Właściwa strona - http://www.wiw.pl/Biologia/Genetyka/JezykGenow/Esej.asp?base=r&cp=1&ce=1 Wiw Matematyka i przyroda: Astronomia Biologia Fizyka Matematyka Humanistyka: Historia Kultura antyczna Literatura Plastyka Czytaj: Biblioteka Delta Inne: Słowniki Szkoły wyższe Wszechświat w obrazkach Nowe: Nowinki Nowości Jesteś tutaj: Wirtualny Wszechświat Biologia Genetyka Historia odkryć genów i genetyka klasyczna Indeks Genetyka Historia odkryć genów i genetyka klasyczna Badania nad . . . Komórka . . . Chromosomy Prawa G.Mendla Prace T.H. Morgana Związek genów i . . . Geny jako . . . Podstawy genetyki Genetyka molekularna Geny i ewolucja Świat wirusów i . . . Inżynieria genetyczna Słowniczek Źródło Wybrane fragmenty pochodzą z książki Język genów autorstwa Paul'a Berg'a i Maxine Singer Szukacz Przeszukaj za pomocą Szukacza: witrynę Biologia cały Wirtualny Wszechświat Przeszukaj inne witryny wydawnictwa Prószyński i S-ka Jak zadawać pytania? Komórka - podstawowa jednostka organizmów żywych Komórki N a początku XIX wieku, dzięki udoskonaleniu mikroskopów pojęcie komórki stało się podstawą jednego z najważniejszych uniwersalnych praw dotyczących istot żywych. Wszystkie organizmy żyją albo jako pojedyncze komórki, mnożące się niezależnie w swoim środowisku, albo jako spójne zbiorowiska komórek. Bakterie to pojedyncze komórki i podczas wzrostu w zasadzie każda komórka może funkcjonować niezależnie od innych. Natomiast rośliny i zwierzęta, jako organizmy złożone, zbudowane są z tysięcy, milionów, miliardów lub bilionów komórek o rozmaitych rozmiarach i kształtach. W takich organizmach odmienne typy komórek pełnią odmienne funkcje. Często komórki określonego rodzaju łączą się w bardziej złożone struktury, takie jak tkanki, które z kolei tworzą wątrobę, mózg albo liść. Tkanki pełnią specyficzne funkcje, określone właściwościami komórek wchodzących w ich skład. Jednym z ważniejszych osiągnięć biologii XIX wieku było wykazanie, że nowe komórki powstają jedynie przez podział komórek już istniejących. Zdjęcia i przekroje typowej komórki zwierzęcej i roślinnej Niektóre komórki, na przykład ikra ryb lub żabi skrzek, są dość duże, ale większość można oglądać tylko pod mikroskopem. Rozwój optyki mikroskopowej i nowe metody barwienia materiałów biologicznych umożliwiły bardziej szczegółowy opis komórek i ich wnętrza. Chociaż komórki bardzo różnią się kształtem, każdą z nich można traktować jako określony zestaw cząsteczek biologicznych wewnątrz woreczka zamkniętego warstewką białkowo-lipidową zwaną błoną komórkową. Materiał wewnątrz komórki, czyli cytoplazma zawiera wiele odrębnych i łatwo odróżnialnych struktur. Każda z tych struktur jest związana z określonymi procesami komórkowymi. W komórkach zwierzęcych i roślinnych mitochondria odpowiadają za produkcję energii potrzebnej do reakcji chemicznych, ruchu i wzrostu, siateczka śródplazmatyczna i aparat Golgiego transportują cząsteczki z jednego miejsca do drugiego wewnątrz komórki lub wydzielają je do jej otoczenia. Wysoko wyspecjalizowane komórki mają charakterystyczne struktury przeznaczone do pełnienia specjalistycznych funkcji. Dobrym przykładem takich struktur są chloroplasty występujące w komórkach roślin zielonych. Są to organelle dosłownie: małe narządy, w których energia słoneczna jest przekształcana w energię chemiczną, wykorzystywaną przez rośliny i w końcu przez żywiące się nimi zwierzęta. Oprócz wielu elementów strukturalnych komórka zawiera wodę, w której rozpuszczone są różnorakie cząsteczki: od prostych soli po złożone cukrowce i białka. Najbardziej widoczną i zazwyczaj największą strukturą wewnątrz komórek zwierzęcych i roślinnych jest jądro komórkowe, które także wyglądem przypomina woreczek. Największymi strukturami widocznymi w jego wnętrzu są jąderka. Obecnie w zależności od tego, czy komórki zawierają jądra komórkowe, czy nie, organizmy żywe dzielimy na dwie grupy. Organizmy wielokomórkowe, których komórki zawierają jądra, takie jak rośliny i zwierzęta, a także niektóre organizmy jednokomórkowe, jak drożdże i pierwotniaki, są nazywane eukariontami Eukaryota. Zdjęcia i przekrój typowej komórki bakteryjnej Druga grupa to te, które nie mają jąder, czyli prokarionty Prokaryota; należą do niej jedynie jednokomórkowe bakterie. Nazwy te pochodzą od greckiego słowa karyon co oznacza jądro, przedrostek pro- znaczy przed, zaś eu- dobry, właściwy. Zatem komórki organizmów eukariotycznych zawierają właściwe jądra, a prokariotycznych nie. Komórki organizmów eukariotycznych są większe i bardziej złożone niż prokariotycznych i z zasady zawierają więcej informacji genetycznej. Co więcej, eukarionty są zdolne do rozmnażania płciowego i dla wielu z nich jest to jedyny sposób wydania potomstwa. Wirusy, mające swoje własne geny, nie są komórkami, nie mogą więc powielać się niezależnie. Aby się powielić, muszą wniknąć do żywych komórek, w których ich geny produkują nowe wirusy, w rezultacie czego zainfekowane komórki często giną. Po sformułowaniu teorii komórkowej podjęto trzy kierunki badań istot żywych: analizę statystyczną dziedziczenia się pojedynczych cech, badania struktury i własności chromosomów oraz badania związków chemicznych wchodzących w skład jądra i cytoplazmy. Te trzy rozwijające się równolegle nurty legły u podstaw ważnych i niezależnych dyscyplin naukowych, zanim w połowie obecnego stulecia połączyły się w jedną genetykę. góra strony poprzedni esej następny esej Wiw - strona główna | Astronomia i kosmologia | Biologia | Fizyka | Matematyka | Historia | Kultura antyczna | Literatura | Szkoła-Plastyka | Nowinki | Nowości | Szkoły wyższe | Biblioteka | Wszechświat w obrazkach | Słowniki | Copyright Prószyński i S-ka SA 2000. All rights reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.