Filozofia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Filozofia > Historia filozofii w datach > WIEK XIX: FILOZOFIA I NAUKA  
  Jesteś tutaj
HISTORIA FILOZOFII W DATACH
WIEK XIX: FILOZOFIA I NAUKA
Strona: 3/26
  Skocz do
Spis rozdziałów
Początek rozdziału
Koniec rozdziału
  Źródła
HISTORIA FILOZOFII W DATACH powstała na podstawie dwóch książek Dominique Folscheid: Wielkie daty filozofii starożytnej i średniowiecznej
oraz
Wielkie daty filozofii nowożytnej i współczesnej, które w przekładzie Jerzego Niecikowskiego i pod redakcją Wiktorii Krzemień ukazały się w Polsce w 2000 roku w serii  W CZYM RZECZ?.
  Szukacz
3/26

1800
- System idealizmu transcendentalnego Friedricha Wilhelma SCHELLINGA (1775-1854): punkt kulminacyjny fichteańskiego okresu Schellinga. Schelling - kolega Hegla i Hölderlina w czasie studiów w Tybindze - to niezwykły przypadek człowieka o ogromnie szerokich zainteresowaniach, obdarzonego bardzo wcześnie dojrzałym i błyskotliwym umysłem. W 1794 Schelling ulega fascynacji filozofią (za sprawą Fichtego) i zaczyna publikować (mając 19 lat). Szybkość, z jaką Schelling tworzył, nie ułatwia zrozumienia jego myśli, która kolejno przechodziła kilka etapów rozwoju. System idealizmu transcendentalnego był długo najsłynniejszym dziełem Schellinga, choć w istocie jest to jedynie kulminacyjny punkt okresu, w którym filozof znajdował się pod wpływem Fichtego. W 1795 w rozprawie Vom Ich als Prinzip der Philosophie (O Ja jako zasadzie filozofii) Schelling twierdził, że filozofia wychodzi od intelektualnej intuicji tożsamości Ja=Ja (lub też Podmiot=Przedmiot). Ja jest absolutem opartym na wolności (dlatego nazywano Schellinga "spinozystą") i stanowi przedmiot bezpośredniego, czystego oglądu intelektualnego. W swoich Philosophische Briefe über Dogmatismus und Kritizismus (Filozoficzne listy o dogmatyzmie i krytycyzmie, 1796) Schelling pokazał, że nie jest możliwe rozstrzygnięcie zagadnienia, czy absolutem jest teza: "Ja jestem", czy też twierdzenie: "jest Bóg". Wszystkie filozofie są więc skazane na to, by wahać się między tymi dwoma rozstrzygnięciami. Sam Schelling opowiada się za krytycyzmem. W Ideen zu einer Philosophie der Natur (Myśli o filozofii przyrody, 1797) Schelling stopniowo odkrywa trzecią drogę. Pokazuje on, że przyroda to widzialny duch, a duch to niewidzialna przyroda. Ja natomiast jest jedynie moralnym ideałem. W 1798 Schelling publikuje Von der Weltseele (O duszy świata), gdzie dowodzi, że absolut sam w sobie jest niedostępny, lecz staje się przedmiotem poznania dzięki samowiedzy, gdyż jako nieskończoność zawarty jest w skończoności, w której potwierdza sam siebie.

1801
- Darstellung meines Systems der Philosophie (Prezentacja mojego systemu filozofii) SCHELLINGA: narodziny "filozofii tożsamości". Począwszy od tego momentu, Schelling jako twórca "filozofii tożsamości" staje się czołowym filozofem swojej epoki. To określenie - "filozof tożsamości" przylgnie do niego do końca jego dni, choć filozofię tożsamości zastąpi jeszcze inna koncepcja filozoficzna ("ostatni system"). Zerwanie z etapem fichteańskim u Schellinga jest w istocie przejawem ciągłości rozwoju. Absolut, będący wspólnym źródłem przyrody i Ja (które są jego dwiema "władzami"), musi posiadać tę samą strukturę co one, tyle że w stopniu doskonałym. Przyroda jest podmiotem-przedmiotem, duch jest podmiotem-przedmiotem; w przyrodzie jednak przeważa obiektywność, w dziedzinie ducha zaś dominuje subiektywność. W absolucie natomiast znajduje się to, co potwierdza (podmiot, nieskończoność), to, co jest potwierdzane (przedmiot, skończoność), oraz więź między nimi (wieczność czy Idea).

1802
- Mémoire sur l´habitude (Rozprawa o nawyku) Maine de Birana (1766-1824): doświadczenie wysiłku. Jest to jeden z nielicznych tekstów, jakie Biran ogłosił za swego życia. Reszta jego dzieła (tysiące stron) składa się głównie z prac bezustannie przerabianych i poprawianych, które wreszcie zostały stopniowo wydane (przede wszystkim po roku 1859). Maine de Biran jest pierwszym filozofem, który prowadzi poufny dziennik po to, by przedmiotem badania uczynić duszę taką, jaką jest ona w rzeczywistości (z całą jej przeciętnością). Największą wartość w dorobku Birana mają jego analizy doświadczenia wysiłku, w którym podmiot odkrywa siebie jako byt ucieleśniony, gdy wola napotyka i pokonuje opór ciała. To wstępne doświadczenie, które ożywia pierwotny dualizm woli i własnego ciała, pozwala każdemu odkryć niepowtarzalność własnego istnienia i ujrzeć siebie jako duchową siłę, stanowiącą żywą przyczynowość.



3/26
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach