XII 9. Niewola babilońska (586-38 p.n.e.)

Od czasów "niewoli babilońskiej" określenie Żydzi przyjęło się, obok terminów Izraelici i Hebrajczycy, jako wspólna nazwa dla całej narodowości. Od tego momentu datuje się też rozpoczęcie przez Żydów życia w diasporze (rozproszeniu).

W 539 r. p.n.e., po podboju państwa nowobabilońskiego przez Cyrusa II, Palestyna weszła w skład imperium perskiego. Część deportowanych wróciła wówczas do kraju. Dzieła wskrzeszenia życia narodu żydowskiego po niewoli podjęli się Ezdrasz i Nehemiasz (445-33 p.n.e.), inicjując odbudowę murów Jerozolimy i zasiedlenie kraju repatriantami, wprowadzając kasatę długów oraz zakazując małżeństw z cudzoziemkami. Jerozolima, jako siedziba namiestnika prowincji, stała się ponownie centrum politycznym i religijnym kraju. Ogłoszenie przez Ezdrasza Prawa (Prawo Mojżeszowe, Tora, Pięcioksiąg) dało początek judaizmowi jako "religii Prawa". Całość życia jej wyznawców regulowały odtąd przepisy o charakterze zarazem religijnym jak i cywilnym. Ich znajomość nabrała w związku z tym podstawowego znaczenia, a centrum życia religijnego przeniosło się do synagog, gdzie Tora była komentowana i wyjaśniana przez "uczonych w Piśmie". Tym samym powstały zręby aktywnego, również politycznie, judaizmu. Na czele wspólnoty religijnej skupionej wokół odbudowanej świątyni stał arcykapłan, za składanie ofiar odpowiedzialni byli kapłani, a niższe posługi w świątyni wykonywali lewici.