Filozofia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Filozofia > Historia filozofii w datach > FILOZOFIA STAROŻYTNA  
  Jesteś tutaj
HISTORIA FILOZOFII W DATACH
FILOZOFIA STAROŻYTNA
Strona: 15/46
  Skocz do
Spis rozdziałów
Początek rozdziału
Koniec rozdziału
  Źródła
HISTORIA FILOZOFII W DATACH powstała na podstawie dwóch książek Dominique Folscheid: Wielkie daty filozofii starożytnej i średniowiecznej
oraz
Wielkie daty filozofii nowożytnej i współczesnej, które w przekładzie Jerzego Niecikowskiego i pod redakcją Wiktorii Krzemień ukazały się w Polsce w 2000 roku w serii  W CZYM RZECZ?.
  Szukacz
15/46

430-396 p.n.e.
- Tukidydes (ur. około 460 p.n.e.): początki krytycznej historiografii. Tukidydes jakoby pobierał nauki u Gorgiasza, Prodikosa i Antyfona i stąd jego dążenie do racjonalnych uzasadnień. Jego Wojna peloponeska pokazuje, że wydarzenia nie zależą od woli bogów, lecz od czynników politycznych. Ta racjonalistyczna postawa leży u źródeł słynnego, niemal klinicznego opisu zarazy. Jego zdaniem, z historii wynikają nauki dla działalności politycznej.

około 430-377 p.n.e.
- Hipokrates (ur. około 460 p.n.e.): "ojciec" medycyny racjonalnej. Hipokrates uchodzi za "ojca medycyny", gdyż dokonał syntezy wszystkich wcześniejszych usiłowań, aby nadać medycynie racjonalną postać. Hipokrates:

-    Odrzuca stosowanie w medycynie praktyk wróżbiarskich i magicznych oraz uciekanie się do obrzędów religijnych.
-    Wbrew zdaniu wielu filozofów i sofistów oddziela medycynę od filozofii, oświadczając, że poznanie istoty człowieka nie jest konieczne do tego, żeby zostać lekarzem.
-    Precyzyjnie ustala, na czym polega stanowisko kliniczne (bezpośrednia relacja między lekarzem a pacjentem), oraz głosi, że istotą medycyny jest praxis (traktująca jako jedność chorobę, ciało i pacjenta).
-    Nadaje medycynie charakter etyczny (leczy się człowieka, z czego wynika nakaz: przede wszystkim nie szkodzić).

W starożytności związki medycyny z filozofią istnieją nieprzerwanie, gdyż filozofia uważa się również za sztukę leczenia (duszy), a medycyna często opiera się na filozofii. Zresztą wielu filozofów było lekarzami, a lekarze z kolei uprawiali także filozofię.

około 420-380 (360) p.n.e.
- Euklides z Megary: nieskuteczność rozumowania. Euklides założył szkołę megarejską, która koncentrowała się na zagadnieniach erystyki (sztuki prowadzenia sporów) oraz dialektyki. Był uczniem Sokratesa (liczy się tylko dobro, reszta nie ma znaczenia), ale poddał się również wpływowi eleatów. Euklides ujawnia trudności związane z rozumowaniem (przejście od przesłanek do wniosku, problemy indukcji, którą należy, jego zdaniem, zastąpić badaniem rzeczy samych) i dochodzi do przekonania, że problemy, które wysuwa rozum, są nierozwiązywalne. Jego doktrynę można uznać za pierwszy szkic krytyki rozumu.

415-385 p.n.e.
- Arystofanes (ur. około 435 p.n.e.): komedie skierowane przeciw sofistom. Arystofanes atakuje nie tylko ówczesne obyczaje i politykę, lecz również modnych "intelektualistów", to jest sofistów, których oskarża o niszczenie tradycji i moralności i do których zalicza również Sokratesa (Chmury, 423 p.n.e.). W Ptakach natomiast wyszydza "robotników słowa" (celem szyderstwa rzekomo był Gorgiasz).

około 414-365 p.n.e.
- Antystenes (ur. około 444 p.n.e.): cynizm. Antystenes nauczał w gimnazjonie "Pod zwinnym psem" (to Kynosarges), od czego pochodzi nazwa szkoły, której przedstawiciele chlubili się tym, że gryzą i są czujni jak podwórzowe psy. Główne wątki myśli Antystenesa to:

-    Odrzucenie dyskursu i wszelkich form dyskusji: można mówić tylko o tym, co jest, a o tym, czego nie ma, niczego nie da się powiedzieć, stąd błąd jest niemożliwy. Kiedy się dyskutuje, to albo mówi się to samo, albo coś innego, a więc dyskusja nie jest możliwa. Język jest swoistą rzeczą i dlatego nie istnieją jakieś istoty rzeczy - widzi się zawsze istniejącego, konkretnego konia, a nie jakąś "końskość".
-    Przekonanie, iż cnotę moralną można zdobyć na drodze naśladownictwa rzeczywistych, konkretnych wzorów, co oznacza, że żyjąc autentycznie - należy zerwać z istniejącymi konwencjami i obowiązującymi złudzeniami.

około 406-338 p.n.e.
- Isokrates (ur. około 436 p.n.e): krasomówstwo i retoryka. W swojej Pochwale Heleny (390-380 p.n.e.), w mowach: Przeciw sofistomNikokles oraz w Traktacie o wymianie (około 354-353 p.n.e.) Isokrates głosi pochwałę słowa, krytykując stanowczo sofistykę, której pustą wirtuozerię słowa odrzuca na rzecz akademickiego krasomówstwa, będącego jego zdaniem skutecznym narzędziem moralnego i obywatelskiego wychowania - ta postawa stała się przedmiotem kpin Sokratesa i Platona (Fajdros).

około 405-350 p.n.e.
- Arystyp z Cyreny (ur. około 435 p.n.e.) i hedonizm: szczęście to przyjemność. Arystyp jest założycielem szkoły cyrenaików, znanej z tego, że radykalnie rozstrzygała zagadnienie przyjemności, które było jednym z wielkich problemów myśli greckiej. Arystyp głosi, że:

-    Nieważne, czym są rzeczy same w sobie, albo rzeczywistość na zewnątrz nas, znaczenie mają jedynie wrażenia, które rzeczy w nas wywołują.
-    Te wrażenia są (lub nie) źródłem przyjemności.
-    Przyjemność jest najwyższym kryterium wszelkich wartości, stanowi praktyczny absolut i ostateczny cel, do którego ludzie dążą, nazywając go dobrem.
-    Ponieważ jednak przyjemność osiągnąć można tylko wtedy, gdy się uniknie nadmiaru i przesady, dążąc do niej należy powściągnąć namiętności i zachować umiarkowanie.



15/46
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach