Filozofia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Filozofia > Historia filozofii w datach > FILOZOFIA STAROŻYTNA  
  Jesteś tutaj
HISTORIA FILOZOFII W DATACH
FILOZOFIA STAROŻYTNA
Strona: 12/46
  Skocz do
Spis rozdziałów
Początek rozdziału
Koniec rozdziału
  Źródła
HISTORIA FILOZOFII W DATACH powstała na podstawie dwóch książek Dominique Folscheid: Wielkie daty filozofii starożytnej i średniowiecznej
oraz
Wielkie daty filozofii nowożytnej i współczesnej, które w przekładzie Jerzego Niecikowskiego i pod redakcją Wiktorii Krzemień ukazały się w Polsce w 2000 roku w serii  W CZYM RZECZ?.
  Szukacz
12/46

około 430 p.n.e.
- Prodikos (ur. około 470-460 p.n.e.): rozróżnienie znaczeń. Mowy autora Horai (do których prawdopodobnie należał Wybór Heraklesa) były podobno trudne w odbiorze, a mimo to Prodikos uważany jest za sofistę. Stało się tak dlatego, że stworzył naukę o języku (synonimikę), która dążyła przede wszystkim do starannego określenia sensu słów (szło o "ścisłość terminów"), aby uczynić je adekwatnym narzędziem wypowiedzi. Mamy tu do czynienia z początkiem orthos legein ("mowa poprawna"). Ze względu na swą dość oryginalną moralistykę Prodikos znajduje się na marginesie sofistyki. Jego zdaniem, nie istnieją obiektywne, idealne wartości, a cnota polega na realizowaniu samego siebie. Jej wzorcem jest Herakles, którego wysiłek i praca pokazują, iż człowiek nie stanowi marionetki w rękach bogów ani nie jest niewolnikiem przeznaczenia, ani też nie jest zdeterminowany przez przyrodę, lecz jest istotą wolną, mogącą wybrać drogę cnoty lub zepsucia.

około 430-370 p.n.e.
- Demokryt (ur. około 460 p.n.e.): atomizm i konsekwentny materializm. Demokryt napisał podobno O małym porządku, O naturze ludzkiej, O zdolnościach mędrca itd. - w sumie około 70 dzieł, które zdobyły dużą popularność. Obdarzono go przydomkiem "uczonego" lub "śmiejącego się" (ponieważ śmiał się z daremności ludzkich wysiłków). Demokryt rozwinął atomistyczną fizykę Leukipposa. Jego zdaniem, istnieją jedynie atomy i pustka. Przyroda, która nie posiada ani początku, ani końca, nie została przez nikogo stworzona (nie istnieje demiurg), nie ma celu, nie panuje w niej żadne Przeznaczenie. Wszystko jest rezultatem gry konieczności i przypadku.

-    Demokryt zastosował atomizm do człowieka, którego jako pierwszy określił mianem mikrokosmosu. Dla niego człowiek jest światem w zmniejszeniu, nie ma więc zasadniczej różnicy między człowiekiem a Wszechświatem, istnieje tylko jedna i ta sama przyroda, która podlega tym samym prawom, antropologia jest zatem częścią fizyki (nauki o przyrodzie), a dusza ludzka ma charakter materialny.
-    Zdaniem Demokryta, wszystkie jakości zmysłowe (barwa, smak) oraz wartości (że coś jest dobre lub złe) nie przysługują przyrodzie, lecz jawią się jedynie "podług mniemania", to znaczy mają charakter subiektywny.
-    Zdaniem Demokryta, racjonalne poznanie przyrody prowadzi do pogody ducha (czyli do "szczęśliwości").

około 343 p.n.e.
- Hippiasz: sofista erudyta i rzemieślnik. Hippiasz to sofista par excellence. Dla niego wszystko jest wyłącznie kwestią zręczności, toteż twierdził, że wszystko potrafi zrobić (łącznie z butami i paskiem, które nosił) oraz że wie wszystko (był obdarzony niezwykłą pamięcią). Ten wyznawca "poprawnej mowy" uważa, że istnieje jednorodna całość, która przejawia się wszakże jako wielość pragmata (rzeczy). Hippiasz jest zwolennikiem physis (prawo naturalne) i odrzuca nomos (prawo pozytywne), głosi, że do poznania istoty rzeczy konieczna jest wiedza encyklopedyczna. Uważano go za twórcę idei umowy społecznej, dzięki której powstaje prawo i sprawiedliwość.



12/46
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach