Właściwa strona - http://www.wiw.pl/nowinki/astronomia/200011/20001129-001.asp Wiw Matematyka i przyroda: Astronomia Biologia Fizyka Matematyka Humanistyka: Historia Kultura antyczna Literatura Plastyka Inne: Szkoły wyższe Biblioteka Wszechświat w obrazkach Słowniki Nowinki Nowości Jesteś tutaj: Wirtualny Wszechświat Astronomia Nowinki astronomiczne Jesteś tutaj nowinka: Bardzo mały sąsiad autor: Jarosław Włodarczyk z dnia: 29-11-2000 Najświeższe nowinki M81 okiem XMM-Newton Orbitujące obserwatorium XMM-Newton dostarczyło najdokładniejszych jak dotąd ultrafioletowych obrazów galaktyki spiralnej M81. Pozwolą one być może zgłębić naturę jej centralnych rejonów, produkujących znaczne ilości energii. Było zaćmienie Pierwsze w XXI wieku zaćmienie Słońca miało miejsce 21 czerwca 2001 r. Przedstawiamy jego najefektowniejszą fazę, widzianą z ziemi i... z kosmosu. Karły jak gwiazdy Astronomowie prowadzący obserwacje za pomocą 3,5-metrowego teleskopu w Obserwatorium La Silla w Chile zidentyfikowali wiele brązowych karłów w Wielkiej Mgławicy w Orionie M42, uchodzącej za miejsce narodzin gwiazd. Pory roku z pierścieniami Udostępniona przez NASA sekwencja zdjęć Saturna - obrazek z gatunku "Najpiękniejsze zdjęcie dnia!" - przypomina nam, że i tam, daleko od Słońca, planety przeżywają swoje pory roku. Cudowna i biały karzeł Jedna z najbardziej znanych gwiazd zmiennych - Mira w Wielorybie - ma towarzysza. Czarne dziury wagi średniej II Czarne dziury są tak niezwykłymi obiektami, że budzą wielkie zainteresowanie w każdej postaci: mikroskopowych czarnych dziur, supermasywnych czarnych dziur czy nawet - średniej wielkości czarnych dziur. Wszystkie nowinki Powrót Astronomia - strona główna Nowinki Wirtualnego Wszechświata Szukacz Przeszukaj za pomocą Szukacza: witrynę Astronomia cały Wirtualny Wszechświat Przeszukaj inne witryny wydawnictwa Prószyński i S-ka Jak zadawać pytania? Zespół Osoby, które przygotowały dla Ciebie witrynę Nowinki Bardzo mały sąsiad Nigdy nie jest za późno, by poznać się z sąsiadem: właśnie astronomowie odkryli, że blisko Słońca wędruje nieznana wcześniej gwiazda o bardzo małej masie. Gwiazdka ta nosi wdzięczną nazwę DENIS-P J104814.7-395606.1, co da się wytłumaczyć tym, że została namierzona podczas obserwacji prowadzonych w ramach Głębokiego Przeglądu Nieba w Bliskiej Podczerwieni Deep Near-Infrared Survey, czyli DENIS. Cyferki mają związek z jej współrzędnymi na sferze niebieskiej. Jak doszło do odkrycia? Międzynarodowy zespół astronomów, pracujący w Chile, dostrzegł podczas przeglądu nieba w bliskiej podczerwieni stosunkowo jasne punktowe źródło światła. A zatem gwiazda. Pozostało tylko rozstrzygnąć, czy obserwowana jasność jest wynikiem tego, że patrzymy na słabo świecącą gwiazdę, która znajduje się blisko nas, czy też na gwiazdę wyświecającą dużo energii, ale ze sporej odległości. Pomóc w tym mogła analiza widma światła gwiazdy. I rzeczywiście. Wśród prążków linii widmowych widmo uzyskano za pomocą teleskopu Keck I na Hawajach udało się odnaleźć ślady jednoznacznie przemawiające za gwiazdą-karzełkiem, a nie odległym czerwonym olbrzymem. Co więcej, widmo zdradziło, że masa tej gwiazdy mieści się prawdopodobnie w przedziale 60-90 mas Jowisza, a więc na granicy świata gwiazd. Oddziela ona niepozorne czerwone karły, które wyświecają jeszcze energię wyprodukowaną w swym wnętrzu na drodze reakcji termojądrowych, od karłów brązowych, w których nigdy reakcje te się nie zapaliły. Skoro udało się stwierdzić, że mamy do czynienia z niewielką gwiazdką, należało przyjąć, iż znajduje się ona blisko Słońca. W przeciwnym razie byśmy jej nie dostrzegli. Potwierdzili ten wniosek astronomowie z Obserwatorium Paryskiego, którzy odkryli, że ów karzeł został już uwieczniony 14 i 25 lat temu na płytach fotograficznych, tyle że wówczas nikt na niego nie zwrócił uwagi. Tak czy owak, odkrycie to pozwoliło ustalić, że obiekt pokonuje każdego roku mniej więcej 1,5 sekundy kątowej na sferze niebieskiej. Oznacza to, że dzieli go od Słońca zaledwie 13 lat świetlnych. Karzeł lokuje się tym samym wśród 28 systemów gwiezdnych leżących najbliżej nas. Pobliski karzeł na zdjęciach wykonanych w latach: 1975, 1986 i 1999. Jego niewielka jasność absolutna w połączeniu z dużym ruchem własnym po sferze niebieskiej około 1,5 sekundy kątowej na rok oznaczają, że znajduje się blisko Słońca. Fot. Obserwatorium Paryskie/Eduardo Martin i in. Na koniec słów kilka o DENIS-ie, dzięki któremu poznaliśmy sąsiada-karła. Jest to przegląd całego nieba południowego w poszukiwaniu źródeł promieniowania w bliskiej podczerwieni, a zatem na granicy optycznej części widma i podczerwonej. Obserwacje są wykonywane za pomocą metrowego teleskopu Europejskiego Obserwatorium Południowego European Southern Observatory, czyli ESO, umiejscowionego w La Silla w Chile. Instrument został wyposażony w trzykanałową kamerę, umożliwiającą jednoczesne prowadzenie obserwacji na falach długości 1,25 i 2,16 mikrometra bliska podczerwień oraz 0,8 mikrometra jeszcze zakres optyczny. Przegląd rozpoczął się w 1996 r. i ma się zakończyć wkrótce, po uzyskaniu obrazów ponad 100 milionów źródeł punktowych i 100 tysięcy galaktyk. Jarosław Włodarczyk [ góra strony ] Wiw - strona główna | Astronomia i kosmologia | Biologia | Fizyka | Matematyka | Historia | Kultura antyczna | Literatura | Szkoła-Plastyka | Nowinki | Nowości | Szkoły wyższe | Biblioteka | Wszechświat w obrazkach | Słowniki | Copyright Prószyński i S-ka SA 2000. All rights reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.