Właściwa strona - http://www.wiw.pl/fizyka/boskaczastka/Esej.asp?base=r&cp=1&ce=129 Wiw Matematyka i przyroda: Astronomia Biologia Fizyka Matematyka Humanistyka: Historia Kultura antyczna Literatura Plastyka Czytaj: Biblioteka Delta Inne: Słowniki Szkoły wyższe Wszechświat w obrazkach Nowe: Nowinki Nowości Jesteś tutaj: Wirtualny Wszechświat Fizyka Wielkie wykłady - Boska cząstka Indeks Wielkie wykłady Dramatis personae Niewidoczna piłka nożna Pierwszy fizyk cząstek Interludium A: Opowieść o dwóch miastach Poszukiwania atomu: mechanicy Dalsze poszukiwania atomu: chemicy i elektrycy Nagi atom Interludium B: Tańczący mistrzowie wiedzy tajemnej Akceleratory: one rozkwaszają atomy, nieprawdaż? Interludium C: Jak w ciągu weekendu złamaliśmy parzystość i odkryliśmy Boga A tom! ODDZIAŁYWANIE ELEKTRYCZNE Cząstki wirtualne Osobisty magnetyzm mionu ODDZIAŁYWANIE SŁABE Lekko złamana symetria, czyli skąd się wzięliśmy Polowanie na małe neutralne Wybuchowe równanie Zbrodnicza spółka i dwuneutrinowy eksperyment Brazylijskie zadłużenie krótkie spódniczki i vice versa ODDZIAŁYWANIE SILNE Wołania kwarków Zasady zachowania Niobowe jaja Rutherford wraca Rewolucja Listopadowa Poszukiwanie wybrzuszeń Skąd to całe zamieszanie i trochę kwaśnych winogron Nagi powab Trzecia generacja JESZCZE O ODDZIAŁYWANIU SŁABYM Pora na przyspieszenie oddechu Znalezienie zet zero JESZCZE O ODDZIAŁYWANIU SILNYM: GLUONY Koniec drogi I wreszcie boska cząstka Mikroprzestrzeń, makroprzestrzeń i czas przed początkiem czasu Źródło Leon Lederman, Dick Teresi BOSKA CZĄSTKA Jeśli Wszechświat jest odpowiedzią, jak brzmi pytanie? Przełożyła Elżbieta Kołodziej-Józefowicz Szukacz Przeszukaj za pomocą Szukacza: witrynę Fizyka cały Wirtualny Wszechświat Przeszukaj inne witryny wydawnictwa Prószyński i S-ka Jak zadawać pytania? Rewolucja Listopadowa Rewolucja Listopadowa W latach 1972 1973 zainicjowano dwa eksperymenty, które zmieniły oblicze fizyki. Jeden rozpoczął się w Brookhaven starej bazie wojskowej położonej wśród karłowatych sosen i piachu, w odległości 10 minut spaceru od najpiękniejszych plaż świata, na południowym krańcu Long Island. Miejscem drugiego był SLAC rozłożony wśród brunatnych wzgórz górujących nad kampusem Uniwersytetu Stanforda, zabudowanym w stylu hiszpańskim. Oba eksperymenty przeprowadzono ot tak sobie, żaden nie miał konkretnego celu, ale zakończyły się pod koniec roku 1974 z hukiem, który rozniósł się po całym świecie. Wydarzenia z końca roku 1974 zapisały się w historii fizyki jako Rewolucja Listopadowa. Gawędzą o niej przy ogniskach; wszędzie tam, gdzie gromadzą się fizycy, by wspominać dawne czasy, wielkich bohaterów i popijać źródlaną wodę. Odszedł w przeszłość prawie mistyczny pogląd teoretyków, że przyroda musi być śliczna i symetryczna. Przede wszystkim musimy wspomnieć, że hipoteza kwarków niczym nie zagrażała pozycji elektronu jako cząstki elementarnej a-tomu. Mieliśmy dwie klasy punktowych a-tomów kwarki i leptony. Elektron wraz mionem i neutrinami należą do leptonów. Wszystko byłoby dobrze, gdyby nie to, że Schwartz, Steinberger i Lederman wypaczyli symetrię swoim dwuneutrinowym eksperymentem. Teraz były cztery leptony elektron, neutrino