Filozofia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Filozofia > Historia filozofii w datach > WIEK XIX: FILOZOFIA I NAUKA  
  Jesteś tutaj
HISTORIA FILOZOFII W DATACH
WIEK XIX: FILOZOFIA I NAUKA
Strona: 25/26
  Skocz do
Spis rozdziałów
Początek rozdziału
Koniec rozdziału
  Źródła
HISTORIA FILOZOFII W DATACH powstała na podstawie dwóch książek Dominique Folscheid: Wielkie daty filozofii starożytnej i średniowiecznej
oraz
Wielkie daty filozofii nowożytnej i współczesnej, które w przekładzie Jerzego Niecikowskiego i pod redakcją Wiktorii Krzemień ukazały się w Polsce w 2000 roku w serii  W CZYM RZECZ?.
  Szukacz
25/26

1883
- Einleitung in die Geisteswissenschaften (Wprowadzenie do nauk o duchu) Wilhelma Diltheya (1833-1911): filozofia humanistyki i nauk społecznych pojętych jako "nauki o duchu".

Po napisaniu szeregu studiów o Schleiermacherze, stanowiącym dla niego źródło inspiracji (obok Kanta, którego wpływ jest również widoczny, zwłaszcza w odróżnieniu wyjaśniania i rozumienia), Dilthey rozwija swoją słynną koncepcję podziału nauk na "nauki o przyrodzie" i "nauki o duchu" (nauki humanistyczne i społeczne), które zajmują się historią, kulturą i moralnością. Zdaniem Diltheya, ludzkość rozwija się w historii, będącej dziedziną znaczeń, które trzeba zinterpretować, jeśli chce się osiągnąć ich wyjaśnienie. Dlatego też szczególną wagę posiada "krytyka rozumu historycznego" skierowana przeciw zasadniczemu błędowi polegającemu na tym, że nauki społeczne uznaje się za część nauk o przyrodzie. Dilthey pozostawił po sobie dorobek imponujący rozległością zainteresowań, który został zebrany w wydaniu Dzieł (1914) i uzupełniony w wydaniu Dzieł wszystkich ukazującym się od roku 1957.

1883-1885
- To rzekł Zaratustra NIETZSCHEGO. Jest to najsłynniejsze dzieło Nietzschego, który nie wahał się przyznać mu miana "piątej Ewangelii". Jego sens nie jest jasny, gdyż Nietzsche posłużył się artystyczną formą wypowiedzi, aby ukryć przekazywaną prawdę. Tytułowy Zaratustra głosi tutaj pochwałę wierności wobec ziemi skierowaną przeciw jej potwarcom - chodzi o to, by poza podziałem na ducha i materię odkryć znaczenie cielesności. Ponadto Nietzsche przedstawia ideę wiecznego powrotu, która ujawniła mu się w 1881 roku w czasie mistycznego doświadczenia w Sils-Maria. Zdaniem Nietzschego, człowiek jest liną rozciągniętą między zwierzęciem a nadczłowiekiem. Człowiek istnieje wyłącznie w procesie stawania się - historia nie ma końca i nie istnieje nieśmiertelność na tamtym świecie. Zwracając się przeciw życiu, myśl człowieka czyni go chorym zwierzęciem, nadczłowiek natomiast to człowiek cieszący się pełnią zdrowia. Nietzsche przedstawia teorię trzech przemian: najpierw jest się wielbłądem, co oznacza, że człowiek dźwiga ciężar obowiązku moralnego, potem zostaje się lwem, który tworzy i niszczy wartości (przeciwstawiając zasadę "chcę" normie "powinieneś"), a na końcu zostaje się dzieckiem, które stwarza nowe wartości, bawiąc się z najwyższą powagą. Nietzsche pokazuje "ostatniego człowieka", będącego doskonałym ucieleśnieniem nihilizmu, który wyraża się w woli nicości lub też w nicości woli. Ostatni człowiek niczego nie pragnie, żyjąc nędznym życiem stada nie mającego przewodnika. W idei wiecznego powrotu urzeczywistnia się natomiast autentyczny ateizm - nic nie jest bytem, wszystko się staje, a co się staje, powraca. Jest to podstawa amor fati i sprawdzian, czy afirmuje się życie - jeśli czegoś naprawdę chcę, powinienem chcieć, by wiecznie powracało to, czego chcę.

1886
- Poza dobrem i złem Nietzschego. Poza dobrem i złem to zbiór aforyzmów, zawierających miażdżącą argumentację, którą Nietzsche posłużył się w swojej walce z duchem systemów. Można tu dostrzec próbę przezwyciężenia nihilizmu, gdyż Nietzsche głosi, że prawdziwą miarą wartości człowieka jest porcja prawdy, którą jest on zdolny udźwignąć. Przesłaniem dzieła jest idea perspektywizmu - prawda jest następstwem określonego punktu widzenia, albowiem daje się ująć wyłącznie na różne sposoby w procesie wielu interpretacji.



25/26
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach