Astronomia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Astronomia > Eseje  
  Tematy
- Historia astronomii
- Narzędzia i metody astronomii
- Astronomia sferyczna i praktyczna
- Badania kosmiczne
- Układ Słoneczny
- Słońce
- Galaktyki
- Kosmologia
- Gwiazdozbiory całego roku
- Eseje

  Szukacz




GWIAZDOZBIORY STAROŻYTNEJ MEZOPOTAMII

<< powrót...
 
 [ 1 ]   [ 2 ]   [ 3 ]   [ 4 ]



>>>
Bogini Gula i siedzący przy jej tronie pies - przedstawienie Wodnika na kamieniu granicznym z XIII w. p.n.e. Na górze - symbole Księżyca, Słońca i planety Wenus oraz wizerunek Raka.

Jak już wiemy z cytowanych wcześniej fragmentów, za konstelacją PA.BIL.SAG Mezopotamczycy umieszczali gwiezdny obraz Koziorożca. Nazwa gwiazdozbioru, SUHUR.MAS, informuje nas, że na wizerunkach znaków zodiaku szukać musimy kozy (MAS) z rybią dolną częścią tułowia (SUHUR - ryba). Rzeczywiście, takie fantastyczne stworzenie widoczne jest na pieczęciach oraz na kamieniach granicznych. Jednakże na innej babilońskiej pieczęci SUHUR.MAS nie jest już bajkowym stworem, lecz górską kozicą z mocno zaznaczonymi rogami.

Wodnik był przedstawiany jako mężczyzna wylewający wodę z naczynia. W tekstach astronomicznych Aquarius nosi nazwę GULA (dosłownie "Wielki"), co nasuwa skojarzenie z boginią o tym imieniu, patronką lekarzy. Połączenie obrazu mężczyzny wylewającego wodę z sumeryjskim rzeczownikiem AZU (lekarz), który w dosłownym tłumaczeniu znaczy tyle co "znający wodę", jeszcze mocniej utwierdza nas w przekonaniu o analogii między konstelacją GULA a bóstwem opiekuńczym lekarzy.

Wodnik reprezentowany jest także przez boginię, której towarzyszy pies (postać u podstawy tronu). Zarówno dokumenty pisane, jak i zabytki sztuki mówią nam o tym, że pies był świętym zwierzęciem patronki lekarzy. W tekście z Aszur znajdujemy opis Wodnika: "Gwiazdozbiór GULA - postać w szacie, (...) jedna gwiazda jest oznaczona, prawa jej ręka wznosi jedną gwiazdę, na lewej jej ręce [...] jest położona. Dwie gwiazdy jedna obok drugiej poniżej podstawy tronu są narysowane".

Do omówienia pozostały nam jeszcze dwa gwiazdozbiory zodiakalne. Pierwszym z nich są Ryby (Psc) - rozległa konstelacja między Baranem i Wodnikiem. Składa się ona z dwóch części: ryby wschodniej oraz zachodniej, połączonych wstęgą z gwiazdą alfa Psc. Babilończycy zwali pierwszą z nich anunitu, natomiast druga, uzupełniona prawdopodobnie kilkoma gwiazdami dzisiejszego Pegaza, wyobrażała jaskółkę (SIM.MAH/sinunutu). Na pieczęciach podziwiać możemy wizerunki tej konstelacji z wyraźnie zaznaczoną wstęgą rikis nune - "wiązaniem ryb".



>>>
Babilońska pieczęć z symbolem Ryb.

Dla mieszkańców Mezopotamii sinunutu i anunitu były gwiezdnymi obrazami rzek Tygrysu i Eufratu, o czym mówią nam teksty. Natomiast w jednym z dokumentów o charakterze astrologicznym anunitu porównana jest do robaka! Te kłopoty z różnymi nazwami dla gwiazdozbioru skończyły się, gdy obydwie jego części objęto wspólnym określeniem Ryby (Nune).

Wędrówkę po drodze Słońca zakończymy prezentacją konstelacji Barana, o której nie mamy niestety wielu informacji. Nazwa Najemnik (LU.HUN.GA/agru) oraz przedstawienia na pieczęciach pozwalają nam przypuszczać, iż Mezopotamczycy widzieli w tym fragmencie nieba symboliczny wizerunek najemnego robotnika [?]. Jego bliskie sąsiedztwo ze znanym już gwiazdozbiorem AS.GAN (Pole) może nasuwać skojarzenie z niebiańskim rolnikiem.

Izabela Żbikowska

 [ 1 ]   [ 2 ]   [ 3 ]   [ 4 ]

<< powrót...

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach