Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

Hetyci
© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

X. HETYCI

Ok. 2000 r. p.n.e. najstarszy lud indoeuropejski - Hetyci (nazwa "Hetyci" nie jest jednak pochodzenia indoeuropejskiego, spotykamy ją w Biblii i źródłach asyryjskich) - wespół z Luwitami zajął środkową część Azji Mniejszej. Region ten zamieszkiwały dotąd plemiona Chatti (tzw. Protohetyci mówiący językiem hattilli; Luwici mówili językiem luwili, a Hetyci - nasili). Po ciężkich walkach z rodzimą ludnością Anatolii powstało tam hetyckie państwo ze stolicą w Kussarze.

Za założyciela państwa starohetyckiego (1640-1380 p.n.e.) uważa się Labarnas. Jego imię było tytułem późniejszych władców. Jego następca Hattusilis I przeniósł stolicę do Hattusas i zaatakował Asyrię. Kolejny władca, Mursilis I, podporządkował sobie Aleppo i zdobył Babilon (1531 p.n.e.). Po jego śmierci doszło do upadku państwa w wyniku walk wewnętrznych. Spokój w kraju przywróciła reforma Telepinusa, została wtedy uregulowana sprawa następstwa tronu, a możni utrzymali swe przywileje. Nastąpiło dalsze umocnienie państwa.

Państwo nowohetyckie (1380-1200 p.n.e.) Król Suppiluliuma (1380-1346 p.n.e.) uczynił z państwa Hetytów mocarstwo, podporządkowując sobie większą część Azji Mniejszej i rozbijając państwo Mitanni. Rozkwit tego ostatniego przypadał na lata 1450-1350 p.n.e., stolicą było Waszszuganni, a najwybitniejszym władcą - Sauszsatar, pan rozległego obszaru od gór Zagros do Morza Śródziemnego i od jeziora Wan do Assuru Za Tuszratty państwu Mitanni zadały klęskę Asyria i właśnie Hetyci, którzy podporządkowali sobie Ugarit, Aleppo i Karkemisz w Syrii. Mursilis II (ok. 1345-1315 p.n.e.) odnosił sukcesy militarne na wschodzie i na zachodzie, zaś Muwatallis (1315-1290 p.n.e.) pokonał Egipt w bitwie pod Kadesz w Syrii. Ok. 1200 r. p.n.e. państwo hetyckie przeżyło najazd "ludów morza". Od czasów Suppiluliumy Hetyci utrzymywali stosunki z ludem Ahhijawa czyli mieszkańcami starożytnej Grecji (gr. Achajowie).

W religii hetyckiej spotykamy wiele zapożyczeń z kultur sąsiednich, przejęto np. wiele bóstw huryckich i protohetyckich (m.in. bogini słońca z Arinny. Z Babilonii przejęte zostały natomiast czynności kultowe, wróżby i magia.

Społeczeństwo hetyckie miało układ hierarchiczny: na czele państwa stał król (labarna), wyznaczany przez poprzednika, po śmierci zaliczany w poczet bogów. Był on najwyższym sędzią, kapłanem i wodzem. Silną pozycję miała królowa (tawannanna) oraz wolni wojownicy; ci ostatni późnej stracili jednak na znaczeniu na rzecz urzędników. Hetyci prowadzili wojny mniej brutalnie niż ich sąsiedzi. Ich prawodawstwo było też bardziej humanitarne niż np. W Babilonii (kary grzywny i więzienia zamiast zasady "oko za oko"), nie czyniło ono też różnicy między mężczyznami i kobietami.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach