Pierwsze dni sierpnia to przedostatnia szansa w tym roku, by urządzić łowy na Merkurego - najtrudniejszą do zaobserwowania z planet widocznych gołym okiem. Owa niedogodność wynika, oczywiście, stąd, że ze wszystkich planet Merkury krąży najbliżej Słońca, a zatem na niebie oddala się od niego na najmniejszą odległość kątową - dwukrotnie mniejszą niż Wenus. Dlatego też, mimo że jasność Merkurego wyniesie 1-2 sierpnia -0,5, nie każdemu uda się go zauważyć przed wschodem Słońca na tle zorzy porannej.

W pierwszej połowie sierpnia nieudane polowanie na Merkurego mogą zrekompensować obserwacje Jowisza (-2,2) i Saturna (0,2). Godzinę przed wschodem Słońca planety te będą się już wysoko wznosiły na wschodnim nieboskłonie. W drugiej połowie miesiąca niemal dokładnie w tym samym punkcie, w którym kilka dni wcześniej zniknął Merkury, pojawi się przed wschodem Słońca Mars, mający jasność 1,8. Od tej pory aż do końca roku trzy planety - Jowisz, Saturn i Mars - będą niepodzielnie królowały wśród gwiazd.

Na początku ostatniego tygodnia tego miesiąca, 23 i 24 sierpnia o godz. 4:30 Księżyc, Jowisz i Saturn spotkają się w Byku pomiędzy Plejadami i Aldebaranem (0,9). Nieco niżej pod tą efektowną grupką będzie wisiał nad południowo-wschodnim horyzontem Orion w pełnej krasie: z najjaśniejszym w tej konstelacji Rigelem ( Ori, 0,1) i zmienną Betelgezą (0,4-1), a kierunek wschodni wskaże wiszący tuż nad linią horyzontu Procjon ( CMi), najjaśniejsza (0,4) gwiazda Małego Psa. 28 sierpnia o godz. 4:40 Księżyc, po minięciu dzień wcześniej Procjona i świecących nieco wyżej Bliźniąt - Kastora (1,6) i Polluksa (1,2), zbliży się do Marsa na tyle, że obserwatorzy z północno-wschodniej Polski będą mogli oglądać odkrycie Czerwonej Planety przez tarczę Srebrnego Globu. W pozostałych regionach naszego kraju będzie to, niestety, tylko bliska koniunkcja.

Sierpień to doskonała okazja, by przyjrzeć się gwieździe, która uznawana jest za najefektowniejszy układ podwójny, jaki można podziwiać przez nieduży nawet teleskop. Mam na myśli Albireo, gwiazdę oznaczoną literą w Łabędziu (Cygnus). Przede wszystkim jest ona na tyle jasna i zajmuje tak charakterystyczne miejsce w swej konstelacji, że niezwykle łatwo ją odnaleźć na niebie. Poza tym parę tworzącą Albireo można bardzo łatwo rozdzielić, nawet za pomocą lornetki. Dostrzeżemy wówczas dwie jasne gwiazdki o jasności 3,1 i 5,1, oddalone od siebie o 34 sekundy kątowe, czyli pół minuty. Ale na tym nie koniec. W parze tej urzeka przede wszystkim zestawienie kolorów: jaśniejszy składnik (A) ma barwę pomarańczową, natomiast słabszy (B) - niebieskozieloną. Zazwyczaj przyjmuje się, że tworzące ten układ podwójny gwiazdy są od nas oddalone o mniej więcej 400 lat świetlnych i obiegają wspólny środek masy w ciągu około 100 tysięcy lat, choć pojawiły się sugestie, że mamy tu do czynienia tylko z układem optycznie podwójnym, tak jak w przypadku Mizara i Alkora, o czym pisałem w lutym. I jeszcze praktyczna rada: gdy ktoś chce w pełni napawać się feerią barw Albireo, niech wybierze do obserwacji rozjaśnioną Księżycem noc lub nieco rozogniskuje obraz.

Ach, mało brakowało, a byłbym zapomniał. Sierpień to także miesiąc roju meteorowego perseidów, wybiegających z gwiazdozbioru Perseusza. W tym jednak roku w ich obserwacjach nieco przeszkodzi Księżyc, który w nocy 12/13 sierpnia będzie znajdował się tuż przed pełnią.