Biblioteka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat > Biblioteka > Archeologia, Historia, Kultura antyczna > Z POWROTEM NA ZIEMIĘ  



[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8]  [9]  [10] 
[11]  [12]  [13]  [14]  [15]  [16]  [17]  [18]  [19]  [20] 
[21]  [22]  [23]  [24]  [25]  [26]  [27]  [28]  [29]  [30] 
[31]  [32]  [33]  [34]  [35]  [36]  [37] 
7. Däniken i jego wyznawcy, czyli o uczniach, którzy przerastają mistrza

Däniken ma bardzo szerokie grono wielbicieli, którzy powołali nawet tzw. Stowarzyszenie Starożytnych Astronautów, zajmujące się jego teoriami i wydające czasopismo pod tytułem "Starożytne Nieba". Jeden z autorów wspomnianej książki o elektryczności w starożytnym Egipcie napisał już nawet biografię mistrza. Wszędzie mnożą się także naśladowcy, a zarazem "obrońcy" Dänikena, rzekomo prześladowanego przez naukowców. Ci autorzy nie próbują nawet zbliżyć się do oryginalnych źródeł, by obiektywnie osądzić, czy naukowcy zarzucający Dänikenowi hochsztaplerstwo przypadkiem nie mają racji: mistrz został zaatakowany, więc trzeba go bronić. Z pewnością niniejsza książka też wywoła taką reakcję. Uczniowie i naśladowcy Dänikena w swych książkach i artykułach nie tylko powtarzają "argumentację" autora Wspomnień..., ale ją jeszcze ubarwiają, przerastając - w najgorszym tego słowa rozumieniu - samego Dänikena. Wśród potopu nonsensów znajdują się też supernonsensy o Egipcie starożytnym. W ciągu ostatnich lat ukazało się ich bardzo wiele w polskiej prasie oraz w postaci oddzielnych książek, wydawanych czasem przez małe prywatne wydawnictwa, czasem też przez wielkie oficyny. Niemal każda taka publikacja, pisana bez najmniejszej próby sprawdzenia prawdziwości zamieszczanych w niej informacji, nadaje się do cytowania w kącikach humoru, ale ten fakt przestaje być śmieszny, jeśli się weźmie pod uwagę, że stosunkowo niewiele osób może tę śmieszność dostrzec. Większość czytelników bierze za dobrą monetę wszystkie fałszywe informacje o kulturze egipskiej, czasem niefrasobliwie kolportowane w środkach masowego przekazu przez dziennikarzy - entuzjastów teorii Dänikena.

Oto dwa przykłady z wielu. W pierwszym kwartale 1976 r. na łamach tygodnika "Za i przeciw" ukazywał się cykl artykułów pod tytułem Fikcja czy rzeczywistość. Ich autor, podpisujący się inicjałami J. Ch., obok wielu innych "rewelacji" podaje też "informacje" o starożytnym Egipcie. Jest tam zatem mowa o "zaszyfrowanej księdze" - oczywiście chodzi o piramidę Cheopsa - ze wszystkimi niedorzecznymi o niej teoriami, jest stwierdzenie, iż "stosunkowo niedawno odnaleziono dowody na to, że w czasach faraonów wiedziano o pojazdach latających cięższych od powietrza". Gdzie indziej widnieje zdjęcie świątyni Hatszepsut w Deir el-Bahari, gdzie pracują Polacy, z opisem, że jest to "świątynia bogini Hathor w Denderze, w której znajduje się tajemnicza płaskorzeźba, przedstawiająca ludzi niosących olbrzymie lampy jarzeniowe z wyraźnie widocznymi włóknami żarzenia, izolatorami i zwojami kabli". Jest wreszcie opis "cudu gwiezdnego" z czasów Totmesa III, który fantazją znacznie prześcignął opis Dänikena. Ponieważ prawdziwy tekst został podany nieco wyżej, warto tu zacytować ten fragment z artykułu pana J. Ch., żeby czytelnik mógł porównać oba teksty i naocznie przekonać się, do jakiego stopnia może ponieść fantazja:

