Astronomia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Astronomia  
  Tematy
- Historia astronomii
- Narzędzia i metody astronomii
- Astronomia sferyczna i praktyczna
- Badania kosmiczne
- Układ Słoneczny
- Słońce
- Galaktyki
- Kosmologia
- Gwiazdozbiory całego roku
- Eseje

  Szukacz




Karolina Herschel

<< powrót...

...powiększenie  >>>
Plakat informujący o wystawieniu "Mesjasza" Haendla 15 kwietnia 1778 r. pod dyrekcją Williama Herschela, z Karoliną Herschel w partiach solowych. Ze zbiorów Muzeum Herschela w Bath.

Karolina (Caroline Lucretia) Herschel urodziła się 16 marca 1750 r. w Hanowerze. W sierpniu 1772 r. przyjechała na zaproszenie brata, Williama Herschela, do Bath w Anglii, gdzie cieszył się on sławą organisty, kompozytora, dyrygenta i nauczyciela muzyki. Tam Karolina rozpoczęła karierę śpiewaczki. Z jej "Autobiografii" wiemy, że w 1778 r. po występie w "Mesjaszu" Haendla zaproponowano jej angaż do Birmingham. "Musiałam całkiem nieźle się sprawić" - skomentowała to wydarzenie. Lecz zaraz dodała: "Ponieważ jednak nigdy nie miałam zamiaru śpiewać tam, gdzie mój brat nie jest dyrygentem, odrzuciłam propozycję".

Gdy William Herschel otrzymał za odkrycie Urana (1781) królewską pensję, Karolina towarzyszyła mu w kolejnych przeprowadzkach: najpierw do Datchet, potem (w 1785 r.) do Clay Hall, by wreszcie w kwietniu 1786 r. osiąść w Slough, gdzie Herschel zbudował swe największe teleskopy. To właśnie w Datchet Karolinie przydarzyła się bardzo przykra przygoda. Herschel wykorzystywał w tamtym czasie do obserwacji teleskop o ogniskowej 6 m. Karolina była odpowiedzialna za korygowanie ustawienia teleskopu (który miał coś w rodzaju montażu horyzontalnego) i zapisywanie komentarzy brata na temat obserwowanych obiektów. Sterowanie teleskopem odbywało się za pomocą maszynerii, która podtrzymywała tubus oraz zwierciadło instrumentu. Z każdej strony urządzenia Herschel zamontował rzeźnickie haki, mające zapewne pełnić funkcję uchwytów. Pewnej zimowej nocy Karolina pośliznęła się na mokrym śniegu i nadziała na jeden z haków. Z właściwym sobie humorem w ten sposób opisała to wydarzenie: "[...] hak wbił się w moją prawą nogę jakieś 6 cali [15 cm] nad kolanem; mój brat zawołał: "Pośpiesz się!", lecz ja mogłam tylko odpowiedzieć żałosnym głosem: "Wiszę na haku". On i pomocnik natychmiast do mnie przybiegli, lecz gdy mnie zdejmowali, na haku pozostały niemal dwie uncje [pół kilograma] mego ciała". Lekarz, który opatrzył Karolinę, powiedział, że gdyby taką ranę otrzymał żołnierz, przeleżałby w szpitalu co najmniej 6 tygodni. "Na szczęście mogłam się pocieszyć tym - zanotowała w swej "Autobiografii" Karolina - że mój brat niczego nie stracił z powodu tego wypadku, gdyż przez resztę nocy niebo było zachmurzone".

...powiększenie  >>>
Jedyny autentyczny wizerunek Karoliny Herschel. Został on wykonany za jej młodości, zanim w 1772 r. opuściła Hanower, by dołączyć do brata w Bath.

Karolina prowadziła także samodzielne obserwacje, rejestrując obiekty mgławicowe. W 1783 r. William skonstruował dla siostry pierwszy szukacz komet, a później wyposażył ją w większy instrument: o średnicy 23 cm i ogniskowej 150 cm. W latach 1786-1797 Karolina odkryła nim 8 komet, w tym w 1795 r. kometę, którą po raz pierwszy zaobserwowano 9 lat wcześniej, a którą obecnie nazywamy kometą Enckego. W dowód uznania zasług Karoliny dla astronomii król wyznaczył siostrze Williama roczną pensję 50 funtów.

Po śmierci Williama 25 sierpnia 1822 r. Karolina nie umiała sobie znaleźć miejsca w Slough. W październiku 1823 r. wróciła do Hanoweru. Nie zerwała jednak z astronomią. Uporządkowała według współrzędnych wszystkie gromady gwiazd i mgławice, odkryte przez brata, za co w 1828 r. otrzymała od Royal Astronomical Society w Londynie złoty medal. W 1846 r., z okazji 96 urodzin Karoliny, król Prus uhonorował ją złotym medalem za osiągnięcia w nauce, a rok później książę i księżna Hanoweru osobiście wręczyli jej prezent urodzinowy: wielki fotel obity aksamitem. Wizyta trwała ponoć 2 godziny, w czasie których Karolina zaśpiewała książęcej parze jedną z najpopularniejszych kompozycji brata: "Suppose we sing a Catch".

Jarosław Włodarczyk

<< powrót...

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach