Właściwa strona - http://www.wiw.pl/astronomia/niebo/200010/200010.asp Wiw Matematyka i przyroda: Astronomia Biologia Fizyka Matematyka Humanistyka: Historia Kultura antyczna Literatura Plastyka Inne: Szkoły wyższe Biblioteka Wszechświat w obrazkach Słowniki Nowinki Nowości Jesteś tutaj: Wirtualny Wszechświat Astronomia Niebo w tym miesiącu Tematy - Historia astronomii - Narzędzia i metody astronomii - Astronomia sferyczna i praktyczna - Badania kosmiczne - Układ Słoneczny - Słońce - Galaktyki - Kosmologia - Niebo w tym miesiącu - Informacje o mapach i mapkach nieba - Okrągłe mapy nieba - Prostokątne mapki nieba - Widoczność planet wewnętrznych - Czas - Obiekty Messiera - Roje meteorów - Literatura uzupełniająca - Eseje Szukacz Przeszukaj za pomocą Szukacza: witrynę Astronomia cały Wirtualny Wszechświat Przeszukaj inne witryny wydawnictwa Prószyński i S-ka Jak zadawać pytania? Niebo w tym miesiącu PAŹDZIERNIK 2000 Fazy księżyca Pierwsza kwadra 5 X 12 59 Pełnia 13 X 10 53 Ostatnia kwadra 20 X 09 59 Nów 27 X 09 58 ...powiększenie W tym miesiącu miejscem najciekawszych spotkań ciał niebieskich będzie bez wątpienia wschodni nieboskłon. Nad ranem zagości na nim Mars, po zachodzie Słońca - Saturn i Jowisz w towarzystwie Plejad. W październiku Mars 1,8 będzie systematycznie znajdował się coraz wyżej nad horyzontem godzinę przed wschodem Słońca, czyli około godz. 6 w połowie miesiąca. 24 października dojdzie do koniunkcji Czerwonej Planety z sierpem Księżyca, który przesunie się 3 nad Marsem. Natomiast mniej więcej 3 godziny po zachodzie Słońca będzie można podziwiać na wschodzie Jowisza -2,7 i Saturna -0,2 . Planety te wciąż świecą w efektownym obszarze nieba, okupowanym przez konstelację Byka z pomarańczowym Aldebaranem 0,9 . W dniach 15-17 października do obu planet, pozostających między najjaśniejszą gwiazdą Byka i Plejadami, dołączy Księżyc tuż po pełni. Zamieszczony tu rysunek przedstawia tę grupkę ciał niebieskich około godz. 20:40, ale w nocy 16/17 października warto będzie poczekać do północy, gdyż wówczas tarcza Srebrnego Globu zbliży się do Aldebarana na zaledwie 1 , pozostając jednocześnie w odległości tylko 2 od Jowisza. Pod koniec miesiąca po zniknięciu Słońca pod horyzontem powinniśmy zacząć przyglądać się południowo-zachodniemu nieboskłonowi - w poszukiwaniu Wenus w roli Gwiazdy Wieczornej. Chociaż tak naprawdę Wenus zacznie brylować na wieczornym niebie dopiero pod koniec listopada, być może uda nam się ją dostrzec 30 października w towarzystwie wąskiego sierpa Księżyca. ...powiększenie Wróćmy do obserwacji prowadzonych około północy. W tym czasie w październiku góruje na niebie gwiazdozbiór Andromedy, słynny przede wszystkim z tego, że w jego granicach znajduje się M31, czyli Wielka Mgławica w Andromedzie - duża galaktyka spiralna i jednocześnie najdalszy obiekt ziemskiego nieba, jaki można zobaczyć gołym okiem, albowiem M31 jest oddalona od Drogi Mlecznej o mniej więcej 2,2 miliona lat świetlnych. Aby odnaleźć mglistą plamkę Wielkiej Mgławicy 3,4 , potrzeba w miarę pogodnej, najlepiej bezksiężycowej nocy. Do M31 zaprowadzi przedłużenie linii, nakreślonej od poprzez And na mapce prostokątnej kolorem żółtym oznaczono te gwiazdy, które występują na okrągłej mapie nieba. Warto zauważyć, że na niebie Wielka Mgławica w Andromedzie rozciąga się na 3 , co oznacza, że dopiero 6 tarcz Księżyca, ustawionych obok siebie, zdoła ją przesłonić. Niemniej dostrzeżenie M31 bez instrumentu astronomicznego choćby lornetki wymaga odrobiny wysiłku i cierpliwości. W teleskopach o średnicy 15-30 cm widać dość wyraźnie jasne jądro galaktyki M31, otoczone rozmytym halo. Mniej więcej o średnicę Księżyca na południe leży M32 - nieduża galaktyka eliptyczna, związana grawitacyjnie z Wielką Mgławicą w Andromedzie. Ma jasność około 8 i można ją obserwować już przez teleskop o średnicy 6 cm. Nieco trudniej zauważyć M110, oddaloną na północ od M31 o 1 . A gdy będziemy pochłonięci tropieniem M31 i jej galaktycznych towarzyszek, miejmy na uwadze, że pierwsze pisane świadectwo o jej obecności na naszym niebie zawdzięczamy Abd al-Rahmanowi al-Sufiemu, perskiemu astronomowi, który w X wieku pracował w Bagdadzie. We wcześniejszych tekstach astronomicznych o mgiełce w Andromedzie cicho sza. Jarosław Włodarczyk [ góra strony ] Wiw - strona główna | Astronomia i kosmologia | Biologia | Fizyka | Matematyka | Historia | Kultura antyczna | Literatura | Szkoła-Plastyka | Nowinki | Nowości | Szkoły wyższe | Biblioteka | Wszechświat w obrazkach | Słowniki | Copyright Prószyński i S-ka SA 2000. All rights reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.