Właściwa strona - http://www.wiw.pl/historia/historiapolski/p31.asp Wiw Matematyka i przyroda: Astronomia Biologia Fizyka Matematyka Humanistyka: Historia Kultura antyczna Literatura Plastyka Inne: Szkoły wyższe Biblioteka Wszechświat w obrazkach Słowniki Nowinki Nowości Jesteś tutaj: Wirtualny Wszechświat Historia Historia Polski Jesteś tutaj Historia Polski Oświecenie w Polsce Zobacz także Poczet Władców Polski Zwarte, kompetentne biogramy zawierają najważniejsze daty i wydarzenia z historii Polski, informacje o koligacjach rodzinnych władców, jak również podsumowanie ich osiągnięć i niepowodzeń. Biogramom towarzyszą portrety autorstwa Jana Matejki. Szukacz Przeszukaj za pomocą Szukacza: witrynę Historia cały Wirtualny Wszechświat Przeszukaj inne witryny wydawnictwa Prószyński i S-ka Jak zadawać pytania? Oświecenie w Polsce W kulturze oświecenia istotną rolę odgrywała publicystyka polityczna podejmująca problem reform państwa. Dominującym światopoglądem był republikanizm, opowiadający się za wzmocnieniem sejmu odrzucenie praktyki zrywania obrad w zamian za ograniczenie prerogatyw monarchy. W tym duchu pisali m.in. Stanisław Dunin Karwicki 1640-1724, Stanisław Leszczyński 1677-1766, Stanisław Konarski 1700-73, który był też inicjatorem otwarcia Collegium Nobilium w Warszawie, oraz Hugo Kołłątaj 1750-1812. Zwolennikiem silnej władzy wykonawczej, ale i gwarancji swobód dla poddanych, był natomiast Stanisław Staszic 1755-1826. Literaturę piękną drugiej połowy XVIII w. charakteryzuje doraźnie obliczony dydaktyzm. Wymienić tu należy m.in.. Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki Ignacego Krasickiego, Powrót posła Juliana Ursyna Niemcewicza, twórczość Franciszka Bohomolca i F. Zabłockiego. Nowe wzorce propagowały też niektóre czasopisma "Monitor", wychodzący w l. 1765-84. Myślą racjonalistyczną przepojone są bajki i satyry Ignacego Krasickiego, poezja Franciszka D. Kniaźnina i Franciszka Karpińskiego. W dziedzinie wychowania i edukacji doniosłą rolę odegrała Komisja Edukacji Narodowej oraz założona w 1765 r. Szkoła Rycerska pierwsza średnia szkoła wojskowa, której dyrektorem został książę Adam Czartoryski. Wybitnym przykładem dominującej w epoce oświecenia architektury klasycystycznej są warszawskie Łazienki projekt D. Merliniego. Wśród malarzy tego okresu wyróżnili się natomiast Marceli Bacciarelli autor portretów i obrazów historycznych oraz Jan Piotr Norblin malarz realistycznych scen rodzajowych. Nauki biologiczne reprezentowali ksiądz Krzysztof Kluk, autor opisu flory polskiej, astronomię i matematykę zaś Jan Śniadecki i Marci Poczobutt-Odlanicki. Chemikiem był Jędrzej Śniadecki, naukami ekonomicznymi zajmowali się natomiast fizjokraci A. Popławski i H. Strojnowski. W dziedzinie historiografii wyróżnił się Adam Naruszewicz. Niekwestionowanym mecenasem sztuki był król Stanisław August Poniatowski animator życia kulturalnego, gospodarz obiadów czwartkowych, inicjator powołania Teatru Narodowego. [góra strony] Wiw - strona główna | Astronomia i kosmologia | Biologia | Fizyka | Matematyka | Historia | Kultura antyczna | Literatura | Szkoła-Plastyka | Nowinki | Nowości | Szkoły wyższe | Biblioteka | Wszechświat w obrazkach | Słowniki | Copyright Prószyński i S-ka SA 2000. All rights reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.