Fizyka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
 Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Fizyka > Wielkie wykłady - Boska cząstka 
  Indeks
Wielkie wykłady
Dramatis personae
Niewidoczna piłka
nożna

Pierwszy fizyk cząstek
Interludium A:
Opowieść o dwóch
miastach

Poszukiwania atomu:
mechanicy

Galileusz, Zsa Zsa
Gabor i ja

Kule i pochylnie
Piórko i grosik
Prawda o wieży
Atomy Galileusza
Akceleratory
i teleskopy

Carl Sagan XVII wieku
Człowiek bez nosa
Mistyk wyjaśnia
Papież do Galileusza:
spadaj

Słoneczna gąbka
Zarządca mennicy
Siła niech będzie
z nami

Ulubione F  Isaaca
Co nas pcha do góry
Tajemnica dwóch mas
Człowiek z dwoma
umlautami

Wielki twórca syntez
Kłopot z grawitacją
Isaac i jego atomy
Dziwne rzeczy
Dalmatyński prorok
Dalsze poszukiwania
atomu: chemicy
i elektrycy

Nagi atom
Interludium B:
Tańczący mistrzowie
wiedzy tajemnej

Akceleratory: one
rozkwaszają atomy,
nieprawdaż?

Interludium C:
Jak w ciągu weekendu
złamaliśmy parzystość
i odkryliśmy Boga

A–tom!
I wreszcie boska
cząstka

Mikroprzestrzeń,
makroprzestrzeń
i czas przed
początkiem czasu

  Źródło
Leon Lederman,
Dick Teresi

BOSKA CZĄSTKA
Jeśli Wszechświat jest odpowiedzią, jak brzmi pytanie?

Przełożyła Elżbieta
Kołodziej-Józefowicz


  Kłopot z grawitacją
 
Kłopot z grawitacją
 
P
rzekonaliśmy się już, że w  skali atomowej, powiedzmy podczas oddziaływania między elektronem a  protonem, siła grawitacji jest tak nieznaczna, iż potrzebowaliśmy jedynki z  41 zerami, by przyrównać ją do sił elektrycznych. Jest naprawdę słaba. W  skali makroskopowej prawo grawitacji znajduje potwierdzenie w  dynamice naszego Układu Słonecznego. Wielkim nakładem sił można je sprawdzić laboratoryjnie, używając bardzo czułej wagi skręceń. Ale kłopot z  grawitacją w  latach dziewięćdziesiątych naszego stulecia polega na tym, że jest jedyną z  czterech znanych sił, która nie daje się pogodzić z  teorią kwantową. Jak już wspomniałem, zidentyfikowaliśmy cząstki będące nośnikami oddziaływań elektromagnetycznego, słabego i  silnego, ale cząstka przenosząca oddziaływanie grawitacyjne wciąż nam umyka. Nadaliśmy tej hipotetycznej cząstce nazwę – grawiton – ale jak dotąd nie udało nam się jej znaleźć. Zbudowano wielkie i  czułe urządzenia, by wykryć fale grawitacyjne, które pojawiłyby się na skutek jakiejś kosmicznej katastrofy gdzieś we Wszechświecie. Mógłby to być wybuch supernowej, czarna dziura pożerająca jakąś zabłąkaną gwiazdę albo niezbyt prawdopodobne, ale możliwe zderzenie dwóch gwiazd neutronowych. Na razie nie wykryto żadnych śladów czegoś takiego, ale poszukiwania wciąż trwają.
       Grawitacja stanowi największą przeszkodę na naszej drodze do złączenia fizyki cząstek elementarnych z  kosmologią. Jesteśmy jak starożytni Grecy: jedyne, co możemy zrobić, to siedzieć i  czekać, aż się coś wydarzy, bo żadne eksperymenty nie wchodzą w  rachubę. Gdybyśmy mogli zderzyć ze sobą dwie gwiazdy, tak jak to robimy z  protonami, niewątpliwie przyniosłoby to ciekawe rezultaty. Jeśli kosmologowie mają rację i  teoria Wielkiego Wybuchu jest naprawdę dobrą teorią – a  ostatnio zapewniano mnie, że wciąż jeszcze jest – to kiedyś w  początkowej fazie istnienia Wszechświata wszystkie cząstki znajdowały się bardzo blisko siebie. Energia przypadająca na każdą z  nich była ogromna. Siła grawitacji wzmocniona przez całą tę energię – która jest równoważna masie – staje się siłą o  przyzwoitej mocy także i  w  skali atomowej. A  atomem rządzi teoria kwantowa. Jeśli nie przyłączymy siły grawitacji do rodziny sił kwantowych, nigdy nie zrozumiemy szczegółów Wielkiego Wybuchu ani najgłębszej struktury cząstek elementarnych.
góra strony
poprzedni fragment następny fragment
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach