Właściwa strona - http://www.wiw.pl/Astronomia/a-c2-ptolemeusz.asp Wiw Matematyka i przyroda: Astronomia Biologia Fizyka Matematyka Humanistyka: Historia Kultura antyczna Literatura Plastyka Czytaj: Biblioteka Delta Inne: Słowniki Szkoły wyższe Wszechświat w obrazkach Nowe: Nowinki Nowości Jesteś tutaj: Wirtualny Wszechświat Astronomia Tematy - Historia astronomii - Narzędzia i metody astronomii - Astronomia sferyczna i praktyczna - Badania kosmiczne - Układ Słoneczny - Słońce - Galaktyki - Kosmologia - Niebo w tym miesiącu - Eseje Szukacz Przeszukaj za pomocą Szukacza: witrynę Astronomia cały Wirtualny Wszechświat Przeszukaj inne witryny wydawnictwa Prószyński i S-ka Jak zadawać pytania? Klaudiusz Ptolemeusz powrót... [ 1 ] [ 2 ] Rozmiary Wszechświata według Ptolemeusza przedstawiały się następująco: CIAŁO NIEBIESKIE PROMIEŃ SFERY W PROMIENIACH ZIEMI minimalny maksymalny średni Księżyc 33 64 48 Merkury 64 166 115 Wenus 166 1079 622 1/2 Słońce 1160 1260 1210 Mars 1260 8820 5040 Jowisz 8820 14 187 11 503 Saturn 14 187 19 865 17 026 Sfera gwiazd - - 20 000 Biorąc pod uwagę współczesne rozmiary Ziemi i promienie planetarnych orbit, przekonamy się, że choć wielkość sfery Księżyca Ptolemeusz oszacował poprawnie średnia odległość Srebrnego Globu od naszej planety wynosi około 60 promieni Ziemi, co mieści się w granicach sfery księżycowej, to już nawet najmniejsza odległość Merkury-Ziemia jest w rzeczywistości ponad 100 razy większa od wskazanej przez aleksandryjskiego astronoma. Kosmos Ptolemeusza był ciasny. Po "Almageście" zestawione również zostały przez Ptolemeusza tzw. "Tablice podręczne", zawierające lekko zmodyfikowane w stosunku do "Almagestu" dane liczbowe opisujące ruch planet. Ptolemeusz jest także autorem innych traktatów naukowych, z których najważniejsze to: "Tetrabiblos", czyli "Czteroksiąg", "Geografia", "Optyka", jak też traktat o harmonii. Wielką popularnością cieszył się zwłaszcza "Czteroksiąg" - biblia astrologów, czytywana i dziś. Pod względem naukowym Ptolemeusz stawiał astrologię niżej niż astronomię; uważał, że astrologia jest oparta na mniej pewnych podstawach, stanowiąc filozoficzne raczej uzupełnienie astronomii. Cztery księgi "Tetrabiblosu" to próba usystematyzowania dziedziny tak niespójnej jak astrologia. Księga I przypisuje planetom, gwiazdom i znakom zodiaku odpowiednie im moce, definiuje podstawy astrologii, które prawie niezmienione trwają do dziś. Księga II daje wykład astrologii geograficznej, opisując wpływ ciał niebieskich na różne kraje i ich mieszkańców. Księga III przedstawia zasady astrologii horoskopowej, czyli tej związanej z przepowiadaniem losów na podstawie daty urodzenia. Księga IV określa sposób wyciągania wniosków z horoskopu przebieg życia, interesy, podróże, ślub itd., podając nawet metodę obliczania długości życia. Z tej właśnie księgi można się np. dowiedzieć, że pierwszymi 4 latami życia ludzkiego kieruje Księżyc, następnymi 20 latami - Merkury, dalszymi 8 - Wenus, kolejne 19 lat przypada na Słońce, 15 - na Marsa, 12 - na Jowisza, a pozostałe do śmierci lata bierze w posiadanie zimny i destrukcyjny Saturn. "Geografia" Ptolemeusza była tym dla tej dziedziny wiedzy, czym jego "Almagest" dla astronomii. W księdze I uczony wyłożył podstawy kartografii matematycznej, natomiast w księgach II-VII wymienił ponad 8 tysięcy nazw geograficznych, podając ich lokalizację w Afryce, Azji i Europie. Za południk zerowy przyjął Ptolemeusz ten, który przechodzi przez Wyspy Kanaryjskie, zwane przez niego Wyspami Szczęśliwymi. "Geografii" zazwyczaj towarzyszyło 27 map. Rozdział 5 księgi III poświęcił Ptolemeusz Sarmacji Europejskiej, którą: - od północy oblewa Ocean Sarmacki z Zatoką Wenedzką; - od zachodu ogranicza rzeka Vistula i część Germanii, leżąca między jej źródłami i Górami Sarmackimi oraz same góry; - od południa Jazygowie i Metanastowie od południowej granicy Gór Sarmackich do początku góry Karpates i Dacja; - od wschodu przesmyk za rzeką Kerkinit, jezioro Byke, linia brzegowa jeziora Meockiego, rzeka Tanais i południk biegnący od jej źródeł ku nieznanej ziemi. Wg przekładu Mariana Goliasa. W świecie Ptolemeusza istniała zatem Sarmacja Europejska, rozpościerająca się od Wisły do Donu, oraz - o czym mówi rozdział 8 księgi V - Sarmacja Azjatycka, od Donu do Wołgi. "Optyka" Ptolemeusza składała się z pięciu ksiąg. Księga I która nie zachowała się do naszych czasów była poświęcona ogólnym rozważaniom o naturze światła i procesie widzenie. Księga II omawiała m.in. złudzenia optyczne. Księga III zaś zawierała prawa odbicia oraz teorię zwierciadeł płaskich i wypukłych. W księdze IV Ptolemeusz umieścił teorię zwierciadeł wklęsłych i stożkowych. W księdze V rozpatrywał zjawisko załamania światła. Historycy muzyki doceniają także "Harmoniki" Ptolemeusza jako szczytowe osiągnięcie starożytnej teorii muzyki i jedno z niewielu bogatych źródeł wiedzy o niej. Niewątpliwie zainteresowania astronoma teorią muzyki miały swe korzenie w poszukiwaniu pitagorejskiej harmonii sfer - uczony porusza to zagadnienie w księdze III swego traktatu. Wcześniej jednak, w księgach I i II, omawia wyczerpująco systemy muzyczne wykorzystywane w świecie starożytnym. Jarosław Włodarczyk [ 1 ] [ 2 ] powrót... Wiw - strona główna | Astronomia i kosmologia | Biologia | Fizyka | Matematyka | Historia | Kultura antyczna | Literatura | Szkoła-Plastyka | Nowinki | Nowości | Szkoły wyższe | Biblioteka | Wszechświat w obrazkach | Słowniki | Copyright Prószyński i S-ka SA 2000. All rights reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.