Biblioteka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Biblioteka > Meteorologia > METEOROLOGIA DLA KAŻDEGO  



[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8]  [9] 
SZTUCZNE WYWOŁYWANIE DESZCZU. Ludzie wiele razy próbowali zmieniać pogodę przez zwiększanie ilości opadów lub rozpraszanie chmur gradowych. Metody, które stosowali, były zwykle dalekie od naukowych. Wystarczy wspomnieć palenie lasów, strzelanie z armat, przenoszenie ładunków elektrycznych za pomocą latawców czy wreszcie bicie w dzwony kościelne.

W lipcu 1946 roku dwaj amerykańscy fizycy z General Electric, Vincent J. Schaefer (1906-1994) i Irvin Langmuir (1881-1957), zajmowali się problemem zalodzenia samolotów przelatujących na wysokich pułapach. Aby móc przeprowadzać doświadczenia w komorze mgłowej, potrzebowali niskich temperatur, około -23oC. Niestety, lato tego roku w Massachusetts było wyjątkowo gorące i badacze mieli trudności z utrzymaniem tak niskiej temperatury. Schaefer wykorzystał więc suchy lód (czyli zamrożony dwutlenek węgla). Przypadkowo odkrył, że gdy wrzucał drobne kawałki tej substancji do komory, w której znajdował się już przechłodzony suchy lód, powstawały miliony kryształków lodu i opadały na dno komory. 13 listopada 1948 roku zjawisko to zostało przebadane w prawdziwej atmosferze. Schaefer zrzucił z samolotu około 3 kg pyłu suchego lodu na chmurę rozciągającą się nad Massachusetts. Efektem był pierwszy wywołany przez człowieka opad śniegu.

W tym samym roku zauważono, że jodek srebra jest dobrą substancją tworzącą jądra zamarzania, zwłaszcza w temperaturach poniżej -5oC. 21 grudnia 1948 roku zrzucono węgiel drzewny zaimpregnowany tą substancją na przechłodzoną (do -10oC) chmurę stratus, mającą grubość 300 m i pokrywającą obszar około 13 km2. Przemieniono chmurę w kryształki lodu przy użyciu niecałych 2 g jodku srebra.

Sztuczny deszcz. W 1849 roku James P. Espy (1785-1860), pierwszy oficjalny meteorolog Stanów Zjednoczonych, podjął próbę wywołania deszczu przez podpalanie połaci lasów. Wszystkie jego eksperymenty zakończyły się niepowodzeniem.

Doświadczenie
Zasiewanie przechłodzonej chmury




Materiały: dwie metalowe puszki, lód, sól, termometr, materiał izolujący, gruba deska, suchy lód (uwaga: temperatura zamrożonego dwutlenku węgla wynosi około -70oC, więc nie należy go dotykać gołymi rękoma), szczypce.

Wykonanie: Zbuduj komorę chłodzącą z dwóch puszek umieszczonych jedna w drugiej. Wypełnij przestrzeń pomiędzy nimi mieszaniną dobrze rozdrobnionego lodu i soli w stosunku 3:1. Komora powinna być opasana materiałem izolacyjnym. Dopóki temperatura wewnątrz środkowej puszki nie spadnie do -15oC, urządzenie powinno być przykryte deską. Dmuchając do komory, wytworzysz grubą, szarą i przechłodzoną mgłę. Jeśli teraz przytrzymasz kawałek suchego lodu nad chmurą i zeskrobiesz odrobinę ostrym narzędziem, kruszyny tego materiału zaznaczą drogę spadku w chmurze białą smugą, podobną do smugi kondensacyjnej. Będzie ona składała się z tysięcy kryształków lodu, które powstały w wyniku spontanicznego zamarzania, gdy kawałki suchego lodu lokalnie ochłodziły cienką warstwę powietrza. Kryształki te wkrótce rozproszą się po całej komorze i będą ściągały przechłodzone kropelki wody.

Komentarz: Eksperyment odtwarza proces, który został odkryty przez Schaefera i Langmuira.

Fakty pogodowe. Gdyby cała znajdująca się w atmosferze para wodna skondensowała, powierzchnia Ziemi zostałaby pokryta dwucentymetrową warstwą wody. Na szczęście nigdy do tego nie dojdzie, chociaż w każdej minucie na całym świecie występuje mniej więcej 2000 burz. Największy opad w ciągu 24 godzin obserwowano na wyspie Reunion (Ocean Indyjski) 15 marca 1952 roku. Spadło tam 1870 mm deszczu. Maksymalny roczny opad został zanotowany w 1861 roku w miejscowości Cherrapunji, w Indiach. Wyniósł on 24 461 mm. Rekordowy, pojedynczy opad śniegu (480 cm) wystąpił w dniach 13-19 lutego 1959 roku na Mt. Shasta w Kalifornii. Szczyt hawajski Waialeale jest najwilgotniejszym miejscem na Ziemi. Rocznie występuje tam średnio 350 dni deszczowych. Najsuszej jest na pustyni Atacama w Chile, gdzie w 1971 roku zanotowano pierwszy od 400 lat opad deszczu. Chroniące nas parasole pojawiły się w Europie w XVI wieku i początkowo służyły jako ochrona przez słońcem. Dopiero w XVIII wieku zaczęto wykorzystywać je jako ochronę przed deszczem

Zbigniew Sorbjan

[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8]  [9] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach