Właściwa strona - http://www.wiw.pl/historia/dziejepanstw/029.asp Wiw Matematyka i przyroda: Astronomia Biologia Fizyka Matematyka Humanistyka: Historia Kultura antyczna Literatura Plastyka Inne: Szkoły wyższe Biblioteka Wszechświat w obrazkach Słowniki Nowinki Nowości Jesteś tutaj: Wirtualny Wszechświat Historia Dzieje państw Jesteś tutaj Dzieje państw Prószyński i S-ka Warszawa 2000 Spis treści Wirtualny Atlas Historyczny Starożytna Grecja Dzieje państw Szukacz Przeszukaj za pomocą Szukacza: witrynę Historia cały Wirtualny Wszechświat Przeszukaj inne witryny wydawnictwa Prószyński i S-ka Jak zadawać pytania? XXIX. MEZOPOTAMIA, PERSJA I AZJA MNIEJSZA w EPOCE HELLENIZMU Największym problemem dynastii Seleukidów 304-64 p.n.e., założonej przez Seleukosa I Nikatora był brak ściśle określonych granic i luźny federacyjny ustrój państwa, co sprawiało, że w Azji Mniejszej i na wschodzie formowały się samodzielne władztwa. Perscy satrapowie zachowali władzę, ale byli podporządkowani grecko-macedońskim namiestnikom strategom. Rolę stolicy przejęła od Babilonu Seleucja, a w Azji Mniejszej i Syrii powstało wiele nowych miast, w których żyli obok siebie Grecy, Macedończycy, skupieni w koloniach wojskowych i ludność rodzima. Językiem administracji była greka, choć obok niej funkcjonuje także aramejski. Jako jednostka miary przyjęła się stopa attycka. Olbrzymie początkowo państwo Seleukidów stopniowo kurczyło się. Za panowania Antiocha II Theosa "Boga" i Seleukosa II Kallinikosa "Zwycięzcy" została utracona wschodnia część państwa Seleukidów na rzecz Partów. W zamian za dostarczenie 500 słoni bojowych do walki z Antygonem i Demetriosem Seleukos I oddał prowincje indyjskie Czandragupcie. Następca Seleukosa, Antioch I Soter, utracił natomiast Azję Mniejszą, na obszarze której ok. 280 r. p.n.e. powstało Królestwo Pontu na wybrzeżach Morza Czarnego, założone przez Mitrydatesa I. W II w. p.n.e. uległo ono stopniowej hellenizacji. Po trzech wojnach Mitrydatesa VI Eupatora z Rzymem uległo ono zredukowaniu do posiadłości bosporańskie nad Morzem Azowskim, w których władzę sprawował Farnakes. W 47 r. p.n.e. został on jednak pobity w bitwie pod Zelą przez Juliusza Cezara. W 279 r. p.n.e. Azja Mniejsza przeżyła najazd wezwanych na pomoc przez władcę Bitynii Nikomedesa, Celtów Galów-Galatów. Galów wyparł jednak do krainy nazwanej później Galacją centrum Azji Mniejszej w 275 r. Antioch I z dynastii Seleukidów. Niemniej, dzięki wsparciu ze strony Galów Nikomedes utworzył wówczas oddzielne królestwo ze stolicą w Nikomedii. W 74 r. p.n.e. stało się ono prowincją rzymską. Kolejnym państwem, jakie powstało w tej epoce na obszarach Azji Mniejszej było Królestwo Pergamonu 263-133 p.n.e., założone przez Eumenesa I. Jego bratanek, Attalos, pokonał w 230 r. pod murami Pergamonu Galatów, co na pewien okres zapewniło królestwu stabilizację. Dzięki niej Pergamon przezywał kulturalny rozkwit, czego wyrazem było m.in. założenie tam biblioteki. Następcy Eumenesa I, Eumenes II I Attalos II, wzniesłi natomiast w Pergamonie monumentalny ołtarz Zeusa obecnie w Berlinie. W 133 r. p.n.e. Attalos III, pragnąc uniknąć wojny przekazał na mocy testamentu swe królestwo Rzymowi. W konflikt z Rzymem 192-88 p.n.e. popadł natomiast Antioch III Wielki 223-187 p.n.e., najwybitniejszy z Seleukidów, mający na swym koncie sukcesy w Syrii, Palestynie i na wschodzie podboje w Indiach. W starciu z Rzymianami poniósł on w jednak 190 r. p.n.e. klęskę w bitwie pod Magnezją i na mocy pokoju w Apamei utracił Azję Mniejszą. Rozpoczął się wówczas powolny rozkład państwa Seleukidów rozdzieranego konfliktami wewnętrznymi i walkami o tron oraz wyczerpanego wojnami przeciw Partom. Resztki państwa Seleukidów zlikwidował w 64 r. p.n.e. rzymski wódz Pompejusz. Powstałe wskutek inwazji scytyjskich plemion państwo Partów 247 p.n.e.-227 n.e. założone przez Arsakesa I nawiązywało do tradycji Achemenidów. Za Mitrydatesa I 171-38 p.n.e., od 140 r. noszącego tytuł "króla królów", rozszerzyło ono swe granice na cały Iran i Mezopotamię. Syn Mitrydatesa I wezwał na pomoc przeciw Seleukidom plemiona Saków, lecz zginął odpierając atak przeciwnika. Dawną potęgę przywrócił Partom Mitrydates II 124-87 p.n.e.. Za panowania jego następców doszło do walk wewnętrznych i wojen z Rzymem. W 53 r. p.n.e. pod Karrhae Partowie, dzięki przewadze konnych łuczników, odnieśli zwycięstwo nad Rzymianami dowodzonymi przez Krassusa. Potem nastąpił okres długotrwałych konfliktów z Rzymem i Armenią, aż w końcu w 227 r. n.e. Ardaszir z perskiej dynastii Sassanidów pokonuje króla Partów Artabana i przejął władzę nad całym Iranem. Najdalej na wschód wysunięte państwo hellenistyczne, królestwo greko-baktryjskie 239-130 p.n.e. cały czas musiało bronić swych północnych granic przed, spychanymi przez Hunów, plemionami J eczy i Tocharami. W 130 r. kres istnieniu hellenistycznej Baktrii przyniósł najazd Saków, Partów i Tocharów. Tak więc świat hellenistyczny został wchłonięty przez coraz silniejszy militarnie i prowadzący agresywną politykę Rzym albo, jak w ostatnim przypadku, nie wytrzymał naporu plemion koczowniczych z Azji Środkowej. Jednak dziedzictwo kulturowe hellenizmu miało przetrwać znacznie dłużej, przejawiając olbrzymią atrakcyjność dla rzymskich elit. [góra strony] Wiw - strona główna | Astronomia i kosmologia | Biologia | Fizyka | Matematyka | Historia | Kultura antyczna | Literatura | Szkoła-Plastyka | Nowinki | Nowości | Szkoły wyższe | Biblioteka | Wszechświat w obrazkach | Słowniki | Copyright Prószyński i S-ka SA 2000. All rights reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.