Biblioteka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Biblioteka > Różne > DLACZEGO CZARNE DZIURY NIE SĄ CZARNE?  



[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8]  [9]  [10]  [11] 
Sekcja mózgu

Sekcje normalnego ludzkiego mózgu - galaretowatego tworu ważącego prawie 1,5 kilograma i mającego wielkość głowy sałaty lodowej - ogromnie wzbogaciły naszą wiedzę o zawiłej architekturze tego narządu, składającego się ze stu miliardów komórek. Szczegółowa anatomia mózgu jest niezmiernie złożona i by ją ściśle opisać, należałoby wymienić wiele trudnych nazw, ograniczymy się więc w tym miejscu do wyodrębnienia czterech podstawowych struktur mózgu:

(1) Położony centralnie pień mózgu, łączący się bezpośrednio z rdzeniem kręgowym, kontroluje poziom czuwania oraz niezależne od naszej woli czynności serca i płuc. Z wyglądu przypomina nieco mózg gada.

(2) Móżdżek łączy się z tylną częścią pnia mózgu. Koordynuje on ruchy mięśni i odgrywa prawdopodobnie ważną rolę w przekazywaniu śladów pamięciowych z pamięci krótko- do długotrwałej.

(3) Układ limbiczny to grupa niewielkich struktur komórkowych, położona powyżej pnia mózgu, wywierająca wpływ na układ wydzielania wewnętrznego i emocje. Jego elementy - między innymi przysadka mózgowa i podwzgórze - kontrolują za pomocą złożonego kompleksu impulsów nerwowych i sygnałów chemicznych (hormonów) najważniejsze funkcje życiowe ssaków, takie jak cykl sen-czuwanie, przyjmowanie pokarmu i popęd płciowy.

(4) Kresomózgowie, największa część ludzkiego mózgu, kontroluje skomplikowane czynności - myślenie, pamięć i porozumiewanie się. Ta bryłowata, zaokrąglona struktura, składająca się z dwóch symetrycznych półkul, służy za podstawę znanego wszystkim uproszczonego rysunku mózgu. Kresomózgowie dzieli się na cztery płaty, z których każdy ma określone funkcje. Płat czołowy odpowiedzialny jest za planowanie i zachowania zamierzone (właśnie ta część została uszkodzona w wypadku, jakiemu uległ Phineas Gage), płat skroniowy - za słyszenie i pamięć, płat ciemieniowy - za odbiór informacji czuciowych, płat potyliczny - za wzrok.

Chociaż celem badań neurofizjologicznych jest poznanie funkcji zdrowego mózgu, cennych informacji dostarczają uczonym badania mózgu uszkodzonego na skutek urazu lub choroby. Naukowcy poznają budowę i czynności określonych części mózgu, analizując skutki udaru, urazu lub zlokalizowanego procesu chorobowego. (Strategia ta przypomina metodę stosowaną przez biologów molekularnych, którzy badają zmutowane geny, by lepiej poznać rolę zdrowych genów). Najbardziej niszczące i natychmiastowe skutki pociąga za sobą uszkodzenie pnia mózgu lub jego połączeń z rdzeniem kręgowym - następuje wówczas szybka śmierć z powodu zatrzymania czynności serca lub płuc. Niezwykle poważne bywają również konsekwencje uszkodzenia układu limbicznego. Nieprzypadkowo więc pień mózgu i układ limbiczny są najgłębiej ukrytymi i najlepiej chronionymi częściami mózgu.

Inne struktury są nieco bardziej odporne na uszkodzenia, a ich utrata może spowodować jedynie częściowe upośledzenie jakiejś funkcji. Bełkotliwa lub bezładna mowa, niewyraźne widzenie lub ślepota, częściowy zanik pamięci oraz zmiany osobowości są częstym następstwem udaru mózgu obejmującego móżdżek lub kresomózgowie. Poważniejsze uszkodzenia tych obszarów mogą prowadzić do śpiączki, lecz dopóki funkcjonują pień mózgu i układ limbiczny, człowiek żyje nadal, choć pozbawiony świadomości.

Badania osób, które doznały urazów lub cierpią na choroby mózgu, przyczyniły się również do pogłębienia naszej wiedzy na temat lokalizacji pamięci. Uraz mózgu może spowodować natychmiastową utratę pamięci, trwającą od kilku chwil do wielu miesięcy. Przyczyny amnezji nie są dobrze znane. Stan ten ze szczególnym upodobaniem wykorzystują twórcy filmów i autorzy powieści sensacyjnych. W prawdziwym życiu jego konsekwencje bywają tragiczne i niszczące. Zdarza się, że ślady pamięciowe tkwią nadal w tkance mózgowej i po jakimś czasie powracają - przerwane szlaki nerwowe, umożliwiające przywoływanie wspomnień, zostają w jakiś tajemniczy sposób odbudowane.

[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8]  [9]  [10]  [11] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach