Biblioteka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Biblioteka > Meteorologia > METEOROLOGIA DLA KAŻDEGO  



[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8]  [9] 
KLASYFIKACJA CHMUR. W 1802 roku francuski przyrodnik Jean Baptiste Lamarck (1744-1829) stworzył pierwszy system klasyfikowania chmur. W trzeciej części swojego Rocznika meteorologicznego opisał 5 postaci chmur: zamglone, masywne, poplamione, rozwiane i zgrupowane. Trzy lata później zwiększył liczbę tych form do 12. Jego propozycja nie została jednak zaakceptowana.

W 1803 roku brytyjski farmaceuta Luke Howard (1772-1864) opublikował pracę On Modification of Clouds, w której zaproponował inną klasyfikację chmur i nadał im łacińskie nazwy. Nazwał cienkie, płaskie chmury stratus, co oznacza "szeroko rozciągające się" lub "warstwowe". Wydęte obłoki sklasyfikował jako cumulus, co po łacinie określa "stos". Wąskie, wysokie chmury otrzymały nazwę cirrus, co oznacza "lok włosów". Chcąc opisać chmury, które przynoszą opady, Howard użył słowa nimbus, oznaczającego "ulewę". Wszystkie terminy mogły się ze sobą łączyć, co umożliwiało dokładniejsze określanie różnych chmur. I tak powstały nazwy cirrostratus, cirrocumulus czy też stratocumulus. Propozycja Howarda zyskała powszechne uznanie, a słynny niemiecki poeta Johann Wolfgang Goethe (1749-1832) zadedykował twórcy tej klasyfikacji cztery ze swych poematów.

W 1887 roku Brytyjczyk Ralph Abercromby (1842-1897) wraz ze Szwedem Hugonem Hildebrandem Hildebrandssonem (1838-1920) wprowadził stosowany do dziś system klasyfikacji. Podzielili oni chmury na 10 podstawowych rodzajów, składających się z 4 głównych grup, zależnie od wysokości ich podstaw nad powierzchnią Ziemi. Są to: chmury niskie o podstawach od 0 do 2 km nad powierzchnią, chmury średnie o podstawach mieszczących się w przedziale 2-8 km, chmury wysokie znajdujące się na wysokościach od 8 do 18 km i chmury o dużym rozwoju pionowym.

Poszczególne grupy chmur zawierają następujące rodzaje: niskie - stratus, stratocumulus, nimbostratus; średnie - altostratus i altocumulus; wysokie - cirrus, cirrostratus i cirrocumulus. Do ostatniej grupy zalicza się cumulus i cumulonimbus. Chmury niskie są zbudowane z kropelek wody. Znajdujący się w tej grupie stratus to płaska, biaława chmura; stratocumulus zaś często pokrywa całe niebo i jest lekko szarawy; nimbostratus jest bezkształtną, grubą i ciemną chmurą, której towarzyszą duże opady deszczu lub śniegu.

Klasyfikacja chmur

Chmury średnie zawierają dwa podstawowe rodzaje obłoków. Altostratus pojawia się jako gruba, szara lub sina zasłona. Delikatnie rozprasza światło słoneczne lub blask Księżyca, czasami powoduje powstanie wieńca. Altocumulus jawi się jako zwarta chmura składająca się z kłębów.

Chmury wysokie zbudowane są z kryształków lodu. Grupę tę tworzą trzy podstawowe rodzaje: przypominający pióra cirrus, czasem wyglądający jak haczyk, tworzący białą zasłonę cirrostratus, któremu często towarzyszy zjawisko halo. Cirrocumulus zaś składa się z małych obłoczków połączonych w grupy. Niebo przykryte cirrocumulusem wygląda jakby miało łuski, stąd często spotykana nazwa "niebo makrelowe".

Stratus Stratocumulus
Altostratus Altocumulus
Cirrostratus Cirrocumulus
Cirrus Nimbostratus
Cumulus Cumulonimbus


Doświadczenie
Model chmury cumulonimbus




Materiały: szklanka lub słoik, słomka, woda, mleko, świeca.

Wykonanie: Napełnij szklankę zimną wodą. Pozwól wodzie ustać się, a następnie powoli wlej przez słomkę zimne mleko na dno szklanki, tak by utworzyło ono warstwę grubości około 2 cm. Postaw szklankę nad zapaloną świecą. Obserwuj powstawanie chmury podobnej do cumulusa.

Komentarz: Podobne doświadczenie możesz wykonać, wstawiając słoik z gorącą, zabarwioną wodą do dużego zbiornika z zimną wodą. Jeśli wcześniej w metalowej przykrywce wykonasz kilka otworów, gorąca woda będzie się unosić.

Chmury cumulus są zwarte i mają postać dużych, pojedynczych wież. Towarzyszą im silne termiczne prądy wstępujące. Chmury cumulus mogą się przekształcić w chmurę cumulonimbus, która jest wyjątkowo rozbudowana w pionie. Górna jej część jest zwykle rozwiana i przybiera postać kowadła. Chmury cumulonimbus przynoszą burze i silne opady deszczu.

Pierwszy atlas chmur, zatytułowany O klasyfikacji chmur, został wydany w 1879 roku. Jego autorem był Hugo Hildebrandsson. Pierwszy Międzynarodowy atlas chmur wydano w 1896 roku. Zawierał 28 kolorowych litografii. Jego publikację sfinansował Leon Teisserenc de Bort.

Smugi kondensacyjne. Samoloty lecące na wysokościach między 8 a 15 km nad powierzchnią Ziemi często zostawiają po sobie ślad w postaci wąskiej smugi kondensacyjnej. Na tych wysokościach zazwyczaj panują niskie temperatury. Smugi kondensacyjne są zwykłymi chmurami zbudowanymi z kryształków lodu, przy czym większość wody potrzebna do ich utworzenia pochodzi z silników samolotów.

[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8]  [9] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach