Właściwa strona - http://www.wiw.pl/nowinki/astronomia/200010/20001031-001.asp Wiw Matematyka i przyroda: Astronomia Biologia Fizyka Matematyka Humanistyka: Historia Kultura antyczna Literatura Plastyka Inne: Szkoły wyższe Biblioteka Wszechświat w obrazkach Słowniki Nowinki Nowości Jesteś tutaj: Wirtualny Wszechświat Astronomia Nowinki astronomiczne Jesteś tutaj nowinka: Kwintet Stephana autor: Jarosław Włodarczyk z dnia: 31-10-2000 Najświeższe nowinki M81 okiem XMM-Newton Orbitujące obserwatorium XMM-Newton dostarczyło najdokładniejszych jak dotąd ultrafioletowych obrazów galaktyki spiralnej M81. Pozwolą one być może zgłębić naturę jej centralnych rejonów, produkujących znaczne ilości energii. Było zaćmienie Pierwsze w XXI wieku zaćmienie Słońca miało miejsce 21 czerwca 2001 r. Przedstawiamy jego najefektowniejszą fazę, widzianą z ziemi i... z kosmosu. Karły jak gwiazdy Astronomowie prowadzący obserwacje za pomocą 3,5-metrowego teleskopu w Obserwatorium La Silla w Chile zidentyfikowali wiele brązowych karłów w Wielkiej Mgławicy w Orionie M42, uchodzącej za miejsce narodzin gwiazd. Pory roku z pierścieniami Udostępniona przez NASA sekwencja zdjęć Saturna - obrazek z gatunku "Najpiękniejsze zdjęcie dnia!" - przypomina nam, że i tam, daleko od Słońca, planety przeżywają swoje pory roku. Cudowna i biały karzeł Jedna z najbardziej znanych gwiazd zmiennych - Mira w Wielorybie - ma towarzysza. Czarne dziury wagi średniej II Czarne dziury są tak niezwykłymi obiektami, że budzą wielkie zainteresowanie w każdej postaci: mikroskopowych czarnych dziur, supermasywnych czarnych dziur czy nawet - średniej wielkości czarnych dziur. Wszystkie nowinki Powrót Astronomia - strona główna Nowinki Wirtualnego Wszechświata Szukacz Przeszukaj za pomocą Szukacza: witrynę Astronomia cały Wirtualny Wszechświat Przeszukaj inne witryny wydawnictwa Prószyński i S-ka Jak zadawać pytania? Zespół Osoby, które przygotowały dla Ciebie witrynę Nowinki Kwintet Stephana Pod wpływem grawitacji galaktyki wykonują okrutny taniec, który niekiedy kończy się wzajemnym rozszarpywaniem. Efektownym tego przykładem jest grupka pięciu galaktyk, leżących blisko siebie w przestrzeni kosmicznej, widoczna w gwiazdozbiorze Pegaza. Grupkę tworzą galaktyki, oznaczone w katalogach NGC7317, NGC7318A, NGC7318B, NGC7319 i NGC7320. Znajdują się w odległości około 270 milionów lat świetlnych od nas. Owo skupisko odkrył w 1877 r. francuski astronom z Obserwatorium w Marsylii, Edouard Stephen, i dlatego ochrzczono je Kwintetem Stephana. Nie mógł ku temu niezwykłemu ugrupowaniu nie zwrócić swego sokolego oka Kosmiczny Teleskop Hubble'a HST. I oto możemy podziwiać tego efekty. powiększenie... Fragment Kwintetu Stephana na zdjęciu wykonanym przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a. Najbardziej z prawej widać dwie ścierające się ze sobą galaktyki: NGC7318B i NGC7318A. U dołu wyziera spoza kadru brzeg NGC7320. Powyżej świeci NGC7319. Piąty, niewidoczny na zdjęciu członek Kwintetu Stephana - NGC7317 - znajduje się poza kadrem, na prawo w dół. Obecnie uważa się, że tak naprawdę grupę związanych grawitacyjnie galaktyk tworzą cztery obiekty, bez NGC7320, leżącej 35 milionów lat świetlnych przed tą czwórką. Zdjęcie obejmuje obszar o rozmiarach 3,7 x 2,5 minuty kątowej średnica tarczy Księżyca wynosi 30 minut kątowych. Fot. ESA/NASA. Dobrej jakość zdjęcie, uzyskane przez HST, pozwala badać, w jaki sposób oddziałujące na siebie grawitacyjnie galaktyki wyszarpują sobie strumienie gazu, a nawet gwiazd, i jak ich kształty zmieniają się pod wpływem sił pływowych tej samej natury, co przypływy i odpływy ziemskich oceanów. Na przykład gwałtowne - w skali czasowej życia galaktyki - zagęszczanie materii powoduje, że łatwiej i w większej obfitości zaczynają powstawać gwiazdy. Na zdjęciu obszary nowo narodzonych gwiazd można chociażby identyfikować z białoniebieskimi obłoczkami otaczającymi dwie galaktyki NGC7318A i B. Kwintet Stephana stanowi wyzwanie dla miłośniczych obserwacji nieba. Tworzące go galaktyki można dostrzec już za pomocą teleskopów o średnicy 25-30 cm. W teleskopie 25-centymetrowym NGC7320 jest plamką o rozmiarach 50 x 35 sekund kątowych, z zarysowującym się jaśniejszym jądrem rektascensja 22 h 33,8 m ; deklinacja +33 o 41'36,2''. Blisko ze sobą oddziałujące galaktyki NGC7318A i B wyglądają jak pojedynczy obiekt o średnicy około 1 minuty kątowej, również zawierający jedno jaśniejsze jądro. NGC7317 przypomina rozmytą gwiazdę podwójną. Najtrudniej jest zaobserwować NGC7319 - nieregularną delikatną mgiełkę o wielkości 40 x 20 sekund kątowych. Jarosław Włodarczyk [ góra strony ] Wiw - strona główna | Astronomia i kosmologia | Biologia | Fizyka | Matematyka | Historia | Kultura antyczna | Literatura | Szkoła-Plastyka | Nowinki | Nowości | Szkoły wyższe | Biblioteka | Wszechświat w obrazkach | Słowniki | Copyright Prószyński i S-ka SA 2000. All rights reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.