W roku 22, trzeciego miesiąca zimy, o szóstej rano, od strony nieba pojawiła się kula ognista 1 rod długa i 1 rod szeroka [ten rod to chyba nieprzetłumaczone słowo angielskie znaczące "pręt", co wskazuje, że autor korzystał tu z jakiegoś angielskojęzycznego "źródła" - A. N.]. Z biegiem czasu coraz więcej tych kul pojawiało się na nieboskłonie, a świeciły mocniej, niż słońce. Armia faraona i on sam, spoglądała na nie bez strachu. Dopiero po posiłku wieczornym te ogniste kule uniosły się wyżej i odleciały w kierunku południowym.

Artykuł z powyższymi niedorzecznościami rozszedł się w nakładzie 50 000 egzemplarzy. Ilu spośród czytelników uwierzyło, że jego autor oparł się na wiarygodnych i naukowo sprawdzonych źródłach?

Drugi przykład dotyczy rewelacji niejakiego Antoine'a Bovisa, ezoterysty, o którym Däniken pisze w Oczach Sfinksa (s. 126). Pan Bovis w czasie zwiedzania Wielkiej Piramidy w Gizie miał dokonać zadziwiającego odkrycia: "[...] Otóż na podłodze komory królewskiej leżała malutka nieżywa mysz pustynna". Wnioski z tego znaleziska poprowadziły p. Bovisa do teorii o rzekomym szczególnym konserwującym oddziaływaniu piramidy, co w dalszej konsekwencji stało się zaczynem wszystkich dobrze znanych piramidologicznych "rewelacji" o wpływie kształtu ostrosłupa na jego zawartość.

Porównajmy teraz powyższą relację Dänikena z opisem zamieszczonym w książce pt. Energia piramid, autorstwa P. Flanagana, którą Wielkopolskie Stowarzyszenie Różdżkarzy w Poznaniu wydało w języku polskim w 1979 r. jako "materiały instruktażowe", a która dosłownie roi się od bzdur wszelkiego rodzaju, z podważeniem praw dynamiki Newtona i teorii względności Einsteina włącznie. Oto ten opis:

W 1930 r. Francuz Bovis podczas pobytu w Komorze Królewskiej piramidy Cheopsa zauważył, że śmieci zawierające nieżywe zwierzątka bywają nasypane aż pod sufit. Odnalazł całkowicie zmumifikowane niewielkie koty, psy, myszy i inne gryzonie. [...] Dozorca piramidy poinformował go, że zwierzątka zabłąkują się czasami do piramidy i gubią w jej rozległej konstrukcji [...] Nie mogąc znaleźć z powrotem wyjścia zwierzątka umierają z głodu [...] Proces ten trwa w piramidzie od tysięcy lat.

Pomijając "piramidalną" niedorzeczność, że w piramidzie Cheopsa, zawsze intensywnie odwiedzanej przez turystów, także w latach międzywojennych, biegały psy i koty, które wspinały się po tzw. Wielkiej Galerii, dążąc do Komory Królewskiej, gdzie następnie dopuszczano do tego, by stos śmieci zmieszanych z padliną piętrzył się pod sufit, widzimy oto, jak malutka mysz pustynna z relacji Dänikena zamieniła się w stado gryzoni, kotów i psów...

Nie mam dobrego zdania o pisarstwie Ericha von Dänikena, ale jego książki to mimo wszystko łagodna "klasyka" w porównaniu z tym, co wypisują jego naśladowcy, bądź konkurenci, w tym kilku naszych rodzimych autorów (np. Arnold Mostowicz). Może zresztą wszyscy ci autorzy, zalewając nas "rewelacjami", czynią to z autentycznym entuzjazmem, ale sam entuzjazm to zbyt mało, by pisać o starożytnych cywilizacjach.

