Biblioteka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Biblioteka > Religie, Filozofia > JEZUS  



[1]  [2]  [3]  [4]  [5] 
Prawo zawierało o wiele więcej przepisów niż Dziesięcioro Przykazań, z których pochodzi powyższy cytat. W Pięcioksięgu są wyraźne instrukcje dla Izraelitów, jak mają wypełniać wolę Jahwe, a raczej wolę "Pana", ponieważ imię Jahwe uważano za zbyt święte, by je często przywoływać. Słowo "Pan" było najpowszechniejszym określeniem, choć w Starym Testamencie nierzadko występuje także słowo "Bóg".

Oto kilka z przepisów, które obejmowały wszystkie aspekty codziennego życia:

Ktokolwiek skaleczy bliźniego, będzie ukarany w taki sposób, w jaki zawinił. Złamanie za złamanie, oko za oko, ząb za ząb. W jaki sposób ktoś okaleczył bliźniego, w taki sposób będzie okaleczony.

(Kpł 24, 19-20)

Oto zwierzęta, które będziecie jeść spośród wszystkich zwierząt, które są na ziemi: Będziecie jedli każde zwierzę czworonożne, które ma rozdzielone kopyta, to jest racice, i które przeżuwa. Ale [następujących zwierząt], mających rozdzielone kopyto i przeżuwających nie będziecie jedli...

(Kpł 11, 2-4)

Nie będziecie jeść niczego z krwią. Nie będziecie uprawiać wróżbiarstwa. Nie będziecie uprawiać czarów. Nie będziecie obcinać w kółko włosów na głowie. Nie będziesz golił włosów po bokach brody.

(Kpł 19, 26-27)

Wiele nakazów dotyczyło składania ofiar w Świątyni jerozolimskiej:

Jeśli kto z was zechce złożyć dar z bydląt dla Pana, niech złoży go albo z cielców, albo z mniejszego bydła [...] zabije młodego cielca przed Panem, a kapłani, synowie Aarona, ofiarują krew, to jest pokropią nią dokoła ołtarz stojący przed wejściem do Namiotu Spotkania. Następnie obedrze żertwę ze skóry i podzieli ją na części [...] Kapłan zamieni to wszystko w dym na ołtarzu. To jest całopalenie, ofiara spalana, miła woń dla Pana.

(Kpł 1, 2, 5-6, 9)

Nam Prawo wydaje się surowe. Nakazywało zgładzenie nie tylko morderców, przypadkowych zabójców, ale także każdego: "kto by złorzeczył ojcu albo matce" (Wj 21, 17). Inny przykład: jeśli nie pilnowany przez właściciela wół pobódł kogoś na śmierć, "to nie tylko wół winien być ukamienowany, ale też i właściciel jego winien ponieść śmierć" (Wj 21, 29). Taki właśnie był ogólny wydźwięk Prawa.

Wbrew przekonaniu Żydów nie całe Prawo powstało za czasów Mojżesza. W poszczególnych warstwach kompozycyjnych tego dzieła można dostrzec pracę różnych pokoleń (najwcześniejsza część pochodzi z ok. 850 roku przed Chr.). Co więcej, w czasach późniejszych prawnicy żydowscy podejmowali próby złagodzenia najsurowszych przepisów. W rezultacie powstała Księga Deuteronomium, czyli Powtórzonego Prawa. Pochodzi ona z VII wieku przed Chr., ale może zawierać wcześniejsze fragmenty tekstu. Nawet tę zliberalizowaną wersję trudno jednak według dzisiejszych kryteriów określić jako humanitarną:

Jeśli ktoś będzie miał syna nieposłusznego i krnąbrnego, nie słuchającego upomnień ojca ani matki, tak że nawet po upomnieniach jest im nieposłuszny, ojciec i matka pochwycą go, zaprowadzą do bramy, do starszych miasta, i powiedzą starszym miasta: "Oto nasz syn jest nieposłuszny i krnąbrny, nie słucha naszego upomnienia, oddaje się rozpuście i pijaństwu". Wtedy mężowie tego miasta będą kamienowali go, aż umrze. Usuniesz zło spośród siebie, a cały Izrael, słysząc o tym, ulęknie się.

(Pwt 21, 18-21)

Za czasów Jezusa zapewne nie stosowano już tak drastycznych środków, jednak życie Izraelitów znajdowało się nadal pod surową kontrolą Prawa.

Spisane Prawo Mojżeszowe dotyczyło wszystkich sfer życia religijnego i społecznego, i można było mniemać, że jego reguły nie pozostawiały już żadnych wątpliwości. Jednakże na długo przed Jezusem rozwinęła się tradycja ustnej, jeszcze bardziej szczegółowej wykładni Prawa, a narodziła się z prostego powodu. Pierwotnie nie istniał standardowy tekst Prawa i dlatego nie zawsze dało się dokładnie określić brzmienie odpowiedniego przepisu. Niekiedy przepisy wzajemnie sobie przeczyły, innym znów razem nie było pewności, do czego dokładnie się odnoszą. Zrodziło to potrzebę umiejętnego ich interpretowania. Dlatego pojawili się "uczeni w Piśmie", "doktorzy prawa", którzy sami dogłębnie je przestudiowali i mogli przekazać tę wiedzę uczniom. Zanim narodził się Jezus, obecność uczonych w Piśmie stała się tak naturalna jak istnienie samego Prawa. O wykładni decydował precedens i tradycja, tak jak to się dzieje we współczesnych systemach prawnych. Uczeni nie mogli dokonywać swobodnej interpretacji, bo zobowiązani byli przekazywać nauki swoich nauczycieli, ci zaś z kolei - swoich. Tak powstało przekonanie, że tradycja doktorów sięga samego Mojżesza. Już po śmierci Jezusa w ciągu kilku pokoleń tradycja ta została w końcu skodyfikowana i spisana - tak powstała Miszna ("powtarzanie"). Jednakże za Jego życia funkcjonowała tylko w postaci ustnej. Dlatego młodzieńcy, którzy pragnęli zostać uczonymi, musieli odbyć bardzo trudne studia, słuchając swoich mistrzów i zapamiętując każdy szczegół.

[1]  [2]  [3]  [4]  [5] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach