Filozofia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Filozofia > Nauka i życie filozofów starożytnych > LEUKIPPOS I DEMOKRYT  
  Jesteś tutaj
NAUKA I ŻYCIE FILOZOFÓW STAROŻYTNYCH
LEUKIPPOS I DEMOKRYT
Strona: 2/11
  Skocz do
Spis rozdziałów
Początek rozdziału
Koniec rozdziału
  Polecamy
KRÓTKA HISTORIA FILOZOFII
Robert C. Solomon, Kathleen M. Higgins
Przeczytaj rozdział:
Spinoza, Leibniz, Pascal i Newton
  Szukacz
2/11

"Według Parmenidesa - wyjaśnia Cyceron siłą poruszającą jest ogień [...] Według Leukipposa to, co jest zarazem i pełne, i próżne. Demokryt podziela w tym punkcie pogląd Leukipposa, lecz w innych sprawach był od niego bardziej twórczy."

Diogenes Laertios przekazał nam nieco więcej szczegółów o kosmologii Leukipposa w IX księdze swych Żywotów i poglądów słynnych filozofów. Według tej relacji, wszechcałość jest nieskończona, częściowo pełna, częściowo pusta; "pełne" i "puste" nazywa Leukippos elementami. Z tych to właśnie elementów powstają niezliczone światy, które następnie rozpadają się z powrotem na elementy. Powstawanie światów przebiega w sposób następujący:

Z nieskończoności odrywa się wielka ilość ciał (atomów) o różnorodnych kształtach, w nieskończoną przestrzeń (eis mega kenon) i tam skupia się w postaci wiru. W wirze tym atomy wykonują rozmaite ruchy: zderzają się wzajemnie i kręcą wokoło, oddzielając i łącząc z podobnymi. Gdy jednak liczba atomów zwiększy się do tego stopnia, że w swym ruchu kołowym nie mogą już dłużej zachować równowagi, wówczas lżejsze przenikają do próżni, jak gdyby przesiane przez sito, pozostałe natomiast, splecione wzajemnie, trzymają się razem i pędząc po tej samej drodze. tworzą w końcu kulistą masę. Z kolei masa ta wydziela z siebie jakby błonę, która obejmuje mnóstwo różnego rodzaju atomów. Gdy następnie owe atomy wskutek nacisku sprężystego środka zostaną wprawione w ruch kołowy, otaczająca je błona staje się coraz cieńsza. W ten sposób powstała Ziemia. Teraz znowu zewnętrzna powłoka grubieje wskutek dopływu atomów z zewnątrz, gdyż wirując wciąga do środka wszystkie atomy napotykane po drodze. Pewna część tych atomów splata się z sobą, tworząc masywny układ błotnisty i mokry. Wirując z całością układ ten wysycha, a następnie rozgrzewa, rozpala i staje się substancją gwiazd. Orbita Słońca jest najbardziej oddalona, a orbita Księżyca najbliższa Ziemi, zaś orbity innych ciał niebieskich zajmują miejsce pośrednie. Wszystkie gwiazdy są rozżarzone z powodu szybkości ruchu. Słońce pochłania część blasku gwiazd, Księżyc natomiast przejmuje niewielką ilość światła. Zaćmienia Słońca i Księżyca są wywoływane nachylaniem się Ziemi ku południowi. Północne części Ziemi pokryte są śniegiem i wskutek tego są zimne i zamarznięte. Zaćmienia Słońca są rzadsze, Księżyca - częstsze; przyczyną tego są nierówności orbit. Świat, tak jak powstaje, tak też rozwija się, a następnie rozpada i ginie wskutek konieczności, której Leukippos bliżej nie analizuje.

W poglądach obu twórców atomistyki zachodzą pewne różnice. Leukippos sądzi, że istnieje przestrzeń pełna, a obok niej próżnia; atomy przepływają z jednej do drugiej. Demokryt natomiast przyjmuje jako pierwszy ten stan, w którym atomy wypełniają całą przestrzeń poruszając się wˇ niej. Leukippos wyobraża sobie Ziemię w formie ciała płaskiego, Demokryt przyrównywał Ziemię do dysku wgłębionego w środku, a podwyższonego po brzegach.

Suma wszystkich rzeczy jest, według Leukipposa, nieskończona i wszystko się zmienia, przechodząc w siebie nawzajem. Słońce porusza się wokół Księżyca. Ziemia utrzymuje się w swym położeniu dzięki ruchowi wokół środka. Leukippos pierwszy uznał atomy za cząstki pierwotne, a więc i niezmienne, dając tym samym początek materializmowi mechanistycznemu. W szczegółach nie da się oddzielić nauki Leukipposa od nauki Demokryta.



2/11
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach