Filozofia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Filozofia > Historia filozofii w datach > FILOZOFIA STAROŻYTNA  
  Jesteś tutaj
HISTORIA FILOZOFII W DATACH
FILOZOFIA STAROŻYTNA
Strona: 6/46
  Skocz do
Spis rozdziałów
Początek rozdziału
Koniec rozdziału
  Źródła
HISTORIA FILOZOFII W DATACH powstała na podstawie dwóch książek Dominique Folscheid: Wielkie daty filozofii starożytnej i średniowiecznej
oraz
Wielkie daty filozofii nowożytnej i współczesnej, które w przekładzie Jerzego Niecikowskiego i pod redakcją Wiktorii Krzemień ukazały się w Polsce w 2000 roku w serii  W CZYM RZECZ?.
  Szukacz
6/46

-    Pitagoras pojmuje matematykę w sposób symboliczny, a nawet mistyczny (co zachowało się w symbolice okultyzmu), uwalnia ją od czysto praktycznego zastosowania, czyniąc z niej podstawę racjonalnej spekulacji. W ten sposób dochodzi do wniosku, że liczba stanowi prazasadę wszystkich rzeczy, innymi słowy, twierdzi, iż istnieje inteligibilny, powszechny i rozumny ład, stanowiący prawdę rzeczywistości zmysłowej, na której poprzestają niewtajemniczeni.
-    W jego doktrynie świat po raz pierwszy nazwany zostaje kosmosem (ładem, który jest piękny). Ponieważ zachodzi tożsamość między strukturą rzeczywistości i strukturą poznania, wtajemniczeni są w stanie, jego zdaniem, przeniknąć prawa powszechnej harmonii. Cnota natomiast to harmonia duszy, która jest spokrewniona z boskością, choć w swej ziemskiej egzystencji pozostaje więźniem ciała. Zadanie filozofii polega zaś na tym, że ma ona wyzwolić człowieka, upodabniając go tym samym do bogów.

Zważywszy, jaki wpływ wywarł Pitagoras na wielkich filozofów (Platona, Leibniza i innych), Hegel nazwał go "pierwszym nauczycielem ludzkości".

około 537-514 p.n.e.
- Ksenofanes (ur. około 605 p.n.e.): twierdzenie, iż Bóg jest Jednią. Uciekając z Kolofonu przed najazdem Persów, Ksenofanes schronił się w Elei, gdzie miał podobno założyć słynną szkołę.

-    W swych Silles (tekstach prześmiewczych) z pasją występuje przeciw mitycznym teologiom Hezjoda i Homera, według których istnieje wielu bogów, co zostali spłodzeni, przypominają ludzi i oddają się rozpuście. Ksenofanes głosi, że nie mitologia, lecz wyłącznie nauka dostarcza wartości, które umacniają państwo.
-    W swoim traktacie O przyrodzie Ksenofanes krytykuje materializm filozofów z Miletu i utrzymuje, że bezwzględne pierwszeństwo przysługuje Jedni, będącej bogiem wiecznym, wszechpotężnym, wszędzie obecnym, zawsze podobnym do siebie, pozostającym w całości rozumem i świadomością, który nie jest ani ruchomy, ani nieruchomy, ani skończony, ani nieskończony, ani zrodzony z czegoś, ani niezrodzony. Ksenofanes zapoczątkowuje więc koncepcję rozwiniętą następnie przez Parmenidesa.

Tworzy on jeszcze inne racjonalne teorie (o naturze gwiazd, o znaczeniu słońca dla istot żywych, o skamieniałościach i o przemianach Ziemi). Jest też prekursorem sceptycyzmu, gdyż przeciwstawia sobie prawdę i mniemanie. Jego zdaniem, w gruncie rzeczy jedynie Bóg zna prawdę, ponieważ prazasadą tego, co nam się jawi, jest nieograniczoność.

około 531-486 p.n.e.
- Indie: książę Gautama Siddharta (ur. około 566 p.n.e.) staje się Buddą

(Przebudzonym). Odkrywszy nędzę doli człowieczej, książę Siddharta zrywa gwałtownie z życiem światowym, zostaje wędrownym mnichem, po czym w wieku 35 lat osiąga samodzielnie przebudzenie. W słynnym kazaniu z Benares ogłasza cztery szlachetne prawdy: wszelkie istnienie jest cierpieniem, źródłem cierpienia jest pożądliwość, można cierpieniu położyć kres, a lekiem jest życie pełne wyrzeczeń. Mamy więc tutaj do czynienia ze schematem quasi-medycznym: diagnoza, etiologia, rokowania i terapia. W ten sposób stworzona zostaje sztuka życia, doktryna prawdziwego zbawienia, pozwalająca położyć kres cierpieniu i osiągnąć najwyższą szczęśliwość. Według tej teorii, nie istnieje żadna rzeczywistość substancjalna różna od zjawisk, które w swej nieustannej zmienności stanowią jedyną realność. Najogólniej mówiąc, nie istnieje ani Bóg, ani nicość. Podobnie człowiekowi nie przysługuje jakakolwiek substancjalność i tożsamość osobowa. Jest on tylko następstwem swoich odczuć i myśli. Około III wieku p.n.e. buddyzm staje się zwartą doktryną, zawierającą kosmologię, etykę i psychologię. Począwszy od 250 p.n.e., rozprzestrzenia się w Azji Południowo-Wschodniej w postaci "małego wozu", a później - poczynając od I wieku n.e. - w formie "wielkiego wozu" rozszerza swój wpływ na Tybet, Chiny i Japonię.



6/46
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach