Biblioteka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Biblioteka > Religie, Filozofia > HINDUIZM  



[1]  [2]  [3]  [4]  [5] 
Dewi Mahatmja: streszczenie

Mahisza, demon-bawół, pewien, że nie może zabić go żaden człowiek, roztacza swą władzę nad całym światem i ostrzega boga Indrę, iż wkrótce zawojuje niebo. Dochodzi do pojedynku i Indra ustępuje pola, szukając schronienia u wielkich bogów Brahmy, Śiwy i Wisznu. Z przepełnionych gniewem boskich ciał emanuje piękna kobieta: Dewi. Jedni bogowie ofiarowali jej broń, inni lwa, którego będzie dosiadać, oraz wino do picia. Rozlega się jej przerażający śmiech, a bogowie wznoszą okrzyk "Zwycięstwo!".

Słysząc to, Mahisza wysyła demony, aby sprawdzić, co się dzieje. Te donoszą mu o urodzie i wielkich przymiotach Dewi, więc Mahisza przekazuje jej propozycję małżeństwa. Dewi odmawia i zabija posłańców, a kiedy ich tropem podąża Mahisza, ogłasza, że jej misją jest obrona dharmy. Wywiązuje się walka, w której Mahisza przyjmuje wiele postaci, lecz Dewi, popijając wino i siedząc na grzbiecie lwa, zabija demona trójzębem i dyskiem. Bogowie są pełni uznania dla jej dokonań.

Durga zabija Mahiszę, demona-bawołu.
powiększenie...

Durga zabija Mahiszę, demona-bawołu.

Dewi tworzy wyłom w bramińskim wyobrażeniu kobiety jako posłusznej obowiązkom żonie. Nie wychodzi za mąż - i nie może nią zawładnąć żaden mężczyzna czy bóg. Jest wojownicza i agresywna, a nie uległa i zgodna. Wydaje się idealną kobietą, powabną i piękną, lecz pije wino i jest niezależna. Co więcej, w innej opowieści wydaje ze swej skroni jeszcze bardziej przerażającą Kali, która pojawia się przystrojona ściętymi głowami i ramionami, a z jej wysuniętego języka ścieka krew. Wielka moc Dewi może być jednak okiełznana nie tylko przez bogów, ale również przez tych, którzy oddają jej cześć i składają ofiary. Dla takich wyznawców (zwanych śaktami), choć niezmężna i bezdzietna, jest wielką, opiekuńczą matką.

Matka, Rama, naród hinduski

Wyobrażenia opiekuńczej matki i wypełniającego obowiązki króla zachęcały w Indiach do lojalności i nabożności. Wykorzystano je współcześnie jako symbole narodowe. Bharat Mata, czyli Matka Indie, to koncepcja znajoma Indusom bez względu na religię. Sięgnęło po nią na początku wieku ugrupowanie polityczne, Indyjski Kongres Narodowy, wybierając wiersz Bande Mataram (Cześć matce) jako hymn narodowy. Jej echa dają się słyszeć do dziś w okrzyku Bharat Mata ki dźaj: "Niech żyje matka Indie!".

Również Rama jest czczony przez nacjonalistów, szczególnie wyznawców hinduizmu, jako boski władca oczekiwanego od dawna państwa hinduskiego. W Ajodhji, na północy Indii, doszło w 1992 roku do zniszczenia meczetu przez hindusów, którzy wierzyli, że zbudowano go na miejscu wcześniejszej świątyni upamiętniającej miejsce urodzin Ramy. Te fakty historyczne są nadal przedmiotem gorącej dyskusji; ludowe wyobrażenia religijne nie opierają się jednak na rzeczowych dowodach, ale na sugestywnych opowieściach i uczuciach przez nie wywoływanych. Dwie opowieści - jedna o Ramie, powtarzana co tydzień w telewizji, druga o muzułmańskim miejscu kultu na uświęconej hinduskiej ziemi - poruszyły ludzką wyobraźnię. Owocem płomiennej kampanii ugrupowań prohinduskich oraz retoryki nacjonalistycznej partii hinduskiej było zniszczenie meczetu. Przez indyjskie miasta przeszła fala przemocy, w wyniku której zginęli zarówno muzułmanie, jak i hindusi.

W rozdziale tym zetknęliśmy się z licznymi bóstwami. Dlaczego jest tak wiele bogów i bogiń w hinduizmie? Jak rozumie się i jak czci ich boską obecność?

Kim Knott
Przełożył Tomasz Jurewicz
[1]  [2]  [3]  [4]  [5] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach