Biblioteka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Biblioteka > Medycyna, psychologia > ZEGAR ŻYCIA  



[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8] 
Starzenie się oka

Oczy są niezwykłym narządem. O cudownych właściwościach zmysłu wzroku można by mówić bez końca. Pomimo swych zdumiewających cech oczy nie są jednak odporne na proces starzenia się. W przeciwieństwie do układu pokarmowego niemal każda ich część zmienia się z upływem lat. Powoduje to utratę pewnych funkcji, począwszy od percepcji barw, a skończywszy na sposobie postrzegania obiektów leżących daleko bądź blisko. Omówimy teraz zmiany zachodzące z wiekiem w poszczególnych, wymienionych wcześniej częściach oka i dowiemy się, jak wpływają one na nasz wzrok (ryc. 29).

Jak z wiekiem zmienia się wzrok

Proces starzenia się wywiera silny wpływ na nasze oczy, zmieniając sposób widzenia świata. Oto najistotniejsze zmiany zachodzące w ich tkankach.


STARZENIE SIĘ SOCZEWKI
W miarę starzenia się na zewnętrznej powierzchni soczewki odkładane są nowe warstwy. Starsze nie są jednak usuwane, ale wciskane do środka. Dlatego też soczewka staje się z wiekiem coraz grubsza. Jest to przyczyną rozwoju dalekowzroczności.

Ciało rzęskowe, złożone z mięśni, naczyń krwionośnych i tkanki łącznej, także podlega starzeniu się. W miarę postępu atrofii mięśni zmniejsza się zdolność skupiania promieni świetlnych na tylnej ścianie oka. Ryc. 29

ROGÓWKA I TĘCZÓWKA
Kiedy się starzejemy, zmienia się budowa rogówki. Z wiekiem prawidłowy, przypominający nerkę, kształt zmienia się i rogówka staje się coraz bardziej płaska. Wynikająca stąd zmiana pola widzenia sprawia, że musimy nosić szkła korekcyjne. Mięśnie tęczówki z wiekiem zanikają. Zmniejsza się rozmiar źrenicy. Aby móc dostrzec przedmioty znajdujące się w polu widzenia, nasze oko potrzebuje więcej światła. Zanik mięśni powoduje również spadek elastyczności tęczówki, co sprawia, że reakcja na zmiany oświetlenia nie zachodzi równie szybko jak dawniej.
SIATKÓWKA I SOCZEWKA
Światło skupione przez soczewkę uderza w neurony siatkówki. Istnieją dwa typy tych neuronów: pręciki odpowiedzialne za widzenie czarno-białe i czopki odpowiedzialne za widzenie pręcik barwne. Zmiany zachodzące z wiekiem w soczewce stają się i przyczyną zmniejszenia się ilości światła docierającego do tych wyspecjalizowanych komórek. Zmiany te oraz stopniowe przybieranie przez soczewkę żółtej barwy powodują, że zmienia się nasza percepcja odcieni kolorów. Z wiekiem zmniejsza się na przykład nasza zdolność rozróżniania fal świetlnych o długości powiadającej zieleni, błękitowi i fioletowi.

Gdy przybywa nam lat, starzeje się rogówka. Pewne zachodzące z wiekiem zmiany jej struktury molekularnej sprawiają, że rogówka traci przezroczystość i światło zaczyna się w niej rozpraszać. Widzenie staje się zamazane. Zmienia się także kształt rogówki, w młodości przypominający nerkę bądź fasolę. Po sześćdziesiątym roku życia rogówka spłaszcza się, zmieniając w ten sposób pole widzenia. Aby przywrócić sposób widzenia z lat młodości, musimy stosować szkła korekcyjne.

Związane z wiekiem zmiany zachodzą również w tęczówce, wpływającej na wielkość źrenicy, a więc i liczbę fotonów dostających się do wnętrza oka. Jej mięśnie, jak wiele innych, zaczynają zanikać. Zmiany te prowadzą do zmniejszenia się wielkości źrenicy i ilości światła wchodzącego do oka. Oto dlaczego w starszym wieku potrzebujemy do czytania lepszego oświetlenia. Co więcej, w dojrzałym wieku tęczówka staje się mniej elastyczna. Oznacza to, że nasze oczy nie przystosowują się do zmian natężenia oświetlenia równie szybko jak dawniej.

Największy wpływ na nasz wzrok wywierają prawdopodobnie zmiany, zachodzące w soczewce i mięśniach, które nią poruszają, zwanych ciałem rzęskowym. Jak pamiętacie, soczewka jest strukturą wielowarstwową. Z upływem lat na jej powierzchni pojawiają się kolejne warstwy niczym kolejne warstwy farby. Niestety, starsze warstwy nie są jednocześnie usuwane. Prowadzi to do kompresji starszych warstw wewnętrznych do środka soczewki i zwiększania się jej średnicy. W siedemdziesiątym roku życia soczewka jest trzykrotnie większa niż w dwudziestym. W rezultacie stajemy się dalekowidzami i aby przeczytać książkę Samuela Johnsona, musimy trzymać ją coraz dalej od oczu. Po siedemdziesiątym roku życia tendencja ta odwraca się i stajemy się bardziej krótkowzroczni.

Wpływ na wzrok

Zmiany, do których dochodzi w rogówce, tęczówce, soczewce i ciele rzęskowym, wywierają wpływ na nasz zmysł wzroku. Zaczynamy mieć trudności z dostrzeganiem szczegółów. Galaretowata substancja znajdująca się pomiędzy soczewką a światłoczułymi neuronami traci przezroczystość, co powoduje dalsze zamazanie widzenia. Nagłe błyski, czy to fleszy czy świateł nadjeżdżających aut, zakłócają całe pole widzenia, a po zniknięciu bodźca normalne widzenie nie powraca już tak szybko jak dawniej.

Najciekawszym przejawem starzenia się zmysłu wzroku jest zmiana w odbiorze kolorów. W miarę starzenia się soczewka nie tylko grubieje, ale także nabiera żółtawej barwy. Zmniejsza to naszą zdolność do rozróżniania kolorów w zakresie zielony-niebieski-fioletowy. Inaczej też widzimy kolor żółty. Rezultatem tych zmian jest postrzeganie odcieni niebieskich jako ciemniejszych, a odcieni żółtych - jako mniej jasnych. Także fioletu widzimy mniej. Przeprowadzono interesujące porównanie palety barw używanych przez malarzy tworzących za młodu i w starszych latach. Bez wątpienia ciemne odcienie błękitu i fiolet są rzadziej używane przez starszych malarzy, którzy tracą zdolność ich rozróżniania.

[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach