Właściwa strona - http://www.wiw.pl/nowinki/matematyka/200102/20010219-001.asp Wiw Matematyka i przyroda: Astronomia Biologia Fizyka Matematyka Humanistyka: Historia Kultura antyczna Literatura Plastyka Inne: Szkoły wyższe Biblioteka Wszechświat w obrazkach Słowniki Nowinki Nowości Jesteś tutaj: Wirtualny Wszechświat Matematyka Nowinki matematyczne Jesteś tutaj nowinka: Uczony heretyk autor: Jarosław Włodarczyk z dnia: 19-02-2001 Najświeższe nowinki Najlepsza matematyka w Internecie Inernetowa witryna ScientificAmerican.com, związana ze słynnym czasopismem "Scientific American" którego polska edycja ukazuje się jako "Świat Nauki", ogłosiła listę najlepszych naukowych witryn w anglojęzycznej Sieci - po pięć w każdej z dziesięciu dziedzin. Kostyczny, dogmatyczny pedant 18 marca 2001 r. minęło 130 lat od śmierci angielskiego matematyka o nazwisku znanym niemal każdemu dziecku, które w szkole liznęło odrobinę logiki zdań. Historycy matematyki podejrzewają go o rozpowszechnianie złośliwej anegdoty o Bogu, Diderocie i Eulerze. Wszystkie nowinki Powrót Matematyka - strona główna Nowinki Wirtualnego Wszechświata Szukacz Przeszukaj za pomocą Szukacza: witrynę Matematyka cały Wirtualny Wszechświat Przeszukaj inne witryny wydawnictwa Prószyński i S-ka Jak zadawać pytania? Zespół Osoby, które przygotowały dla Ciebie witrynę Nowinki Uczony heretyk Tysiąc sto lat temu zmarł w Bagdadzie wszechstronny uczony islamu, Tabit Ibn Qurra. Pozostawił blisko 100 choć nie wszystkie się zachowały traktatów naukowych, z których za najważniejsze uważa się prace poświęcone matematyce i astronomii. Tabit Ibn Qurra ok. 826-901 Dokładna data urodzin Tabita Ibn Qurry Thabit ibn Qurra nie jest znana; mieści się w przedziale lat 824-836. Wiadomo natomiast, że Tabit pochodził z Harranu w Górnej Mezopotamii obecnie Turcja, gdzie podobno w młodości parał się wymianą pieniędzy. Miasto to było ośrodkiem kultu astralnego: członkowie tamtejszej sekty sabijczyków utrzymywali, że jako pierwsi uprawiali ziemię, budowali miasta i... rozwinęli naukę. Dzieje Harranu tak się potoczyły, że jego mieszkańcy przyswoili sobie język grecki w epoce hellenistycznej, a po podboju przez Arabów - arabski, zachowując jednak ojczysty aramejski wraz z religią przodków. Niemniej wolnomyślicielskie poglądy Tabita sprawiły, że popadł w konflikt z sabijczykami i opuścił Harran. Wędrując spotkał na swej drodze matematyka Muhammada Ibn Musę Ibn Shakira jednego ze słynnych trzech braci Banu Musa, na którym głębia wiedzy matematycznej i filozoficznej Ibn Qurry, jak również jego biegłość w językach wywarły olbrzymie wrażenie. Muhhamad zaprosił go do Bagdadu, gdzie pod rządami dynastii Abbasydów rozkwitała nauka. Najwybitniejszym jej patronem był kalif Al-Mamun, który założył Dom Mądrości Bayt al-hikma - swego rodzaju akademię naukową, nie tylko przekładającą dzieła uczonych greckich na arabski, ale także je komentującą i prowadzącą własne badania naukowe, w tym obserwacje astronomiczne. W Domu Mądrości, pod okiem braci Banu Musa, rozwinęła się kariera Tabita bracia płacili grupie tłumaczy około 500 dinarów miesięcznie. W Tarich al-hukama Historia mędrców Al-Kiftiego zm. 1227 odnajdujemy spis 94 dzieł Tabita. Do dziś zachowały się 44 traktaty lub ich fragmenty poświęcone matematyce, astronomii, mechanice, fizyce, geografii, teorii muzyki i filozofii oraz 17 traktatów dotyczących medycyny i weterynarii. Ibn Qurra przełożył z greckiego tak ważne prace, jak O kuli i walcu Archimedesa, Elementy nauki o stożkach Apolloniosa z Perge czy Wprowadzenie do arytmetyki Nikomachosa; opracował przekłady Almagestu Ptolemeusza i Elementów Euklidesa. Niektóre z dzieł greckich uczonych znamy tylko dzięki tłumaczeniom Tabita. Własne prace, komentarze i przekłady składają się na osiągnięcia Tabita w teorii liczb rozwinięcie teorii liczb zaprzyjaźnionych, trygonometrii sferycznej sformułowania równoważne odkrytym później twierdzeniom sinusów i kosinusów, krzywych stożkowych oraz... elementach rachunku całkowego. W astronomii odnotować warto prace O roku słonecznym oraz O ruchu ósmej sfery. W tej ostatniej - która z kolei zachowała się tylko dzięki średniowiecznym tłumaczeniom na łacinę - Tabit próbował podać nową teorię precesji, różną od znanej z Almagestu. W ogóle astronomiczne dzieła Ibn Qurry stawiają go na pozycji reformatora nie tylko astronomii, ale i kosmologii Ptolemeusza. W ostatnim okresie swego życia Tabit Ibn Qurra był astrologiem kalifa al-Mu'tadida. Napisał wówczas rozprawę O naturze i wpływach gwiazd. Zmarł 18 lutego 901 r. w Bagdadzie. W historii matematyki zapisali się jeszcze: jego syn Sinan Ibn Tabit oraz wnuk Ibrahim Ibn Sinan Ibn Tabit, choć nie cieszą się sławą ojca i dziadka. Jarosław Włodarczyk [ góra strony ] Wiw - strona główna | Astronomia i kosmologia | Biologia | Fizyka | Matematyka | Historia | Kultura antyczna | Literatura | Szkoła-Plastyka | Nowinki | Nowości | Szkoły wyższe | Biblioteka | Wszechświat w obrazkach | Słowniki | Copyright Prószyński i S-ka SA 2000. All rights reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.