Biologia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
 Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Biologia > Genetyka > Podstawy genetyki 
  Indeks
Genetyka
Historia odkryć . . .
Podstawy genetyki
Podstawy budowy
chemicznej DNA,
RNA i białek
Podstawy chemii . . .
Budowa DNA
Budowa RNA
Budowa białek
Przepływ informacji . .
Metody poznawania . .
Genetyka molekularna
Geny i ewolucja
Świat wirusów i . . .
Inżynieria genetyczna
Słowniczek
  Źródło
Wybrane fragmenty pochodzą z książki
Język genów autorstwa Paul'a Berg'a i Maxine Singer


  Podstawy chemii organicznej
 
Atomy i cząsteczki
 
P
rzed opisem struktury makrocząsteczek biologicznych przypomnijmy sobie pewne podstawowe pojęcia chemiczne. Czytelnicy, którzy mają większą wiedzę na ten temat, mogą pominąć ten krótki fragment.
       Wszystkie substancje występujące we wszechświecie składają się z ograniczonej (około 100) liczby atomów różnego rodzaju. Tylko kilka z nich to główne składniki organizmów żyjących na ziemi. Są nimi (w nawiasach podajemy symbol chemiczny): węgiel (C), tlen (O), azot (N), fosfor (P), wodór (H) i siarka (S). Poza tymi pierwiastkami konieczne żywym organizmom są również: magnez (Mg), wapń (Ca), sód (Na), potas (K) i chlor (Cl). Inne, jak cynk (Zn), kobalt (Co) i mangan (Mn) są również niezbędne, ale w komórkach występują w śladowych ilościach.
       Atomy łącząc się ze sobą tworzą cząsteczki. Na przykład gazowy tlen składa się z cząsteczek zawierających dwa atomy tlenu. Każda cząsteczka wody zawiera jeden atom tlenu i dwa atomy wodoru. Gazowy tlen i woda to niewielkie cząsteczki. Wielkie cząsteczki biologiczne są również złożone z atomów. DNA zawiera atomy węgla, wodoru, tlenu, azotu i fosforu. W zależności od długości łańcucha DNA może on zawierać miliony, a nawet miliardy atomów.
       Atom można wyobrazić sobie jako miniaturę Układu Słonecznego. W środku, w miejscu Słońca, znajduje się jądro atomowe. Inne składniki atomu to elektrony. Krążą one po orbitach wokół jądra, podobnie jak planety wokół Słońca, z tą różnicą, że ich orbity (a dokładniej – w języku chemicznym – orbitale) są koliste. Kiedy atomy łączą się w cząsteczki, elektrony należące do poszczególnych atomów tworzą wspólne orbitale krążąc wokół jąder atomowych cząsteczki po nowych, skomplikowanych szlakach. Utrzymują one atomy razem; owo elektronowe połączenie między atomami nazywa się wiązaniem chemicznym. Na schematach jest ono zazwyczaj przedstawiane w postaci prostych kresek między atomami. W gazowym wodorze, na przykład, dwa atomy uwspólniają swe elektrony tworząc wiązanie. W większych cząsteczkach tylko sąsiednie atomy tworzą wiązania. Na przykład cząsteczka etanolu zawiera dwa atomy węgla, sześć wodoru i jeden tlenu. Cukier zawarty w DNA – deoksyryboza jest bardziej złożoną kombinacją takich samych atomów węgla, wodoru i tlenu.
       Większość cząsteczek biologicznych jest stosunkowo trwała, jakkolwiek niektóre są bardziej, a inne mniej stabilne. Do wytworzenia wiązań chemicznych konieczna jest energia. Potrzebna jest również do ich zerwania. Istnieją wiązania słabsze (żeby uległy zerwaniu, wystarczy stosunkowo niewielka ilość energii) i silniejsze. Energia ta może pochodzić z różnych źródeł, na przykład może to być energia cieplna.
góra strony
poprzedni esej następny esej
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach