Właściwa strona - http://www.wiw.pl/nowinki/astronomia/200008/20000829-001.asp Wiw Matematyka i przyroda: Astronomia Biologia Fizyka Matematyka Humanistyka: Historia Kultura antyczna Literatura Plastyka Inne: Szkoły wyższe Biblioteka Wszechświat w obrazkach Słowniki Nowinki Nowości Jesteś tutaj: Wirtualny Wszechświat Astronomia Nowinki astronomiczne Jesteś tutaj nowinka: Najmłodsza gromada w Galaktyce autor: Michał Czerny z dnia: 29-08-2000 Najświeższe nowinki M81 okiem XMM-Newton Orbitujące obserwatorium XMM-Newton dostarczyło najdokładniejszych jak dotąd ultrafioletowych obrazów galaktyki spiralnej M81. Pozwolą one być może zgłębić naturę jej centralnych rejonów, produkujących znaczne ilości energii. Było zaćmienie Pierwsze w XXI wieku zaćmienie Słońca miało miejsce 21 czerwca 2001 r. Przedstawiamy jego najefektowniejszą fazę, widzianą z ziemi i... z kosmosu. Karły jak gwiazdy Astronomowie prowadzący obserwacje za pomocą 3,5-metrowego teleskopu w Obserwatorium La Silla w Chile zidentyfikowali wiele brązowych karłów w Wielkiej Mgławicy w Orionie M42, uchodzącej za miejsce narodzin gwiazd. Pory roku z pierścieniami Udostępniona przez NASA sekwencja zdjęć Saturna - obrazek z gatunku "Najpiękniejsze zdjęcie dnia!" - przypomina nam, że i tam, daleko od Słońca, planety przeżywają swoje pory roku. Cudowna i biały karzeł Jedna z najbardziej znanych gwiazd zmiennych - Mira w Wielorybie - ma towarzysza. Czarne dziury wagi średniej II Czarne dziury są tak niezwykłymi obiektami, że budzą wielkie zainteresowanie w każdej postaci: mikroskopowych czarnych dziur, supermasywnych czarnych dziur czy nawet - średniej wielkości czarnych dziur. Wszystkie nowinki Powrót Astronomia - strona główna Nowinki Wirtualnego Wszechświata Szukacz Przeszukaj za pomocą Szukacza: witrynę Astronomia cały Wirtualny Wszechświat Przeszukaj inne witryny wydawnictwa Prószyński i S-ka Jak zadawać pytania? Zespół Osoby, które przygotowały dla Ciebie witrynę Nowinki Najmłodsza gromada w Galaktyce Astronomowie odkryli gromadę gwiazd, będącą jeszcze w fazie niemowlęcej. Nie wszystkie gwiazdy krążą samotnie w Galaktyce. Część z nich tworzy zgrupowania, zwane gromadami. Są dwa rodzaje gromad. Gromady kuliste skupiają setki tysięcy a czasem nawet miliony gwiazd i mają rozmiary kilkudziesięciu lat świetlnych. Gromady otwarte są mniejsze. Mają nieregularne kształty i zawierają po kilkaset niekiedy kilka tysięcy gwiazd. Gromady są dla astrofizyków bardzo ważne, stanowią bowiem test teorii ewolucji gwiazd. Wszystkie obiekty w gromadzie musiały powstać jednocześnie, porównując więc różne układy widać, jak tempo zmian jasności i temperatury zależy od mas gwiazd. W momencie narodzin gwiazdy masywne są jasne i gorące, ewoluują jednak bardzo szybko i po krótkim w astronomicznej skali! czasie wybuchają jako supernowe. Gwiazdy lżejsze są słabsze i chłodniejsze, ale zmieniają się w sposób bardziej stateczny i żyją znacznie dłużej. Dlatego w młodych gromadach występują gwiazdy gorące i jasne, których brak w gromadach starszych. powiększenie... Dwie gromady otwarte sfotografowane przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a. Fot. HST/NASA. Okazuje się, że wszystkie gromady kuliste z naszej Galaktyki są bardzo stare. W rzeczywistości są to najstarsze obiekty Drogi Mlecznej. Liczą sobie po kilkanaście miliardów lat - niewiele mniej niż wiek całego Wszechświata. Gromady otwarte są pod tym względem znacznie bardziej różnorodne: ich wiek może wynosić zarówno miliardy, jak i miliony lat. Profesor Peter Conti z Uniwersytetu Kolorado poinformował niedawno o odkryciu najmłodszej gromady w Drodze Mlecznej, mającej zaledwie kilkaset tysięcy lat. W kosmicznej skali czasu odpowiada to pierwszemu dniu życia człowieka! Gromada o niewiele mówiącej nazwie W49 znajduje się 23 tysiące lat świetlnych od nas. Zawiera około 100 gwiazd typu O. Gwiazdy typu O to najgorętsze i najbardziej masywne gwiazdy, jakie znamy. Ich temperatura powierzchniowa przekracza 30 000 kelwinów, masa - 15 mas Słońca, a jasność - 10 000 jasności Słońca. Zdumiewająca jest tak duża liczba gwiazd typu O w jednej gromadzie. Wiadomo, że gwiazdy najmasywniejsze stanowią tylko niewielki ułamek wszystkich gwiazd. Oznacza to, że w gromadzie W49 musi znajdować się wiele tysięcy gwiazd mniej masywnych i słabszych. Pod tym względem W49 przypomina raczej gromady kuliste. Dlaczego W49, choć zawiera tyle jasnych gwiazd, została odkryta dopiero teraz? Otóż otacza ją gęsta mgławica zbudowana z pyłu i gazu. W takich właśnie mgławicach powstają nowe gwiazdy. Zwykle jednak można je zobaczyć w promieniowaniu podczerwonym, które jest pochłaniane przez pył słabiej niż światło widzialne. W przypadku W49 pyłu jest tak dużo, że nawet promieniowanie podczerwone nie jest w stanie się przebić. Odkrycia dokonano na falach radiowych, obserwując promieniowanie obszarów zjonizowanego wodoru, które otaczają nowopowstałe, gorące gwiazdy. Michał Czerny [ góra strony ] Wiw - strona główna | Astronomia i kosmologia | Biologia | Fizyka | Matematyka | Historia | Kultura antyczna | Literatura | Szkoła-Plastyka | Nowinki | Nowości | Szkoły wyższe | Biblioteka | Wszechświat w obrazkach | Słowniki | Copyright Prószyński i S-ka SA 2000. All rights reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.