Biblioteka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Biblioteka > Archeologia, Historia, Kultura antyczna > Z POWROTEM NA ZIEMIĘ  



[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8]  [9]  [10] 
[11]  [12]  [13]  [14]  [15]  [16]  [17]  [18]  [19]  [20] 
[21]  [22]  [23]  [24]  [25]  [26]  [27]  [28]  [29]  [30] 
[31]  [32]  [33]  [34]  [35]  [36]  [37] 
Kiedy barka docierała o świcie do granicy nocnego nieba, Słońce "przesiadało się" z barki nocnej do dziennej, podawane sobie przez boginie, które symbolizowały zachód i wschód, a zarazem Świat Podziemny i niebo dzienne (rys. 27). Według koncepcji teologicznych zmarły król jako syn Słońca towarzyszył ojcu w podróży po niebie nocnym i dziennym. Według starszej koncepcji, król istotnie wędrował do nieba, ale zamiast użyć do tego celu rakiety, wchodził tam... po drabinie lub po schodach (była już o tym mowa przy omawianiu piramid).

Rys. 27. Kiedy barka słoneczna docierała o świcie do granicy nieba nocnego, Słońce "przesiadało się" z barki nocnej do barki dziennej, przekazywane sobie przez personifikacje Zachodu i Wschodu, a zarazem Świat Podziemny i Niebo dzienne. Scena z sarkofagu.

Jak więc widać, w tekstach i wyobrażeniach egipskich nie ma mowy o "zainteresowaniu bogów i królów lotami", a ilustrowane podróże Słońca w barce odbywają się zarówno po niebie, jak i pod ziemią. Być może, ta ostatnia umiejętność bóstw egipskich skojarzyłaby się Dänikenowi z elektryczną kolejką metra, ale na to, jak i na wszystkie inne dowolne skojarzenia autora Wspomnień z przyszłościOczu Sfinksa egiptolog nic już nie poradzi.

B. "Gdziekolwiek spojrzeć - hybrydy"

Ciało lwa z głową barana, psy i kozły z głowami ludzkimi, barany o ptasich głowach, ludzie o głowach krokodyli itd. [...] Hybrydy wchodzą do literatury poczynając od starożytności aż po współczesne bajki dla dzieci. To i nie tylko to bierze się z bogactwa ludzkiej wyobraźni, bez której nie obejdzie się żadna baśń. Mnie chodzi jednak o coś więcej. Szukam wspólnej genezy tej wyobraźni. (Oczy..., s. 39, 42)

Z Egiptu pochodzi mnóstwo dziwnych, mieszanych form ikonograficznych. Zupełnie słusznie Däniken pyta o wspólną genezę tej artystycznej wyobraźni, a raczej o genezę idei, jaka leży u podłoża tych przedstawień w sztuce. W odpowiedzi jednak układa bajkę, według której nudzący się kosmici przeprowadzali na ludziach i zwierzętach eksperymenty genetyczne, tworząc mnóstwo dziwnych stworów. Ikonografia zatem, zdaniem Dänikena, odzwierciedla tylko to, co kiedyś istniało naprawdę. Jest to już czyste piśmiennictwo z gatunku science fiction, podlegające co najwyżej ocenie krytyka literatury, a nie polemice rzeczowej. Trzeba tu dodać, że owe "genetyczne osiągnięcia kosmitów" były zaiste godne podziwu, skoro udawało się im stworzyć także monstra, złożone z ciała człowieka w połączeniu z dowolnym przedmiotem, np. naczyniem na olejek, hieroglifem czy filarem Dżed, a zatem rzekomym "izolatorem" (rys. 23, rys. 28).

Rys. 28. Formy mieszane w ikonografii egipskiej potrafią ukazywać obiekt martwy "zaopatrzony" w elementy człowieka: ręce, nogi, oczy. Tutaj widzimy dwa warianty naczynia na olejek w symbolicznej postaci (z papirusu z XXI dynastii).

Czytelnik ma jednak prawo poznać stanowisko nauki wobec tych kształtów i ich wspólnej genezy. Otóż była nią religijna koncepcja stworzenia świata. Przed aktem stworzenia istniała wspólna pramateria, czyli nieuporządkowany chaos, zawierający wszelako pierwiastki wszystkiego, uosobione w postaci Stwórcy, Atuma. To imię oznaczało "wszystko", a zarazem "nic", wszystko bowiem było w Atumie, a bez niego czy poza nim, czyli przed aktem stworzenia, nie było niczego. Tworząc świat, Stwórca "uczynił z siebie miliony": wszystko, co istnieje na świecie, wzięło się zatem z jednolitej boskiej pramaterii. Skoro pies, krokodyl, lew, ptaki, węże, ludzie i przedmioty wywodzą się z jednego i tego samego tworzywa, są one cząstką tego samego boga, mogą być dowolnie łączone w figurach, które mówią o różnych cechach boskich, symbolizują pewne pojęcia czy ilustrują wciąż zmieniające się (czyli "wędrujące") Słońce (rys. 26). Jeśli np. wschodzące Słońce było symbolizowane przez skarabeusza, a zachodzące przez barana, figura łącząca te dwa, tak zresztą różne biologicznie zwierzęta w jedno była symbolem wiecznego obiegu Słońca (rys. 29).

Rys. 29. Skarabeusz z głową barana symbolizował cały obieg Słońca po niebie (dziennym i nocnym). Z sarkofagu z XXI dynastii.

Jeśli w scenie Sądu Zmarłych spotykamy groźnego potwora, tzw. Pożeraczkę (rys. 30), złożoną (w swej tylnej części) z ciała hipopotama, z ciała lwa lub pantery (w przedniej) i mającą do tego paszczę krokodyla, to w obrazowym języku egipskim oznaczało to takiego egzekutora (dla potępionych), który jest tak wielki jak hipopotam, tak groźny na lądzie jak lew, a w wodzie jak krokodyl, że potępieniec nie ma wobec niego żadnych szans.

Rys. 30. Tzw. Pożeraczka złożona z krokodyla, pantery i hipopotama. Wizerunek na papirusie z czasów Nowego Państwa.

Postacie ludzkie mające na głowie (albo zamiast głowy) hieroglif lub przedmiot najczęściej oznaczają personifikacje, czyli obrazowe przedstawienie sensu słowa zapisywanego takim właśnie hieroglifem, przy czym słowa rodzaju żeńskiego będą przedstawiane jako kobiety ("boginie"), a słowa rodzaju męskiego jako mężczyźni ("bogowie")... Wyjaśnienia można tu mnożyć, bo każdy konkretny przykład formy mieszanej w ikonografii wymaga odrębnej analizy, zależy od kontekstu historycznego, geograficznego czy doraźnej potrzeby kompozycyjnej - zawsze jednak wynika ze "wspólnego mianownika", jakim jest egipska religia.

[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8]  [9]  [10] 
[11]  [12]  [13]  [14]  [15]  [16]  [17]  [18]  [19]  [20] 
[21]  [22]  [23]  [24]  [25]  [26]  [27]  [28]  [29]  [30] 
[31]  [32]  [33]  [34]  [35]  [36]  [37] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach