Biblioteka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Biblioteka > Religie, Filozofia > HINDUIZM  




Kim Knott
BOSCY BOHATEROWIE:
TRADYCJA EPICKA
[1]  [2]  [3]  [4]  [5] 
Czym zajmowało się 80 milionów mieszkańców Indii w każdą sobotę o 9:30 rano w 1987 roku?

Można ich było znaleźć w domach i herbaciarniach - gdziekolwiek był telewizor - oglądających kolejne odcinki opowieści o bogu Ramie, jego żonie Sicie i bracie Lakszmanie w telewizyjnej epopei Ramayan (Ramajana). Nikt się nie nudził, choć wszyscy znali już tę historię. Doszło nawet do tego, że kiedy po 52 tygodniach serial dobiegł końca, niektórzy widzowie rozpoczęli strajk, domagając się nakręcenia kolejnych odcinków dopełniających opowieść (i wyprodukowano kolejnych 26). Innym razem, tuż przed ostatecznym rozwiązaniem akcji, kiedy miał zginąć demon Rawana, widzowie zaczęli odbywać długie wędrówki do studia telewizyjnego, aby prosić o ocalenie mu życia. Nie była to zwykła opera mydlana. Określona przez swego, słynnego dziś, reżysera Ramananda Sagara mianem boskiego zjawiska, stała się obiektem powszechnego uwielbienia, wywołując nawet tymczasowe poczucie jedności narodowej, ponieważ zarówno wśród widzów, jak i aktorów można było znaleźć nie tylko hindusów, lecz również sikhów i muzułmanów. Serial przypominał raczej rytualne misterium niż opowieść filmową, a dobór i przygotowanie aktorów, kostiumów, dialogów, dekoracji oraz efektów specjalnych miały zapewnić wrażenie bardziej boskiego niźli ludzkiego świata. Aktorów zaczęto utożsamiać z odgrywanymi przez nich bogami i demonami: ludzie dotykali ich stóp i prosili o błogosławieństwo.

powiększenie...

Rama i Sita z telewizyjnej adaptacji Ramajany, dokonanej przez studio Doordarshan.

Popularna opowieść o Ramie, przekazywana, zapamiętywana i na nowo powtarzana od dwóch i pół tysiąca lat, jest znana wszystkim hindusom, a także wielu innym ludziom na całym świecie. Hinduskie dzieci poznają ją od swoich rodziców i krewnych. Uczniowie uczą się jej przy okazji święta Diwali. Wieśniacy słyszą ją od gawędziarzy albo też oglądają przedstawienia ludowych teatrów (ramlila) lub teatrzyków kukiełkowych, a dziś posiadacze telewizorów i magnetowidów mogą nagrywać i odtwarzać swoje ulubione fragmenty.

Choć widzowie byli zaskoczeni niezwykłym sukcesem Ramajany i nawet chwalili serial za umiejętne przedstawienie tak dużej widowni tematu religijnego i etnicznego, nie brakowało krytyków. Zarzucano mu sentymentalizm, seksizm, brak subtelności i nadmierne moralizatorstwo. Niektórym nie podobał się nastrój uległości narodowej, którą serial rzekomo propagował. Ci, dla których ważna była religijna wymowa filmu, krytykowali realizatorów za to, że przyjęli określoną wersję epopei i związane z nią wartości oraz idee.

Istnieją, kto wie, czy nie tysiące wersji Ramajany, czyli opowieści o Ramie. Najbardziej znaną z nich przypisuje się Walmikiemu, któremu przekazał ją mędrzec Narada. Jest też wiele innych wersji pisemnych i niezliczona liczba wersji ustnych. Koncentrują się one na rozmaitych postaciach: wiele z nich na samym Ramie, inne na Sicie, a niektóre na demonie Rawanie, który nie jest uosobieniem zła, lecz postacią silną, dzielną, być może nierozważną, w pewnym stopniu antybohaterem, zdeklarowanym buntownikiem. Możemy znaleźć Ramajany w dziesiątkach języków, wykształciły się też tradycyjne sposoby ich odgrywania i wystawiania zarówno w krajach południowo-wschodniej Azji, jak i na subkontynencie indyjskim. Czy wielość różnych wersji i gatunków, za pośrednictwem których przekazywana jest opowieść o Ramie, wskazuje na głębszą różnorodność hinduskich tradycji, społeczności i praktyk, a w rzeczy samej "hinduizmów", luźno powiązanych ze sobą wątkiem narracyjnym? Aby uzyskać odpowiedź na to pytanie, musimy jednak poczekać do ostatniego rozdziału.

Tymczasem w dalszej części tego rozdziału przekonamy się o żywotności indyjskiej tradycji epickiej, przyglądając się, jak różne grupy rozumiały postacie z Ramajany i ich czyny oraz jak się nimi posługiwały. Najpierw jednak zapoznajmy się z samą akcją opowieści. Oto streszczenie głównych wydarzeń w powszechnie znanym ujęciu, przypisywanym Walmikiemu.

[1]  [2]  [3]  [4]  [5] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach