Astronomia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Astronomia > Narzędzia i metody astronomii  
  Tematy
- Historia astronomii
- Narzędzia i metody astronomii
- Teleskopy i detektory
- Instrumenty pomocnicze i techniki obserwacyjne
- Pozaziemskie obserwatoria astronomiczne
- Astronomia sferyczna i praktyczna
- Badania kosmiczne
- Układ Słoneczny
- Słońce
- Galaktyki
- Kosmologia
- Gwiazdozbiory całego roku
- Eseje

  Szukacz




Teleskopy i detektory
 
 [ 1 ]   [ 2 ]   [ 3 ]   [ 4 ]   [ 5 ]

  >>>
Zasada działania obiektywu rentgenowskiego.

Obserwacje krótkofalowego promieniowania elektromagnetycznego można prowadzić jedynie z pokładu sztucznych satelitów, gdyż niemal całe to promieniowanie zostaje zużyte na zjonizowanie wysokich warstw ziemskiej atmosfery. Pierwsze teleskopy rentgenowskie działały na zasadzie camera obscura. Przyrząd przypominał kamerę fotograficzną, w której rolę obiektywu spełniał mały otworek przesłonięty tak dobraną folią metalową, by przepuszczała zadany zakres promieniowania rentgenowskiego. Taka kamera wynoszona była poza atmosferę przez rakietę, a zdjęcia otrzymywało się po odzyskaniu aparatury. Tak uzyskano np. pierwsze zdjęcia Słońca w zakresie rentgenowskim. Później umieszczano na sztucznych satelitach teleskopy rentgenowskie, w których obiektywem był mechaniczny kolimator (np. satelita UHURU). Współczesny teleskop rentgenowski wykorzystuje fakt, że promieniowanie rentgenowskie odbija się od metalicznej powierzchni (a nie wnika w głąb), jeżeli kąt padania na tę powierzchnię jest bliski 90o, czyli gdy promieniowanie niemal się po niej ślizga. Nadanie jej kształtu paraboloidalnego zapewnia normalne ogniskowanie tego promieniowania, z tym że praktycznie wykorzystany jest tylko niemal cylindryczny fragment paraboloidy, odległy od jej ogniska. Wiele takich współosiowych cylindrów, z których każdy stanowi fragment innej paraboloidy, ale mających wspólne ognisko, stanowi obiektyw rentgenowski.

  >>>
Schemat teleskopu gamma (COMPTEL).

Rejestracja promieniowania o jeszcze krótszych falach, promieniowania gamma, nie stanowi obecnie problemu, chociaż określenie kierunku, skąd ono pochodzi, jest dość skomplikowane na skutek znacznej przenikliwości tego promieniowania. Zasadnicza konstrukcja teleskopu gamma (COMPTEL pracujący obecnie na pokładzie sztucznego satelity) zawiera dwie warstwy komór scyntylacyjnych. Foton gamma przelatuje przez którąś komorę pierwszej warstwy i, zmieniwszy kierunek, dociera do komory warstwy drugiej, gdzie jest absorbowany. W obu komorach foton wywołuje błyski, z których natężenia można określić, ile energii stracił w każdej z komór, a stąd (na podstawie wzoru opisującego zjawisko Comptona) kąt, o jaki został odchylony w pierwszej komorze. Kierunek toru fotonu między pierwszą a drugą warstwą komór jest znany, zatem źródło musi leżeć o ten właśnie kąt od punktu nieba wyznaczonego przez powyższy kierunek. Położenie źródła znajduje się dzięki rejestracji wielu rozmaicie odchylonych fotonów.

Dość szczególne teleskopy optyczne stosuje się do obserwacji Słońca. Przyczyną jest wielka ilość energii, jaką obserwator ma tu do dyspozycji. Dlatego w tym przypadku można sobie pozwolić na bardzo długą ogniskową teleskopu, dzięki czemu obraz Słońca w ognisku jest bardzo duży i umożliwia badanie drobnych szczegółów. Istniejące na świecie teleskopy słoneczne mają ogniskowe o długości sięgającej 100 m. Tubusem takiego teleskopu, zwanego teleskopem wieżowym, jest szyb w ziemi, pionowy lub równoległy do osi ziemskiej, na którego dnie wypada ognisko obiektywu i tam mieści się pracownia z aparaturą badawczą. Światło słoneczne jest kierowane do teleskopu za pomocą tzw. celostatu, tj. układu dwóch płaskich luster, z których jedno, obrotowe, kieruje światło ku drugiemu, a ono z kolei - w głąb szybu. Jeszcze jednym przyrządem ważnym w badaniach Słońca jest koronograf, umożliwiający śledzenie atmosfery słonecznej praktycznie nieprzerwanie (a nie tylko podczas całkowitych zaćmień Słońca). Idea koronografu polega na tym, że w ognisku umieszcza się krążek o takiej średnicy, by przesłonił obraz widocznej tarczy Słońca. Ponadto koronograf musi spełniać niezwykle wysokie wymagania co do czystości optyki, skuteczności tłumienia światła rozproszonego w przyrządzie, lokalizacji w czystym powietrzu itd., przez co np. amatorskie zbudowanie koronografu jest niemożliwe.

 [ 1 ]   [ 2 ]   [ 3 ]   [ 4 ]   [ 5 ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach