Biblioteka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Biblioteka > Religie, Filozofia > JUDAIZM  



[1]  [2]  [3]  [4]  [5] 
Jak definiowały się obie religie?

Po 70 roku Żydzi i chrześcijanie kontynuowali wielkie dzieło samookreślania się. W co wierzyli, myśląc o świecie doczesnym i wiecznym? W jaki sposób zakładali wspólnoty? Jakie formy modlitwy, święta i obrzędy przyjęli?

Ponieważ Jezus Chrystus był dla nich postacią centralną, chrześcijanie poświęcili wiele energii na zdefiniowanie wiary w Niego. Nieustannie zastanawiano się nad pojęciem Trójcy Świętej i tego, kto nie zgadzał się na dominujący punkt widzenia, często uznawano za heretyka i prześladowano. Odkąd Żydzi odrzucili wyznawanego przez chrześcijan Jezusa, byli celowo oczerniani jako wrogowie Chrystusa. Judaizm został obwołany przestarzałą i skompromitowaną religią. Ojcowie Kościoła, pomimo głoszenia przykazania miłości, otwarcie wyrażali nienawiść do Żydów i judaizmu, co nadało ostatecznego wymiaru antysemityzmowi, niekiedy spotykanemu już u antycznych autorów: "Żydzi zabili Chrystusa".

Rabini przywiązywali mniejszą wagę do precyzyjnego określania obowiązującej doktryny niż ojcowie Kościoła. Przyjmując za pewnik wiarę w Boga, Jego Objawienie poprzez Torę i Jego wybór (wyróżnienie) Izraela, rabini definiowali judaizm w pojęciach micwot lub boskich przykazań, od "kochaj bliźniego swego jak siebie samego" (Kpł 19, 18) i "kochaj Pana Boga Swego" (Pwt 6, 5) do najdrobniejszych obrzędów religijnych.

Źródła żydowskie są powściągliwe wobec chrześcijaństwa. Generalnie rabini skłaniali się do traktowania chrześcijaństwa tak, jak gdyby w ogóle nie istniało, i kontynuowali swoje zadanie objaśniania Tory oraz jej przykazań. Trzeba czytać między wierszami ich pism, aby się dowiedzieć, czy w jakikolwiek sposób polemizowali z doktryną chrześcijan. Nie wiadomo dokładnie, w jakim zakresie żydowscy i chrześcijańscy nauczyciele w pierwszych wiekach kontaktowali się i czy posiadali wiedzę z pierwszej ręki o swoich pismach. Chrześcijanin Justyn Męczennik, żyjący w Rzymie w latach 140-170, napisał Dialog z Żydem Tryfonem, który miał być rzekomo zapisem dyskusji z żydowskim mędrcem, ale pomimo wysiłków wielu badaczy bardzo trudno odnaleźć w wypowiedziach Tryfona koncepcje znane z żydowskich źródeł.

Wzajemne kontakty musiały jednak mieć miejsce, na przykład w trzecim stuleciu w Cezarei, w Palestynie, gdzie istniała żydowska i chrześcijańska wspólnota (zob. tekst w ramce na poprzedniej stronie), lub w następnym stuleciu w Antiochii, w Syrii, gdzie św. Jan Chryzostom wygłaszał swoje antyżydowskie diatryby, być może z obawy przed tym, by chrześcijanie nie zwrócili się ku synagodze. Oczywiście, i wśród chrześcijan, i wśród Żydów były jednostki, które zmieniały wiarę, i zdarzało się, że kobiety uczestniczyły w przekazywaniu poglądów, ale żaden tego ślad nie przetrwał w pismach.

Byłoby niesprawiedliwym oceniać wczesne chrześcijaństwo i judaizm tylko przez pryzmat ich wzajemnych stosunków, gdyż w żadnym wypadku nie stanowiły one centralnej kwestii ich doktryn. Jednakże dziedzictwo tego braku zaufania i wzajemnych animozji ciągle nas obciąża, i dopiero niedawno chrześcijanie podjęli próbę uporania się z mroczną stroną swojej wiary, która przyniosła tak wiele nieszczęść i cierpienia. Szczególnie od czasów Holocaustu, choć korzenie tego procesu są dawniejsze, chrześcijańsko-żydowski dialog otworzył możliwość pojednania i przeprowadzenia rewizji tradycyjnej chrześcijańskiej doktryny oraz postawy wobec Żydów i judaizmu.

Norman Salomon
Przełożyła Joanna Mytkowska

[1]  [2]  [3]  [4]  [5] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach