Filozofia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Filozofia > Historia filozofii w datach > OŚWIECENIE  
  Jesteś tutaj
HISTORIA FILOZOFII W DATACH
OŚWIECENIE
Strona: 15/15
  Skocz do
Spis rozdziałów
Początek rozdziału
Koniec rozdziału
  Źródła
HISTORIA FILOZOFII W DATACH powstała na podstawie dwóch książek Dominique Folscheid: Wielkie daty filozofii starożytnej i średniowiecznej
oraz
Wielkie daty filozofii nowożytnej i współczesnej, które w przekładzie Jerzego Niecikowskiego i pod redakcją Wiktorii Krzemień ukazały się w Polsce w 2000 roku w serii  W CZYM RZECZ?.
  Szukacz
15/15

1793 - Religia w obrębie samego rozumu Kanta. W tekście tym, nazywanym czasami czwartą Krytyką, Kant chce dowieść, że jeśli abstrahować od historycznego wymiaru religii (objawienie), który nie dotyczy filozofa, to racjonalne jądro religii (chrześcijaństwo) pokrywa się z istotą moralności. To dzieło Kanta miało kilka przejściowych trudności cenzuralnych. W granicach samego rozumu, zdaniem Kanta, moralność stanowi podstawę religii, a nie religia moralności (Chrystus jest więc tutaj jedynie "nauczycielem moralności" i "wzorcem" moralnym). Kant przedstawia tutaj swoją koncepcję radykalnego zła natury ludzkiej. Jako byt przyrodniczy człowiek nie jest zły, jest raczej niewinny, lecz jako istota wolna może przeciwstawić się prawu moralnemu, a zatem jest zły "z natury". To zło jest radykalne, ponieważ wolność może obalić moralność w całości (rozum bowiem zaprzecza sam sobie, gdy człowiek z pobudek egoistycznych dokonuje wyborów wbrew temu, co powszechnie obowiązujące).

1793 - Szkic obrazu postępu ducha ludzkiego poprzez dzieje Antoine Nicolasa de Condorceta (1743-1794): mit postępu oparty na zasadzie, że możliwości samodoskonalenia się ludzkości są nieskończone.

1796 - Exposition du système du monde (Wykład systemu świata) Pierre´a Simona Laplace´a (1749-1827): determinizm absolutny. Laplace udoskonala teorię Newtona. Za pomocą rachunku prawdopodobieństwa zmniejsza obszar zjawisk niewytłumaczalnych i redukuje znaczenie przypadku. Swoje tezy rozwinie w Essai philosophique sur les probabilités (Filozoficzny esej na temat prawdopodobieństwa). W hipotezie, zwanej demonem Laplace´a, tworzy fikcję ponadludzkiego rozumu, który znając wszystkie działające siły, byłby zdolny poznać położenie i ruch wszystkich atomów. Ta koncepcja wywrze wielki wpływ nie tylko na naukę. Dzięki niej Laplace uznany zostanie za reprezentanta skrajnego, antyreligijnego determinizmu (co wyraża słynna anegdota: Laplace zapytany przez Napoleona, jakie jest miejsce Boga w jego systemie, miał jakoby odpowiedzieć - "ta hipoteza nie jest mi potrzebna").

1796 i 1797 - Metaphisik der Sitten (Metafizyka moralności) Kanta: I Rechtslehre (Teoria prawa), II Tugendslehre (Teoria cnoty). Kant roztrząsa tutaj dość kłopotliwe zagadnienie. Jego zdaniem, państwo powinno stać na straży praw naturalnych (wskutek czego znika konflikt między prawami naturalnymi a prawem pozytywnym). Jednocześnie państwo jest samo w sobie celem i tym samym musi ludzi traktować jak środki, z drugiej jednak strony ludzie są celami, które wymagają bezwzględnego poszanowania. W ten sposób tworzą się sprzeczności, które usunąć można jedynie na drodze reform, a nie za pomocą rewolucji (Kant zmienia zdanie na temat Rewolucji Francuskiej po "legalnej" egzekucji króla). Polityka jest zatem, jego zdaniem, podporządkowana moralności.



15/15
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach