Fizyka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
 Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Fizyka > Wielkie wykłady - Boska cząstka 
  Indeks
Wielkie wykłady
Dramatis personae
Niewidoczna piłka
nożna

Pierwszy fizyk cząstek
Interludium A:
Opowieść o dwóch
miastach

Poszukiwania atomu:
mechanicy

Dalsze poszukiwania
atomu: chemicy
i elektrycy

Nagi atom
Gdy tęcza już
nie wystarcza

Dowód rzeczowy
nr 1: katastrofa
w ultrafiolecie

Dowód rzeczowy
nr 2: zjawisko
fotoelektryczne

Dowód rzeczowy
nr 3: kto lubi
ciasto z rodzynkami?

Zmagania
Bohr: na skrzydłach
motyla

Dwie minuty dla
energii

No więc?
Uchylenie rąbka
tajemnicy

Człowiek, który
nie znał się
na bateriach

Fale materii
i dama w willi

Fala
prawdopodobieństwa

Co to znaczy, czyli
fizyka kroju i szycia

Niespodzianka
na górskim szczycie

Nieoznaczoność
i inne rzeczy

Utrapienie z podwójną
szczeliną

Newton kontra
Schrödinger

Trzy rzeczy, które
trzeba zapamiętać
o mechanice
kwanowej

Interludium B:
Tańczący mistrzowie
wiedzy tajemnej

Akceleratory: one
rozkwaszają atomy,
nieprawdaż?

Interludium C:
Jak w ciągu weekendu
złamaliśmy parzystość
i odkryliśmy Boga

A–tom!
I wreszcie boska
cząstka

Mikroprzestrzeń,
makroprzestrzeń
i czas przed
początkiem czasu

  Źródło
Leon Lederman,
Dick Teresi

BOSKA CZĄSTKA
Jeśli Wszechświat jest odpowiedzią, jak brzmi pytanie?

Przełożyła Elżbieta
Kołodziej-Józefowicz


  Dwie minuty dla energii
 
Dwie minuty dla energii
 
W
średniej szkole dowiadujemy się, że ciało o  określonej masie poruszające się z  pewną prędkością ma energię kinetyczną (energię z  powodu ruchu). Ciała miewają także energię ze względu na to, gdzie się znajdują. Stalowa kula na szczycie wieżowca ma energię potencjalną, bo ktoś musiał się napracować, by ją tam umieścić. Gdyby ją stamtąd zrzucono, potencjalna energia spadającej kuli ulegnie przemianie w  energię kinetyczną.
       Jedyną interesującą rzeczą dotyczącą energii jest to, że zawsze zostaje zachowana. Wyobraźmy sobie złożony system zawierający miliardy atomów gazu. Wszystkie te atomy gwałtownie się poruszają, zderzają się ze ściankami naczynia i  ze sobą nawzajem. Niektóre atomy zyskują energię, inne ją tracą, ale całkowita energia nie ulega zmianie. Dopiero w  XIX wieku uczeni odkryli, że ciepło jest formą energii. Substancje chemiczne mogą uwalniać energię w  reakcjach, takich jak na przykład spalanie węgla. Mogą się zmieniać i, w  rzeczy samej, nieustannie się zmieniają postacie, w  jakich przejawia się energia. Dziś znamy wiele jej rodzajów: mechaniczną, termiczną, chemiczną, elektryczną i  jądrową. Wiemy, że masa może być przekształcona w  energię via E = mc2. Pomimo tak skomplikowanego obrazu, wciąż jesteśmy na sto procent pewni, że w  złożonych przemianach całkowita energia (łącznie z  masą) zawsze pozostaje niezmienna. Przykład: klocek zsuwa się po gładkiej powierzchni. Zatrzymuje się. Jego energia kinetyczna uległa zmianie w  ciepło, które ujawniło się w  postaci nieznacznie podwyższonej temperatury powierzchni. Przykład: napełniasz benzyną bak samochodu. Wiesz, że kupujesz 48 litrów energii chemicznej (mierzonej w  dżulach), którą możesz zużyć, by nadać swej toyocie określoną energię kinetyczną. Benzyna znika, ale jej energia jest odpowiedzialna za przebycie 500 kilometrów. Energia jest zachowana. Przykład: wodospad uderza w  wirnik generatora, przeobrażając naturalną energię potencjalną wody w  energię elektryczną potrzebną do oświetlenia i  ogrzania odległego miasta. W  rejestrze przyrody wszystko musi się zgadzać. Na końcu masz dokładnie tyle samo co na początku.
góra strony
poprzedni fragment następny fragment
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach