Następnym w kolejności układem, leżącym w odległości 3,0 Mpc, jest grupa galaktyk (G2) w Wielkiej Niedźwiedzicy, skupiona wokół pary stosunkowo jasnych galaktyk M81-M82. Oprócz galaktyk spiralnych późnych typów i nieregularnych karłowatych (podobnie jak w Układzie Lokalnym i G1) zawiera jasną, galaktykę nieregularną o spektakularnym wyglądzie - M82; jest to najbliżej nas położona galaktyka typu Irr II. Centralna część grupy zajmuje stosunkowo niewielki obszar (0,6 x 0,3 Mpc), ale w okolicy znajduje się wiele galaktyk spiralnych, z którymi grupa wokół M81-M82 tworzy rozległą chmurę galaktyk, sięgającą gwiazdozbiorów Żyrafy i Kasjopei. Obszar Kasjopei leży blisko płaszczyzny Drogi Mlecznej, co uniemożliwia dokładne określenie kształtu całego zagęszczenia. Zupełnie niedawno, w roku 1968 r., Paolo Maffei odkrył w gwiazdozbiorze Kasjopei dwie galaktyki (znane obecnie jako Maffei I i II), znajdujące się w odległości około 4 Mpc, które być może należą do tej grupy. Obserwowane wizualne jasności galaktyk Maffei I i II są równe, odpowiednio, 11,2 i 13,4 wielkości gwiazdowej. Ekstynkcja międzygwiazdowa w kierunku Maffei I oceniana jest na 5,2 wielkości gwiazdowej, a w kierunku Maffei II na 6,3 wielkości gwiazdowej. A zatem, po uwzględnieniu ekstynkcji, są to najjaśniejsze galaktyki poza Układem Lokalnym.

>>> Grupy galaktyk w otoczeniu Układu Lokalnego. Daje się zauważyć wyraźna koncentracja grup w jednej płaszczyźnie.

Najbliższą grupą zawierającą galaktyki eliptyczne, nie zaliczane do karłowatych, jest G11, skupiona wokół M66. Oprócz występujących zwykle w niewielkich grupach galaktyk spiralnych i różnego rodzaju galaktyk karłowatych znajdują się tam dwie galaktyki typu E: NGC 3377 i NGC 3379 oraz jedna S0 - NGC 3384.

Grupa G4 w gwiazdozbiorze Centaura zawiera galaktykę aktywną NGC 5128. Początkowo sądzono, że są to dwie zderzające się ze sobą galaktyki: spiralna i eliptyczna. W istocie, swoim wyglądem NGC 5128 taką parę galaktyk bardzo przypomina. Obecnie traktujemy ten obiekt jako osobliwą gigantyczną galaktykę soczewkowatą. Jej średnica sięga 100 kiloparseków (kpc); niezwykłość wyglądu NGC 5128 wiąże się z szerokim pasmem gazu i pyłu międzygwiazdowego, rozmieszczonym w płaszczyźnie równikowej galaktyki. Galaktyka jest silnym źródłem radiowym, podczerwonym i rentgenowskim; obszary emisji radiowej są położone symetrycznie po obu stronach jądra. Z jądra w kierunku jednego z obłoków radiowych skierowana jest struga, widoczna również w promieniowaniu rentgenowskim.

Poszczególne grupy galaktyk są rozmieszczone w przestrzeni w sposób nieprzypadkowy. Niektóre są względnie dobrze izolowane od pozostałych, podczas gdy inne mają tendencję do tworzenia większych aglomeracji - zgrupowań, wchodzących z kolei w skład jeszcze większych struktur. Spośród kilkunastu najbliższych grup mniej lub bardziej luźne "obłoki" tworzą: G3 i G5 (w gwiazdozbiorach Wielkiej Niedźwiedzicy i Psach Gończych - CVn I), G9 i G11 (w Lwie - Leo I) oraz G10 i G12 (w Psach Gończych, CVn II, i Małym Lwie).

Andrzej M. Sołtan

Oznaczenie	Nazwa lub najjaśniejszy obiekt	l	b	Odległość [Mpc]
G1	Sculptor	5	-80	2,5
G2	M 81 (NGC 3031)	142	41	3,0
G3	CVn I	162	80	4,5
G4	NGC 5128	310	20	4,0
G5	M 101 (NGC 5457)	102	60	5,5
G6	NGC 2841	170	34	8,0
G7	NGC 1023	145	-20	4,9
G8	NGC 2997	250	19	9,4
G9	M 66 (NGC 3627)	241	64	6,7
G10	CVn II	138	75	7,3
G11	M 96 (NGC 3368)	231	58	7,2
G12	NGC 3184	176	60	9,0
G13	Coma I	198	86	8,1
G14	NGC 6300	329	-15	11,3
G15	Cetus I	178	-56	11,8
G17	Ursa Major I (Z)	165	75	11,8
G18	Virgo I (S)	284	75	11,5
G28	Ursa Major I (X)	150	54	10,7
G36	NGC 2207	230	-18	10,2

Rozmieszczenie grup podano we współrzędnych galaktycznych: l - długość, b - szerokość.
Widać brak grup w strefie unikania ( | b | < 15^o).