Biblioteka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Biblioteka > Różne > DLACZEGO CZARNE DZIURY NIE SĄ CZARNE?  



[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8]  [9]  [10]  [11] 
Czym jest świadomość?

Chociaż przyszłe metody badania czynności ośrodkowego układu nerwowego staną się z pewnością znacznie doskonalsze, za sto lat uczeni będą nadal próbowali pojąć procesy zachodzące w ludzkim mózgu. Być może do tego czasu poznamy przynajmniej odpowiedź na pytanie: "Czym jest pamięć?". Wydaje się jednak, że nie uda nam się zgłębić tajemnicy ludzkiej świadomości.

Nad pojęciem świadomości zastanawiali się niezliczeni biolodzy i filozofowie. Byli wśród nich zarówno zagorzali zwolennicy redukcjonizmu, twierdzący, że myślenie i emocje dadzą się sprowadzić do funkcji neuronów, jak i sceptycy, wątpiący w możliwości ludzkiego poznania. David Chalmers, filozof z Uniwersytetu Kalifornijskiego, zajmuje bardziej umiarkowane stanowisko. Wyróżnia on mianowicie dwa obszary zagadnień dotyczących świadomości - zagadnienia łatwe i trudne.

Zagadnienia łatwe koncentrują się na fizycznej stronie świadomości: W jaki sposób człowiek wyodrębnia bodźce zewnętrzne i jak na nie reaguje? Jak mózg przetwarza informacje, by kontrolować nasze zachowanie? Jak artykułujemy informacje dotyczące naszego stanu wewnętrznego? Neurofizjolodzy od dawna próbują zgłębić te problemy, tak jak próbują poznać fizyczne procesy leżące u podstaw pamięci. Być może kolejne kilkadziesiąt lat intensywnych badań przyniesie odpowiedź na te pytania.

Zagadnienia trudne dotyczą nieuchwytnej zależności między fizycznie istniejącym mózgiem a poczuciem tożsamości, emocjami, percepcją i rozumowaniem. W jaki sposób muzyka może wzbudzać tęsknotę, a wiersz wywoływać głęboki smutek? Jak czytanie książki pobudza ciekawość lub powoduje frustrację? Jakie struktury i procesy przyczyniają się do tego, że odczuwamy miłość, lęk, melancholię czy pragnienie posiadania?

Różnice między obszarami łatwymi i trudnymi obrazuje następujący przykład: Wyobraźmy sobie uczoną - światowej sławy specjalistkę w dziedzinie postrzegania barw - która spędziła całe życie w czarno-białym pokoju. Dogłębnie zbadała wszelkie procesy zachodzące w mózgu podczas odbierania i przetwarzania informacji wzrokowych oraz werbalizacji postrzeganych wrażeń. Chociaż uczona do końca rozwiązała łatwy obszar problemu percepcji barw, w jej czarno-białym świecie ani dalsze zgłębianie wiedzy, ani żadne skomplikowanie równania czy dokładne opisy nie pomogą jej zrozumieć, co oznacza widzieć kolor czerwony. Chalmers konkluduje: "Badania fizycznych procesów zachodzących podczas aktywności mózgu nie umożliwiają nam zrozumienia wszystkich zjawisk mających związek ze świadomością". Tak więc, przynajmniej na razie, trudny obszar problemu znajduje się poza zasięgiem nauki.

Niektórzy uczeni sądzą jednak, że za jakiś czas badania fizycznego mózgu doprowadzą w sposób naturalny do poznania istoty świadomości. Francis Crick, Gerald Edelman, Roger Penrose i inni wysuwają w swych książkach śmiałe, w dużym stopniu oparte na spekulacjach koncepcje i wskazują, w jaki sposób można by badać świadomość za pomocą dostępnych obecnie metod. Część naukowców twierdzi, że na problem świadomości należałoby spojrzeć z zupełnie nowej perspektywy. Na przykład Chalmers sądzi, że świadomość może być jedną z cech Wszechświata, całkowicie różną od jego wcześniej poznanych atrybutów fizycznych, takich jak materia, energia, siła i ruch. Być może - twierdzi Chalmers - świadomość stanowi immanentną (i jak dotąd nie poznaną) właściwość informacji.

Czym więc jest świadomość? Naukowcy nie tylko definiują ją w rozmaity sposób, ale też różnie interpretują samo pytanie o istotę świadomości. Wydaje się, że ta wielka zagadka ludzkiego umysłu długo jeszcze pozostanie nie rozwiązana.

Robert M. Hazen, Maxine Singer
Przełożyła Elżbieta Turlejska
[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8]  [9]  [10]  [11] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach