Fizyka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
 Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Fizyka > Wielkie wykłady - Boska cząstka 
  Indeks
Wielkie wykłady
Dramatis personae
Niewidoczna piłka
nożna

Pierwszy fizyk cząstek
Interludium A:
Opowieść o dwóch
miastach

Poszukiwania atomu:
mechanicy

Dalsze poszukiwania
atomu: chemicy
i elektrycy

Nagi atom
Interludium B:
Tańczący mistrzowie
wiedzy tajemnej

Akceleratory: one
rozkwaszają atomy,
nieprawdaż?

Interludium C:
Jak w ciągu weekendu
złamaliśmy parzystość
i odkryliśmy Boga

A–tom!
ODDZIAŁYWANIE
ELEKTRYCZNE

Cząstki wirtualne
Osobisty magnetyzm
mionu

ODDZIAŁYWANIE
SŁABE

Lekko złamana
symetria, czyli skąd
się wzięliśmy

Polowanie na małe
neutralne

Wybuchowe równanie
Zbrodnicza spółka
i dwuneutrinowy
eksperyment

Brazylijskie zadłużenie
krótkie spódniczki
i vice versa

ODDZIAŁYWANIE
SILNE

Wołania kwarków
Zasady zachowania
Niobowe jaja
„Rutherford” wraca
Rewolucja
Listopadowa

Poszukiwanie
wybrzuszeń

Skąd to całe
zamieszanie (i trochę
kwaśnych winogron)

Nagi powab
Trzecia generacja
JESZCZE O
ODDZIAŁYWANIU
SŁABYM

Pora
na przyspieszenie
oddechu

Znalezienie zet zero
JESZCZE
O ODDZIAŁYWANIU
SILNYM: GLUONY

Koniec drogi
I wreszcie boska
cząstka

Mikroprzestrzeń,
makroprzestrzeń
i czas przed
początkiem czasu

  Źródło
Leon Lederman,
Dick Teresi

BOSKA CZĄSTKA
Jeśli Wszechświat jest odpowiedzią, jak brzmi pytanie?

Przełożyła Elżbieta
Kołodziej-Józefowicz


  Wybuchowe równanie
 
Wybuchowe równanie
 
K
ryzys numer jeden był związany z  matematycznym opisem oddziaływania słabego. W  równaniach występuje energia, przy  której mierzy się oddziaływanie. W  zależności od danych, do równania należy wstawić spoczynkową masę rozpadającej się cząstki – 1,65 MeV albo 37,2 MeV, albo cokolwiek – i  wychodzi właściwy rezultat. Należy pomanipulować wyrażeniami równania, potrząsnąć, utrzeć i  wcześniej czy później posypią się przewidywania dotyczące czasu życia, produktów rozpadu, widma energii elektronów – rzeczy, które można porównywać z  wynikiem doświadczenia – i  będą one trafne. Ale jeśli do równania wstawić jako masę spoczynkową, powiedzmy, 100 GeV (sto miliardów elektronowoltów), teoria wariuje. Równanie eksploduje prosto w  nos. W  żargonie fizyków sytuację tę nazywa się „kryzysem unitarności”.
       Oto nasz dylemat: równanie jest zupełnie dobre, ale wykazuje skłonności patologiczne przy wysokich energiach. Małe liczby dobrze działają, ale duże nie. Nie posiedliśmy więc prawdy ostatecznej, tylko prawdę cząstkową, dotyczącą niewielkich energii. Musi istnieć jakaś nowa fizyka, która modyfikuje równania przy wysokich energiach.
       Za kryzys numer dwa była odpowiedzialna pewna nie obserwowana reakcja. Można obliczyć, jak często mion rozpada się na elektron i  foton. Teoria słabych oddziaływań mówiła, że rozpad taki powinien się zdarzać. Szukanie tej reakcji było ulubionym eksperymentem w  Nevis. Wielu młodych doktorów spędziło w  Nevis Bóg-wie-ile wiązkogodzin na bezowocnych poszukiwaniach. Murray Gell-Mann, mędrzec, który posiadł wiedzę tajemną, często bywa cytowany jako autor tak zwanej totalitarnej zasady fizyki: „Wszystko, co nie jest zakazane, jest obowiązkowe”. Jeśli prawa przyrody nie wykluczają jakichś procesów, to one nie tylko mogą, ale muszą zachodzić! A  skoro rozpad mionu na elektron i  foton nie jest zakazany, to dlaczego nigdy nie udało się nam go zaobserwować? Co, do licha, uniemożliwiało rozpad mion-elektron-g? (Czytając g miej na myśli foton).
       Oba kryzysy były niezwykle fascynujące. Oba otwierały możliwość odkrycia nowych praw fizyki. Pojawiały się rozliczne spekulacje teoretyczne, ale w  eksperymentatorach wrzała krew. Co robić? My doświadczalnicy musimy mierzyć, tłuc młotem, piłować, ciąć, układać ołowiane cegły – jednym słowem: coś robić. No i  zrobiliśmy.
góra strony
poprzedni fragment następny fragment
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach