IV. PAŃSTWO STAROASYRYJSKIE (1800-1375)

O dziejach państwa staroasyryjskiego do 1450 r. p.n.e. niewiele wiadomo. Ok. 2500 r. p.n.e. nad górnym Tygrysem i Wielkim Zabem osiedlili się Asyryjczycy. Był to silny, wojowniczy lud, powstały z wymieszania nie-sumeryjskich autochtonów (kultury Tel Halaf i Samarra) z semicką ludnością napływową, kulturowo zależny wszakże od wpływów z południa. Imię stolicy i całemu państwu dał najwyższy bóg Assur. Po upadku III dynastii z Ur Asyria umocniła się i podbiła ok. 1800 r. p.n.e. terytoria północno-babilońskie. Najazd Hetytów przerwał jednak kontakty handlowe z północą i zachodem, co uderzyło w dochody i siłę państwa asyryjskiego. Po okresie rządów akadyjskiego władcy Naramsina z Eschnunny (znanego przede wszystkim z autorstwa zbioru praw) tron zdobył Szamsziadad I (1813-1781). Panował on nad Mezopotamią, Mari i częścią regionów górskich. Stworzył rozbudowany system przymierzy i sprawował władzę patriarchalną i absolutną. Jego syn został pokonany przez Rimsina z Larsy, poczym musiał uznać zwierzchnictwo władcy Babilonu Hammurabiego. Z czasem Asyria popadła też w zależność od państwa Mitanni.