elektronowe, mion i neutrino mionowe, ale tylko trzy kwarki górny, dolny i dziwny. W roku 1972 tabelka z cząstkami elementarnymi mogłaby wyglądać następująco: kwarki u d s leptony e m n e n m Błe! Zresztą nikt nie robiłby takiej tabelki, bo po co? Nie miałaby żadnego sensu. Leptony układały się w elegancki parzysty układ, natomiast kwarki stanowiły obrzydliwą trójkę, a przecież teoretycy już znacznie wcześniej zniechęcili się do liczby trzy. Teoretycy Sheldon Glashow i James Bjorken już w roku 1964 zauważyli, że byłoby wprost uroczo, gdyby istniały cztery kwarki. Czwarty kwark przywróciłby symetrię między kwarkami a leptonami, symetrię, którą zaburzyło dokonane przez nas odkrycie neutrina mionowego czwartego leptonu. W roku 1970 pojawił się bardziej przekonujący teoretyczny powód, aby podejrzewać, że czwarty kwark rzeczywiście istnieje. Sformułował go Glashow razem ze współpracownikami w pięknym, acz skomplikowanym wywodzie. Od tego czasu Glashow stał się zagorzałym adwokatem kwarków. Napisał nawet kilka książek, by pokazać światu, jak zapamiętale potrafi bronić ukochanej idei. Shelly, jak nazywają go jego wielbiciele i wrogowie, jeden z głównych architektów modelu standardowego, jest także bardzo ceniony za dar snucia opowieści, za cygara i krytyczne uwagi na temat trendów w teorii. Glashow stał się aktywnym propagatorem teoretycznego wynalazku czwartego kwarka który nazwał oczywiście kwarkiem powabnym charm. Podróżował po świecie, z seminarium na warsztaty, z warsztatów na konferencję, i namawiał doświadczalników do szukania powabnego kwarka. Chodziło mu o to, że nowy kwark i nowa symetria kwarki także występowałyby w parach: górny/dolny i powabny/dziwny pozwoliłyby pozbyć się wielu patologii widocznych w teorii oddziaływania słabego. Dzięki kwarkowi powabnemu można by było na przykład skasować pewne reakcje, których nie obserwowano, a które do tej pory teoria dopuszczała. Z wolna Glashow zdobywał popleczników, przynajmniej pośród teoretyków. W lecie 1974 roku ukazał się przeglądowy artykuł The Search for Charm Poszukiwania Powabu , napisany przez Mary Gaillard jedną z tragicznie niewielu kobiet w fizyce i jednego z najlepszych teoretyków obojga płci, Bena Lee i Jona Rosnera. Artykuł ten był szczególnie pouczający dla eksperymentatorów, ponieważ wykazywano w nim, że taki kwark, nazwijmy go c, i jego antykwark c mogą powstać w czarnej skrzynce zderzenia i wyłonić się z niej jako neutralny mezon cc, w którym oba kwarki są ze sobą związane. Uczeni wyrazili nawet przypuszczenie, że stare dane dotyczące par mionów, zebrane w Brookhaven przez moją grupę, mogły właśnie świadczyć o rozpadzie mezonu cc na dwa miony, co tłumaczyłoby pojawianie się ramienia Ledermana w okolicy 3 GeV. Innymi słowy, mezon cc miał najprawdopodobniej masę równą 3 GeV. góra strony poprzedni fragment następny fragment Wiw - strona główna | Astronomia i kosmologia | Biologia | Fizyka | Matematyka | Historia | Kultura antyczna | Literatura | Szkoła-Plastyka | Nowinki | Nowości | Szkoły wyższe | Biblioteka | Wszechświat w obrazkach | Słowniki | Copyright Prószyński i S-ka SA 2000. All rights reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.