Andrzej Niwiński

Bibliografia

C. Andrews: Egyptian mummies. Londyn 1984.
A. J. Arkell: The Prehistory of the Nile Valley. Lejda 1975.
J. Baines, J. Malék: Wielkie Kultury Świata. Egipt. Warszawa 1995.
K. W. Butzer: Early Hydraulic Civilization in Egypt. A Study in Cultural Ecology. Chicago 1976.
S. Clarke, R. Engelbach: Ancient Egyptian Masonry. The Building Craft. Londyn 1930.
J. Coles: Archeologia doświadczalna. Warszawa 1977.
J. Cerny: Religia starożytnych Egipcjan. Warszawa 1974.
R. David, E. Tapp: Evidence embalmed. Modern medicine and the mummies of Ancient Egypt. Manchester 1984.
I. E. S. Edwards: Piramidy Egiptu. Warszawa 1995.
A. Fakhry: Piramidy. Warszawa 1965.
R. Germer: Das Geheimnis der Mumien. Ewiges Leben am Nil. Monachium 1997.
G. Goyon: Le secret des batisseurs des grandes pyramides. Khéops. Paryż 1990.
N. Grimal: Histoire de l'Egypte Ancienne. Paryż 1988.
W. Helck: Wirtschaftsgeschichte des Alten Ägypten im 3. und 2. Jahrtausend vor Chr. Lejda 1975.
E. Hornung: Grundzüge der Ägyptischen Geschichte. Darmstadt 1978.
E. Hornung: Jeden czy wielu? Koncepcja Boga w starożytnym Egipcie. Warszawa 1991.
W. Koziński: Organizacja procesu inwestycyjnego piramidy Cheopsa. Warszawa 1969.
R. Kraus: Sothis- und Monddaten. Studien zur astronomischen und technischen Chronologie Altägyptens. Hildesheim 1985.
Z. Krzyżaniak: Early Farming Cultures on the Lower Nile. The Predynastic Period in Egypt. Warszawa 1977.
L. Krzyżaniak: Egipt przed piramidami. Warszawa 1980.
J. Ph. Lauer: Histoire monumentale des pyramides d'Egypte. Kair 1962.
J. Ph. Lauer: Le mystere des pyramides. Paryż 1974.
A. P. Leca: Les momies. Paryż 1976.
J. Lehmann: So rechneten Ägypter und Babylonier. Lipsk 1994.
C. Leitz: Studien zur Ägyptischen Astronomie. Wiesbaden 1989.
Lexikon der Ägyptologie, 7 t. Wiesbaden 1975-1990.
J. Lipińska, W. Koziński: Cywilizacja miedzi i kamienia. Technika starożytnego Egiptu. Warszawa 1977.
J. Lipińska, M. Marciniak: Mitologia starożytnego Egiptu. Warszawa 1977.
A. Lucas, J. R. Harris: Ancient Egyptian materials and Industries. Londyn (4 wyd.) 1962.
K. Michałowski: Nie tylko piramidy. Warszawa 1969.
K. Myśliwiec: Święte znaki Egiptu. Warszawa 1990.
A. Niwiński: Bóstwa, kulty i rytuały starożytnego Egiptu. Warszawa 1993.
A. Niwiński: Mity i symbole starożytnego Egiptu. Warszawa 1992.
R. Parker, O. Neugebauer: Egyptian Astronomical Texts, 3 t. Providence 1960-1969.
G. Rachet: Słownik cywilizacji egipskiej. Katowice 1995.
H. Schäfer (opr. E. Brunner-Traut): Principles of Egyptian Art. Oksford 1974.
R. Stadelmann: Die Ägyptischen Pyramiden. Vom Ziegelbau zum Weltwunder. Moguncja 1997.
B. G. Trigger i in.: Ancient Egypt. A Social History. Cambridge 1983.
J. Vercoutter: L'Egypte et la vallée du Nil. Tome 1: Des origines a la fin de l'Ancien Empire. Paryż 1992.
K. Vogel: Vorgriechische Mathematik, t. 2. Hanower 1958-1959.
[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8]  [9]  [10] 
[11]  [12]  [13]  [14]  [15]  [16]  [17]  [18]  [19]  [20] 
[21]  [22]  [23]  [24]  [25]  [26]  [27]  [28]  [29]  [30] 
[31]  [32]  [33]  [34]  [35]  [36]  [37] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach