Właściwa strona - http://www.wiw.pl/nowinki/astronomia/200009/20000929-001.asp Wiw Matematyka i przyroda: Astronomia Biologia Fizyka Matematyka Humanistyka: Historia Kultura antyczna Literatura Plastyka Inne: Szkoły wyższe Biblioteka Wszechświat w obrazkach Słowniki Nowinki Nowości Jesteś tutaj: Wirtualny Wszechświat Astronomia Nowinki astronomiczne Jesteś tutaj nowinka: Tajemnica słonecznych pętli autor: Jarosław Włodarczyk z dnia: 29-09-2000 Najświeższe nowinki M81 okiem XMM-Newton Orbitujące obserwatorium XMM-Newton dostarczyło najdokładniejszych jak dotąd ultrafioletowych obrazów galaktyki spiralnej M81. Pozwolą one być może zgłębić naturę jej centralnych rejonów, produkujących znaczne ilości energii. Było zaćmienie Pierwsze w XXI wieku zaćmienie Słońca miało miejsce 21 czerwca 2001 r. Przedstawiamy jego najefektowniejszą fazę, widzianą z ziemi i... z kosmosu. Karły jak gwiazdy Astronomowie prowadzący obserwacje za pomocą 3,5-metrowego teleskopu w Obserwatorium La Silla w Chile zidentyfikowali wiele brązowych karłów w Wielkiej Mgławicy w Orionie M42, uchodzącej za miejsce narodzin gwiazd. Pory roku z pierścieniami Udostępniona przez NASA sekwencja zdjęć Saturna - obrazek z gatunku "Najpiękniejsze zdjęcie dnia!" - przypomina nam, że i tam, daleko od Słońca, planety przeżywają swoje pory roku. Cudowna i biały karzeł Jedna z najbardziej znanych gwiazd zmiennych - Mira w Wielorybie - ma towarzysza. Czarne dziury wagi średniej II Czarne dziury są tak niezwykłymi obiektami, że budzą wielkie zainteresowanie w każdej postaci: mikroskopowych czarnych dziur, supermasywnych czarnych dziur czy nawet - średniej wielkości czarnych dziur. Wszystkie nowinki Powrót Astronomia - strona główna Nowinki Wirtualnego Wszechświata Szukacz Przeszukaj za pomocą Szukacza: witrynę Astronomia cały Wirtualny Wszechświat Przeszukaj inne witryny wydawnictwa Prószyński i S-ka Jak zadawać pytania? Zespół Osoby, które przygotowały dla Ciebie witrynę Nowinki Tajemnica słonecznych pętli Szczegółowe obserwacje fontann słonecznego gazu o temperaturze milionów stopni to, jak się okazuje, pouczające zajęcie. A dane wysokiej jakości pozwala obecnie uzyskiwać satelita TRACE Transition Region and Coronal Explorer, czyli Badacz warstwy przejściowej i korony, umieszczony przez NASA na orbicie okołoziemskiej w kwietniu 1998 r. i prowadzący obserwacje w ultrafiolecie. Jeśli trudno jest nam sobie wyobrazić coś gorętszego od powierzchni Słońca, nie powinniśmy być zbyt dumni z naszej wyobraźni. Ma bowiem ona powierzchnia, zwana fotosferą temperaturę niecałych 6 tysięcy stopni, podczas gdy słoneczny glob otacza korona, której temperatura sięga 1,5 miliona stopni. Mniej więcej 250 gorętsza od fotosfery! Warto jeszcze dodać, że pomiędzy fotosferą a koroną którą w efektowny sposób widać podczas całkowitego zaćmienia Słońca znajduje się stosunkowo cienka warstwa przejściowa, grubości kilkuset kilometrów promień Słońca wynosi przecież 696 tysięcy km, w której temperatura gwałtownie wzrasta o milion stopni. To właśnie obserwacjami warstwy przejściowej i korony, rozciągającej się na przestrzeni kilku milionów kilometrów, zajął się satelita TRACE. Pętle koronalne, unoszące się nad powierzchnią Słońca widoczna w dolnej części zdjęcia, sfotografowane przez satelitę TRACE. Obserwacje zostały przeprowadzone w ultrafiolecie, nierejestrowanym przez oko ludzkie, a emitowanym przez gorący gaz uwięziony w pętlach słonecznego pola magnetycznego. Kolor biały odpowiada największej jasności promieniowania ultrafioletowego. Dla uzmysłowienia skali zjawiska w zdjęcie został wmontowany obraz Ziemi w odpowiedniej proporcji. Fot. NASA. Bardzo szczegółowe zdjęcia ujawniły strukturę tzw. pętli koronalnych - rurek słonecznego pola magnetycznego, które dwoma końcami są umocowane w powierzchni Słońca i które mogą wystawać na wysokość 0,5 miliona km ponad nią. Owe rurki wypełnia gorący zjonizowany gaz plazma. Wznosi się on, podgrzewany w jakiś sposób, ponad powierzchnię Słońca, stygnie i opada z powrotem, uderzając w nią z prędkością sięgającą 100 km/s. Ostatnie obserwacje, wykonane przez TRACE, pozwoliły również ustalić, że najprawdopodobniej podgrzewanie gazu, który później wędruje do góry w pętlach koronalnych, odbywa się u podnóża korony - mniej więcej 15 tysięcy km od fotosfery. Kolejny krok ku pełniejszemu zrozumieniu, jak działa gwiazda, której zawdzięczamy życie. Jarosław Włodarczyk [ góra strony ] Wiw - strona główna | Astronomia i kosmologia | Biologia | Fizyka | Matematyka | Historia | Kultura antyczna | Literatura | Szkoła-Plastyka | Nowinki | Nowości | Szkoły wyższe | Biblioteka | Wszechświat w obrazkach | Słowniki | Copyright Prószyński i S-ka SA 2000. All rights reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.