Demokryt (ok. 460 - ok. 350 p.n.e) urodził się w trackiej Abderze; była ona kolonią miasta Teos, a więc znajdowała się w kręgu kultury jońskiej. Nie chcąc poddać się Persom, mieszkańcy Teos emigrowali do północnej Tracji. Stąd wywodziła się rodzina Demokryta, zaliczanego do największych myślicieli greckich.

Pochodził Demokryt z zamożnego domu i otrzymał staranne wychowanie. Według informacji przekazanej przez Diogenesa Laertiosa, magowie perscy mieli uczyć go teologii i astronomii. Nie wiadomo dokładnie, jak nazywał się ojciec Demokryta (źródła wymieniają aż trzy imiona: Hegezistrat, Atenokritos i Damazipp). Po jego śmierci Demokryt odziedziczył znaczny spadek, który pochłonęły liczne podróże po krajach Azji i Afryki. Zawędrował również do Aten, chcąc spotkać się z Sokratesem, starszym od niego o 10 lat. Zdaje się jednak, że to spotkanie nie doszło do skutku: jak sam potem powiedział, nikt w Atenach nie zwrócił na niego uwagi.

Podróżowanie nie było w Grecji czymś nowym. Podróżowało wielu filozofów i poetów, ale przeważnie po obszarach objętych wpływami kultury greckiej. Wielu od dawna pociągał urok tajemniczego Wschodu, który uchodził za źródło starożytnej mądrości, ale dopiero po roku 449 p.n.e., po zawarciu pokoju z Persją, otwarła się dla Greków droga na Wschód. Z tej sprzyjającej okoliczności skorzystał Demokryt. Jego podróże były zakrojone , na wielką skalę. Jako pierwszy filozof grecki zwiedził Babilon, następnie udał się do Persji i prawdopodobnie do Indii, Kilka lat przebywał w Egipcie.

Nie z ciekawości turystycznej ani nie w celach handlowych wędrował Demokryt po tych krajach, lecz w charakterze filozofa poszukującego wiedzy i prawdy. Jaki zakres tej wiedzy mógł sobie przyswoić? Czego się nauczył od ludów Wschodu? Czy poznał pismo klinowe i hieroglify? Trudno dzisiaj na te pytania odpowiedzieć. Wiadomo tylko, że Demokryt miał umysł żywy, chłonny i dociekliwy, był przeto zdolny do przyswojenia sobie tego wszystkiego, co z punktu widzenia filozofii przedstawiało jakąś wartość. Był zdolny do krytycznego przyjmowania wiadomości z różnych źródeł i przetwarzania ich w zwartą logicznie teorię naukową. Mógł więc nauczyć się wiele od Egipcjan, Chaldejczyków czy Persów.

Historycy nauki i filozofii zadają sobie nieraz pytanie, czy przypadkiem atomistyka nie jest również importem wschodnim. Istnieje wiele sprzecznych poglądów na tę kwestię. Jest pewne, że filozofowie indyjscy rozwijali teorię atomistyczną, ale w kilka wieków po Demokrycie. Można jednak przyjąć, że teoria ta była poprzedzona bardziej pierwotnymi spekulacjami i że Grecy mogli je znać. Nie jest to niemożliwe, a Demokryt w czasie swego pobytu w Persji i w Indiach (jeżeli tam był) mógł się zetknąć z tymi spekulacjami, a nawet poznać je bliżej. Są to jednak tylko przypuszczenia.