Fizyka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
 Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Fizyka > Wielkie wykłady - Boska cząstka 
  Indeks
Wielkie wykłady
Dramatis personae
Niewidoczna piłka
nożna

Pierwszy fizyk cząstek
Interludium A:
Opowieść o dwóch
miastach

Poszukiwania atomu:
mechanicy

Dalsze poszukiwania
atomu: chemicy
i elektrycy

Nagi atom
Interludium B:
Tańczący mistrzowie
wiedzy tajemnej

Akceleratory: one
rozkwaszają atomy,
nieprawdaż?

Interludium C:
Jak w ciągu weekendu
złamaliśmy parzystość
i odkryliśmy Boga

Eksperyment w lustrze
Café Szanghaj
Eksperyment
A–tom!
I wreszcie boska
cząstka

Mikroprzestrzeń,
makroprzestrzeń
i czas przed
początkiem czasu

  Źródło
Leon Lederman,
Dick Teresi

BOSKA CZĄSTKA
Jeśli Wszechświat jest odpowiedzią, jak brzmi pytanie?

Przełożyła Elżbieta
Kołodziej-Józefowicz


  Interludium C: Jak w ciągu weekendu złamaliśmy parzystość i...
 
Jak w ciągu weekendu
złamaliśmy parzystość
i... odkryliśmy Boga
 
Nie wierzę, by Bóg był słabym mańkutem.
WOLFGANG PAULI
 
S
pójrz, drogi Czytelniku, na swoje odbicie w  lustrze. Nie najgorzej, co? Przypuśćmy, że unosisz prawą rękę i  twoje odbicie też unosi prawą. Co takiego? Niemożliwe, chyba chodzi o  lewą! Niewątpliwie przeżyłbyś szok, gdyby uniosła się niewłaściwa ręka. O  ile wiem, żadnemu człowiekowi nigdy się to nie przydarzyło, ale podobne zjawisko zaobserwowano w  przypadku cząstki elementarnej, zwanej mionem.
       Symetria zwierciadlana była wielokrotnie poddawana próbom w  licznych eksperymentach. Jej naukowe określenie brzmi „zachowanie parzystości”. Chcę teraz opowiedzieć o  ważnym odkryciu i  o  tym, jak często postęp w  nauce odbywa się za cenę uśmiercenia pięknej teorii za pomocą brzydkiego faktu. Wszystko zaczęło się w  piątek podczas lunchu, a  zakończyło we wtorek o  czwartej nad ranem. Bardzo głęboko zakorzenione pojęcie o  tym, jak funkcjonuje przyroda, okazało się nieporozumieniem. Tych kilka godzin zbierania danych na zawsze zmieniło sposób, w  jaki pojmujemy świat. Gdy obalane są eleganckie teorie, rodzi się w  nas swego rodzaju niepokój. Wygląda na to, że przyroda jest bardziej nieporadna i  niezgrabna, niż przypuszczaliśmy. Pewną pociechę przynosi nadzieja, że kiedy już wszystko zostanie poznane, ukaże się nam głębsze piękno. Tak też było z  upadkiem parzystości w  styczniu 1957 roku w  Irvington-on-Hudson, 32 km na północ od Nowego Jorku.
       Fizycy kochają symetrię, bo jest w  niej matematyczne i  intuicyjne piękno. Przykładem symetrii w  sztuce są Tadż Mahal i  starożytne świątynie greckie. W  przyrodzie muszle, proste organizmy i  rozmaite kryształy wykazują symetryczną budowę o  niezwykłym pięknie; podobnie jak niemal doskonała dwustronna symetria ludzkiego ciała. Prawa przyrody zawierają bogaty zestaw symetrii, które przez wiele lat, a  przynajmniej przed styczniem 1957 roku, wydawały się absolutne i  doskonałe. Były one ogromnie pomocne, gdy próbowaliśmy zrozumieć kryształy, wielkie cząsteczki, atomy i  cząstki elementarne.
góra strony
poprzedni fragment następny fragment
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach