Filozofia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Filozofia > Historia filozofii w datach > FILOZOFIA STAROŻYTNA  
  Jesteś tutaj
HISTORIA FILOZOFII W DATACH
FILOZOFIA STAROŻYTNA
Strona: 11/46
  Skocz do
Spis rozdziałów
Początek rozdziału
Koniec rozdziału
  Źródła
HISTORIA FILOZOFII W DATACH powstała na podstawie dwóch książek Dominique Folscheid: Wielkie daty filozofii starożytnej i średniowiecznej
oraz
Wielkie daty filozofii nowożytnej i współczesnej, które w przekładzie Jerzego Niecikowskiego i pod redakcją Wiktorii Krzemień ukazały się w Polsce w 2000 roku w serii  W CZYM RZECZ?.
  Szukacz
11/46

454-425 p.n.e.
- Herodot (ur. około 484 p.n.e.): historia jako pamięć. Historia w ujęciu Herodota jest jeszcze do głębi symboliczna i religijna, gdyż zdarzenia wynikają w niej z woli bogów. Niemniej mamy tu do czynienia z pierwszą wielką próbą stworzenia historycznej pamięci ludzi, których opisuje się dla nich samych, bez mitycznego dyskursu na temat bogów. Opis Greków i barbarzyńców ukazuje skrajne zróżnicowanie obyczajów, z czego Herodot wyprowadza wniosek o konieczności tolerancji.

około 450-400 p.n.e.
- Izrael: Pieśń nad pieśniami i miłość mistyczna. W tekście tym przeplatają się opisy miłości Boga do ludzi i miłości między ludźmi. Niezależnie od tego, że później uznano, iż w tekście chodzi o relację między Chrystusem a Kościołem, jest on podstawowym źródłem mistyki zachodniej oraz kultu miłości.

około 444-380 p.n.e.
- Gorgiasz (ur. około 487 p.n.e.): dyskurs jako narzędzie perswazji. Gorgiasz jest autorem słynnego tekstu O niebycie, czyli o przyrodzie (444-441 p.n.e.), w którym dowodzi, że nie istnieje ani nicość, ani byt, a nawet gdyby byt istniał, to i tak nie można by o nim ani myśleć, ani mówić. Dyskurs jest więc dla niego jedynie środkiem służącym do wpływania na ludzi i ich namiętności; pozwala on w "sprzyjającej chwili" (kairos) osiągnąć zamierzony cel. By właściwie posługiwać się dyskursem, należy opanować odpowiednią umiejętność (retorykę, czyli sztukę przekonywania). Stąd ćwiczenia związane ze słynnymi wydarzeniami, dającymi okazję do wystąpień, w których rozważa się wszystkie za i przeciw, aby dojść do konkluzji, że na przykład Helena nie ponosi odpowiedzialności za wybuch wojny trojańskiej (Pochwała Heleny), lub też że człowiek uznany za winnego jest w istocie niewinny (Obrona Palamedesa). Po przybyciu do Aten w 427 roku Gorgiasz staje się słynny (podobno powstał nawet neologizm "gorgiaszować", co znaczyło: "przemawiać w miejscu publicznym", a w Delfach wystawiono mu jakoby posąg z lanego złota!). Miano sofisty, którym go obdarzono, oznaczało człowieka, dla którego sophia (nauka, mądrość) jest zawodem, to znaczy kogoś, kto przekazuje swe umiejętności za pieniądze (z tego powodu termin "sofista" nabierze z czasem pejoratywnego zabarwienia).

około 430-410 p.n.e.
- Protagoras (ur. około 483p.n.e.): człowiek jest miarą wszechrzeczy. Protagoras to dawny tragarz, który po spotkaniu z Demokrytem poświęca się filozofii i zostaje najsłynniejszym z sofistów. Wygłosił on nie tylko wiele mów, lecz również dużo napisał (O poprawnym mówieniu, Antylogie, Prawda, czyli mowy obalające, O bogach itd.). W doktrynie Protagorasa mamy do czynienia z:

-    Początkiem nauki o języku, gdyż język ujęty jest tutaj niezależnie od swego stosunku do rzeczywistości i poza kategoriami prawdy i fałszu. Dlatego też sprowadzony zostaje do roli narzędzia retoryki i dialektyki (to jest sztuki prowadzenia dialogu i stawiania pytań, opartej na założeniu, że na temat każdej rzeczy możliwe są dwa rodzaje dyskursu - jeden służący komunikacji i drugi będący narzędziem przekonywania).
-    Skrajnym relatywizmem. Zdaniem Protagorasa, "człowiek jest miarą wszechrzeczy". To znaczy, iż nie ma żadnej rzeczywistości samej w sobie, a wszystko, co istnieje, jest zawsze rzeczywistością ze względu na jakąś istotę i dla niej (jednostki ludzkiej, zwierzęcia lub rośliny).



11/46
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach