Właściwa strona - http://www.wiw.pl/biblioteka/meteorologia_sorbjan/09.asp Wiw Matematyka i przyroda: Astronomia Biologia Fizyka Matematyka Humanistyka: Historia Kultura antyczna Literatura Plastyka Inne: Szkoły wyższe Biblioteka Wszechświat w obrazkach Słowniki Nowinki Nowości Jesteś tutaj: Wirtualny Wszechświat Biblioteka METEOROLOGIA DLA KAŻDEGO Jesteś tutaj "METEOROLOGIA DLA KAŻDEGO Opowieści, teorie i proste doświadczenia" Zbigniew Sorbjan Rozdział 6 - Wilgotność W Meteorologii dla każdego Zbigniew Sorbjan, polski uczony, od lat pracujący na uczelniach amerykańskich, snuje opowieść o tym, czym jest meteorologia i jak powstała. To książka pełna anegdot, informacji o wielkich uczonych i ich odkryciach. Ale także skarbnica wiedzy o zjawiskach atmosferycznych, tłumacząca jak śledzić zmiany pogody i jak je przewidywać. Zawiera wiele opisów prostych doświadczeń, które przybliżają omawiane zjawiska, jak również ponad 300 ilustracji. Angielskie wydanie Meteorologii dla każdego otrzymało nagrodę Amerykańskiego Towarzystwa Meteorologicznego za rok 1998. Książka została również przetłumaczona na język japoński. Przekład polski Igora J. Zaleskiego został przejrzany przez autora. Szukacz Przeszukaj Wirtualny Wszechświat za pomocą Szukacza: Przeszukaj inne witryny wydawnictwa Prószyński i S-ka Jak zadawać pytania? [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] SZTUCZNE WYWOŁYWANIE DESZCZU. Ludzie wiele razy próbowali zmieniać pogodę przez zwiększanie ilości opadów lub rozpraszanie chmur gradowych. Metody, które stosowali, były zwykle dalekie od naukowych. Wystarczy wspomnieć palenie lasów, strzelanie z armat, przenoszenie ładunków elektrycznych za pomocą latawców czy wreszcie bicie w dzwony kościelne. W lipcu 1946 roku dwaj amerykańscy fizycy z General Electric, Vincent J. Schaefer 1906-1994 i Irvin Langmuir 1881-1957, zajmowali się problemem zalodzenia samolotów przelatujących na wysokich pułapach. Aby móc przeprowadzać doświadczenia w komorze mgłowej, potrzebowali niskich temperatur, około -23 o C. Niestety, lato tego roku w Massachusetts było wyjątkowo gorące i badacze mieli trudności z utrzymaniem tak niskiej temperatury. Schaefer wykorzystał więc suchy lód czyli zamrożony dwutlenek węgla. Przypadkowo odkrył, że gdy wrzucał drobne kawałki tej substancji do komory, w której znajdował się już przechłodzony suchy lód, powstawały miliony kryształków lodu i opadały na dno komory. 13 listopada 1948 roku zjawisko to zostało przebadane w prawdziwej atmosferze. Schaefer zrzucił z samolotu około 3 kg pyłu suchego lodu na chmurę rozciągającą się nad Massachusetts. Efektem był pierwszy wywołany przez człowieka opad śniegu. W tym samym roku zauważono, że jodek srebra jest dobrą substancją tworzącą jądra zamarzania, zwłaszcza w temperaturach poniżej -5 o C. 21 grudnia 1948 roku zrzucono węgiel drzewny zaimpregnowany tą substancją na przechłodzoną do -10 o C chmurę stratus, mającą grubość 300 m i pokrywającą obszar około 13 km 2 . Przemieniono chmurę w kryształki lodu przy użyciu niecałych 2 g jodku srebra. Sztuczny deszcz. W 1849 roku James P. Espy 1785-1860, pierwszy oficjalny meteorolog Stanów Zjednoczonych, podjął próbę wywołania deszczu przez podpalanie połaci lasów. Wszystkie jego eksperymenty zakończyły się niepowodzeniem. Doświadczenie Zasiewanie przechłodzonej chmury Materiały: dwie metalowe puszki, lód, sól, termometr, materiał izolujący, gruba deska, suchy lód uwaga: temperatura zamrożonego dwutlenku węgla wynosi około -70 o C, więc nie należy go dotykać gołymi rękoma, szczypce. Wykonanie: Zbuduj komorę chłodzącą z dwóch puszek umieszczonych jedna w drugiej. Wypełnij przestrzeń pomiędzy nimi mieszaniną dobrze rozdrobnionego lodu i soli w stosunku 3:1. Komora powinna być opasana materiałem izolacyjnym. Dopóki temperatura wewnątrz środkowej puszki nie spadnie do -15 o C, urządzenie powinno być przykryte deską. Dmuchając do komory, wytworzysz grubą, szarą i przechłodzoną mgłę. Jeśli teraz przytrzymasz kawałek suchego lodu nad chmurą i zeskrobiesz odrobinę ostrym narzędziem, kruszyny tego materiału zaznaczą drogę spadku w chmurze białą smugą, podobną do smugi kondensacyjnej. Będzie ona składała się z tysięcy kryształków lodu, które powstały w wyniku spontanicznego zamarzania, gdy kawałki suchego lodu lokalnie ochłodziły cienką warstwę powietrza. Kryształki te wkrótce rozproszą się po całej komorze i będą ściągały przechłodzone kropelki wody. Komentarz: Eksperyment odtwarza proces, który został odkryty przez Schaefera i Langmuira. Fakty pogodowe. Gdyby cała znajdująca się w atmosferze para wodna skondensowała, powierzchnia Ziemi zostałaby pokryta dwucentymetrową warstwą wody. Na szczęście nigdy do tego nie dojdzie, chociaż w każdej minucie na całym świecie występuje mniej więcej 2000 burz. Największy opad w ciągu 24 godzin obserwowano na wyspie Reunion Ocean Indyjski 15 marca 1952 roku. Spadło tam 1870 mm deszczu. Maksymalny roczny opad został zanotowany w 1861 roku w miejscowości Cherrapunji, w Indiach. Wyniósł on 24 461 mm. Rekordowy, pojedynczy opad śniegu 480 cm wystąpił w dniach 13-19 lutego 1959 roku na Mt. Shasta w Kalifornii. Szczyt hawajski Waialeale jest najwilgotniejszym miejscem na Ziemi. Rocznie występuje tam średnio 350 dni deszczowych. Najsuszej jest na pustyni Atacama w Chile, gdzie w 1971 roku zanotowano pierwszy od 400 lat opad deszczu. Chroniące nas parasole pojawiły się w Europie w XVI wieku i początkowo służyły jako ochrona przez słońcem. Dopiero w XVIII wieku zaczęto wykorzystywać je jako ochronę przed deszczem Zbigniew Sorbjan [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [ góra strony ] Wiw - strona główna | Astronomia i kosmologia | Biologia | Fizyka | Matematyka | Historia | Kultura antyczna | Literatura | Szkoła-Plastyka | Nowinki | Nowości | Szkoły wyższe | Biblioteka | Wszechświat w obrazkach | Słowniki | Copyright Prószyński i S-ka SA 2000. All rights reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.