Filozofia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Filozofia > Nauka i życie filozofów starożytnych > ANAKSYMANDER  
  Jesteś tutaj
NAUKA I ŻYCIE FILOZOFÓW STAROŻYTNYCH
ANAKSYMANDER
Strona: 5/6
  Skocz do
Spis rozdziałów
Początek rozdziału
Koniec rozdziału
  Polecamy
KRÓTKA HISTORIA FILOZOFII
Robert C. Solomon, Kathleen M. Higgins
Przeczytaj rozdział:
Spinoza, Leibniz, Pascal i Newton
  Szukacz
5/6

Meteorologia

"Wiatr jest strumieniem powietrza, który powstaje, gdy najdrobniejsze i najbardziej wilgotne elementy zostaną w nim wprawione w ruch lub skroplone przez słońce.""Wiatry powstają wtedy, gdy najlżejsze opary oddzielą się od powietrza i zostaną wprawione w ruch przez zgęszczenie; deszcze biorą początek z wyziewów wyparowanych z ziemi wskutek działania słońca: błyskawice powstają wtedy, gdy wiatr, wpadając gwałtownie, rozrywa chmury."

W przytoczonych zdaniach wyłożone są podstawy meteorologii Anaksymandra. Proces progresywnego oddzielania się (apokrisis) tłumaczy mechanizm powstawania zjawisk meteorologicznych. Gdy woda oddzieliła się od ziemi, Słońce wyciągnęło z niej opary i utworzyło atmosferę. W dalszym procesie wydzieliły się z atmosfery dwie substancje: lżejsza, bardziej sucha, i cięższa, bardziej wilgotna. Pierwsza zostaje wprawiona w ruch jako wiatr, druga opada w postaci deszczu. Z wiatru powstają grzmoty, pioruny, błyskawice i huragany. Wiatr zamknięty w chmurze usiłuje wydostać się na zewnątrz, a gdy wreszcie w najcieńszym i najsłabszym miejscu udaje mu się rozerwać chmurę, wówczas powstaje huk, a wytworzona szczelina na tle czarnych chmur powoduje błysk.

Wielość światów

Źródła przypisujące Anaksymandrowi naukę o wielości światów pochodzą z późniejszego okresu poarystotelesowskiego. Mówią one o apeiroi kosmoi czy apeiroi ouranoi (niezliczonych światach czy niebiosach), w których istnienie miał wierzyć Anaksymander. Jeżeli tak było rzeczywiście, to powstaje problem, czy Anaksymander myślał o kolejnym następstwie światów po sobie, czy też miał na myśli niezliczoną ilość światów współistniejących w nieskończonej masie apeironu. Zdania znawców filozofii greckiej są podzielone. Eduard Zeller, na przykład, opowiada się za nieskończonym następstwem pojedynczych światów. Burnet poddaje w wątpliwość stanowisko Zellera i popiera pogląd, że Anaksymander przyjmował nieskończoną ilość współistniejących światów. Z kolei Francis M. Cornford broni poglądu Zellera. Ale i sam Arystoteles nie dał dokładnego wyjaśnienia, nigdzie bowiem w zachowanych pismach nie stwierdził wyraźnie, że Anaksymander był twórcą czy wyznawcą tej teorii. W traktacie O niebie, mówiąc o filozofach, którzy przyjmowali jeden tylko element - "bądź wodę, bądź powietrze, ogień lub jakiś element rzadszy od wody a gęściejszy od powietrza" - Arystoteles dodaje, że według tych filozofów "element ten jest nieskończony i obejmuje wszystkie niebiosa (pantas tousouranous)". Nie wiadomo jednak, czy wśród nich Arystoteles widział również Anaksymandra (gdyby nawet ouranoi oznaczało w tym wypadku "światy"). Rozstrzygnięcie tego zagadnienia wymaga drobiazgowej analizy filologicznej istniejących tekstów, której nie można podjąć w popularnej monografii.



5/6
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach