Filozofia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Filozofia > Historia filozofii w datach > FILOZOFIA STAROŻYTNA  
  Jesteś tutaj
HISTORIA FILOZOFII W DATACH
FILOZOFIA STAROŻYTNA
Strona: 31/46
  Skocz do
Spis rozdziałów
Początek rozdziału
Koniec rozdziału
  Źródła
HISTORIA FILOZOFII W DATACH powstała na podstawie dwóch książek Dominique Folscheid: Wielkie daty filozofii starożytnej i średniowiecznej
oraz
Wielkie daty filozofii nowożytnej i współczesnej, które w przekładzie Jerzego Niecikowskiego i pod redakcją Wiktorii Krzemień ukazały się w Polsce w 2000 roku w serii  W CZYM RZECZ?.
  Szukacz
31/46

około 110-50
p.n.e. - Posejdonios (ur. około 135 p.n.e.): stoicyzm i nauka. Posejdonios to jeden z greckich nauczycieli Rzymian. Posiadał encyklopedyczną wiedzę i pozostawił po sobie liczne dzieła (które zaginęły). Oryginalność Posejdoniosa polega na tym, że światopogląd stoicki łączył z zainteresowaniem matematyką i geometrią. Stąd jego prace naukowe, obejmujące również dzieła z zakresu astronomii i geografii. Zdaniem Posejdoniosa, dzięki żyjącym zgodnie z naturą mędrcom ludzie odkryli sztuki i rzemiosła, a więc kulturę, albowiem sztuka jest naśladownictwem przyrody.

80-43 p.n.e.
- Cycero (ur. w 106 p.n.e.): filozofia ulega latynizacji. Cycero to wybitny polityk o poważnym dorobku filozoficznym, do którego w przyszłości nieprzerwanie odwoływać się będzie klasyczny humanizm. Cycero:

-    Przede wszystkim przystosowuje filozofię, która dotąd miała wyłącznie grecki charakter, do wymogów języka i umysłowości Rzymian. Wskutek tego powstaje prawdziwa łacina filozoficzna (zresztą przekład greckich pojęć na język łaciński często dokonuje się nie bez trudności).
-    Jest eklektykiem i myślicielem niesystematycznym (początkowo ulega wpływom Akademii i krytykuje stoików, by się następnie do nich zbliżyć). Jego rozważania na temat języka, polityki i moralności prowadzą go do stanowiska, które nazywamy humanizmem ze względu na wagę, jaką przywiązuje ono do słowa, dialogu, zgody, wolności i umiaru. Patrz: O państwie (55-54), Paradoksy stoickie, Księgi akademickie (około 46 p.n.e. i w latach następnych).
-    Przyjmuje w swoim dziele O naturze bogów stoickie wyjaśnienie natury bóstw, choć kładzie nacisk na społeczne i polityczne znaczenie religii.
-    W dziele O przeznaczeniu broni tezy o istnieniu ludzkiej wolności.
-    W Zagadnieniu najwyższego dobra oraz w O powinnościach daje świetny wykład zasad praktycznej moralności, której inspiracją była koncepcja Panaitiosa.

około 62-55 p.n.e.
- LUKRECJUSZ (ur. około 98-94 p.n.e.): O naturze wszechrzeczy - wielki poemat epikurejski w języku łacińskim. De rerum natura (O naturze wszechrzeczy) to jeden z pomników rzymskiej poezji i filozofii. Tekst ten został prawdopodobnie napisany w latach 62-58 p.n.e., a ukazał się już po śmierci (55 p.n.e.) - niewykluczone, że samobójczej - Lukrecjusza. Jest możliwe, że wydawcą był Cycero, którego rola w całej sprawie nie jest jednak dokładnie znana. Tak czy inaczej, po publikacji dzieło to nie tylko odegrało wielką rolę literacką i kulturalną, lecz bardzo przyczyniło się do upowszechnienia poglądów epikurejskich na Zachodzie (jego wpływom ulegli: Montaigne, Bruno, Leonardo da Vinci, Gassendi, Wolter, d´Alembert, Diderot, La Mettrie, Helwecjusz i inni). Za życia Lukrecjusz pozostawał w cieniu, choć niewykluczone również, że świadomie go ignorowano ze względu na jego twierdzenia na temat bogów, które mogły podważać tradycyjne podstawy państwa. Lukrecjusz uważał się za zwykłego popularyzatora Epikura, lecz był również jego wielkim kontynuatorem. Jego wielki wkład do epikureizmu to twierdzenia, że:

-    Natura, będąca całością, która wyjaśnia się sama przez się, przejawia radość życia (stąd hymn skierowany do Wenus). Natura posiada walor estetyczny, lecz "defekty", które można w niej stwierdzić, świadczą, iż nie jest dziełem boskim.
-    Odpowiednio do tego kluczem do nauki o przyrodzie jest atomizm. Według niego w przyrodzie nic nie powstaje i nic nie ginie, lecz wszystko ulega przemianom (ta koncepcja została później uznana za zapowiedź ewolucjonizmu). Wszechświat istniejący w próżni bez granic jest wynikiem różnorodnych połączeń atomów powstających przypadkowo, choć trwają jedynie połączenia najbardziej zdolne do życia, tworzące ten stan spoistej równowagi, który pojmujemy jako "prawa przyrody". Ład wytwarza się więc z bezładu. Osławiona "harmonia natury" powstaje bez udziału czyjejkolwiek woli i bez działania jakiejkolwiek osoby. Są to jedynie kombinacje atomów, które stały się rzeczywiste, ponieważ były możliwe. Co nie powstaje w tym świecie, wytwarza się w jakimś innym.
-    Ilość przechodzi w jakość. Ponieważ zmysłowe jakości ciał stanowią własność skupisk, a nie pojedynczych atomów, całość jest czymś więcej niż sumą swoich części.
-    Słynne epikurejskie odchylenia atomów są podstawą indeterminacji (clinamen), wskutek czego dusza nie jest całkowicie bierna.
-    Należy w duszy odróżnić dwie części: animus (siedlisko myśli i zmysłowości, znajdujące się w piersiach) i anima (znajdującą się w całym ciele). Ich jedność to "dusza duszy", która jest powietrzem, tchnieniem, ciepłem, stanowiącymi czwarty element "nie posiadający nazwy").

Słynny opis zarazy w Atenach (schyłek panowania Peryklesa), który kończy poemat, oznacza, że bogowie mający bardzo delikatne ciała w żaden sposób nie interweniują w bieg rzeczy w świecie, a zatem, że nie istnieje zło, a jedynie choroby.



31/46
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach