Biblioteka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Biblioteka > Biologia > TO JEST BIOLOGIA  




Ernst Mayr
JAKIE JEST MIEJSCE CZŁOWIEKA W EWOLUCJI?
[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8] 
W większości prymitywnych kultur, w greckiej filozofii, a także w religii chrześcijańskiej, człowiek był traktowany jako istota całkowicie odrębna od reszty przyrody. Dopiero w XVIII wieku paru odważnych autorów zwróciło uwagę na podobieństwo człowieka do małp człekokształtnych, a Linneusz umieścił nawet szympansy w rodzaju Homo. Zapewne pierwszą osobą, która jednoznacznie postulowała pochodzenie ludzi od naczelnych, był francuski przyrodnik Lamarck (1809). Przedstawił on nawet schemat wyjaśniający, jak dokonało się zejście człowieka z drzewa i przyjęcie przez niego postawy dwunożnej oraz jak kształt ludzkiej twarzy zmienił się pod wpływem zmiany diety.

Dopiero jednak darwinowska teoria wspólnego pochodzenia wykazała w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości, że ludzie rzeczywiście pochodzą od człekokształtnych przodków - dowody dostarczone przez morfologię porównawczą były nie do obalenia. Parę lat później Huxley, Haeckel i inni uczeni stwierdzili, że w pojawieniu się istot ludzkich nie było nic nadnaturalnego. W ten sposób Homo sapiens wraz ze swoją historią ewolucyjną stał się częścią świata przyrody, a tym samym przedmiotem badań nauki.

Powoli, ale niepowstrzymanie zaczęła się rozwijać nowa dyscyplina biologiczna - biologia człowieka. Miała ona wiele różnych korzeni: antropologię fizyczną, anatomię porównawczą, fizjologię, genetykę, demografię, antropologię kulturową, psychologię. Jej cel był dwojaki: wykazać, że ludzie są gatunkiem wyjątkowym, a zarazem dowieść, że cechy ludzkie rozwinęły się w toku ewolucji z cech naszych przodków.

Jak rozwiązać pozorną sprzeczność kryjącą się w stwierdzeniu, że ludzie są zwierzętami, ale bardzo różnią się od innych zwierząt, nawet swoich najbliższych krewnych wśród małp człekokształtnych? Im staranniej badano gatunek ludzki, a także ogromną różnorodność świata organizmów, tym bardziej zdumiewające wydawało się powstanie ludzkich istot. Jak takie niezwykłe stworzenie mogło wyłonić się z królestwa zwierząt?

W czasach przed Darwinem uczeni (na przykład Lamarck) tłumaczyli powstanie człowieka nieuniknioną kulminacją dążenia do coraz większej doskonałości. Człowiek był najwyższym szczeblem scala naturae. Darwin sprawił jednak, że ta teleologiczna interpretacja stała się zbędna. Jego teoria doboru naturalnego wyjaśniła mechanicystycznie wszystkie te zjawiska, które wcześniej tłumaczono za pomocą koncepcji metafizycznych. Przed naukami biologicznymi pojawił się nowy cel. Miały one ukazać stopniową ewolucję człowieka od jego prymitywnych przodków z rzędu naczelnych jako rezultat zwykłych procesów ewolucyjnych (zwłaszcza doboru naturalnego) oddziałujących także na wszystkie inne żywe istoty.

Inną potężną ideologią, która po 1859 roku została ostatecznie wyeliminowana z badań nad ewolucją człowieka, był esencjalizm. Nowa darwinowska koncepcja populacji, w której kładziono nacisk na wyjątkowość każdego osobnika, musiała zostać zastosowana także do istot ludzkich. Antropolodzy zwlekali z zastosowaniem metody darwinowskiej w badaniach nad rozwojem człowieka, ale kiedy to już uczynili, osiągnęli wspaniałe wyniki.

Nawet i dziś wiele pytań dotyczących ewolucji Homo sapiens pozostaje bez odpowiedzi. Kiedy i gdzie linia hominidów oddzieliła się od linii małp człekokształtnych (Pongidae), prowadzącej do dzisiejszych przedstawicieli tej rodziny? Przez jakie stadia przeszła linia hominidów po oddzieleniu się od linii małp, zanim osiągnęła poziom człowieka?

[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach