Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

XV 15. Najstarsze cywilizacje

Najstarsze ślady działalności człowieka w epoce neolitu na terenie Indii sięgają ok. 3000 r. p.n.e. i pochodzą z północno-zachodniej części kraju (wykopaliska w Amri, Nal, Kwetcie, Kulli i Nundarze).

W dolinie Indusu w okresie 2500-1800 r. p.n.e. rozwinęła się cywilizacja nazywana od znalezisk Harappa-Mohendżo-Daro. Prace wykopaliskowe przyniosły odkrycie wielkich miast na planie szachownicy z siecią kanalizacyjną i domami budowanymi z palonej cegły. Obwarowane siedziby władców (maharadżów i radżów) położone były w centrum miasta. Odnalezione pieczęcie przedstawiają sylwetki zwierząt, a na jednej widnieje postać ludzka w pozycji joga otoczona przez zwierzęta, w której znawcy dopatrują się boga Siwy. Znaleziska świadczą o ożywionych kontaktach handlowych ówczesnych Indii z Sumerem.

Ok. 1500 r. p.n.e. W doliny Indusu i Gangesu napłynęły z północnego zachodu koczownicze plemiona indoeuropejskie nazywające siebie Ariami ("szlachetnymi"). Przybysze ci, dysponujący rydwanami bojowymi, podporządkowali sobie rodzimą ludność drawidyjską. Z przemieszania się tych dwóch grup powstała kultura o charakterze rolniczym ze słabo rozwiniętą uprawą zbóż, pojedynczymi domostwami, wokół których pasły się stada bydła. Pierwsze wieki (1500-1000 p.n.e.) pobytu Ariów w Indiach opisane zostały w tzw. Księgach wedyjskich stąd okres ten określa się mianem wczesnowedyjskiego.

W tzw. okresie późnowedyjskim (1000-600 p.n.e.) różne plemiona aryjskie toczyły walki pomiędzy sobą i stopniowo ekspandowały w dolinie Gangesu aż po okolice dzisiejszego Delhi.

W 512 r. p.n.e. aryjskie państewka Gandhara i Sind weszły w skład imperium perskiego rządzonego przez Dariusza I. W czasie swej wyprawy na wschód (327-25 p.n.e.) na teren Indii wkroczył Aleksander Wielki i po zwycięstwie nad miejscowym królem Porosem nad rzeką Hydaspes podporządkowałe sobie Gandharę, po czym wycofał się. Za pośrednictwem państwa baktryjskiego do Indii przenikała kultura grecka, dając początek synkretycznej sztuce Gandhary.

Zagrożenie zewnętrzne doprowadziło do konsolidacji Indii i powstania zjednoczonego państwa rządzonego przez dynastię Maurjów (321-185 p.n.e.). Jej założyciel Czandragupta (321-297 p.n.e.) pokonał ostatniego króla z dynastii Nanda z Magadhy, rozszerzył granice państwa i odparł atak jednego z następców Aleksandra - Seleukosa Nikatora (312-282 p.n.e.).

Jego wnuk, Aśioka (272-31 p.n.e.), zbudował pierwsze imperium indyjskie ze stolicą w Pataliputrze. Wstrząśnięty okrucieństwem i masakrą dokonaną podczas podboju Kalingi (100 000 zabitych, 250 000 deportowanych) władca ten przeszedł na przeciwny prowadzeniu wojen buddyzm. Jego rządy charakteryzował pokój, tolerancja wobec innych religii, głęboka i surowa moralność oraz rozbudowany aparat administracyjny. Po jego śmierci następuje rozpad państwa.

Od 170 r. p.n.e. od Baktrii aż po Pendżab powstawały małe państewka greckie, podbite następnie w 75 r. p.n.e. przez irańskich Saków, którzy z kolei zostali pokonani przez Partów. Uciekający przed Partami możni sakijscy stworzyli państwo Kszatrapa, które przetrwało do ok. 405 r. n.e. Na południu Indii powstały natomiast w tym czasie 3 państwa: Czera (Kerala), Pandja i Czola.

Ok. 50 r. n.e. po inwazji plemienia Jueczy z Baktrii powstała w północnych Indiach, z połączenia 5 plemion, państwo Kuszanów, które swój największy rozkwit przeżywało za panowania Kaniszki, propagującego buddyzm i wspierającego ekspansję handlową połączoną z działalnością misjonarską. Ok. 240 r. państwo to popadło w zależność od perskiej dynastii Sassanidów.

Ok. 50 n.e. rozpoczęło się także panowanie dynastii Satawahana nad państwem Andhra w północno-zachodniej części wyżyny Dekan, które trwało do ok. 195 r. n.e.

Okres świetności przeżywały Indie pod panowaniem dynastii Guptów (ok. 320-535), która przeniosła stolicę ponownie do Pataliptury i rozszerzyła granice państwa na północy i na południu. Nastąpił wówczas rozkwit kulturalny, a żyjący w tym okresie autor eposów i dramatów - Kalidasa uchodzi za największego hinduskiego poetę.

Państwo Guptów upadło pod naporem białych Hunów (Heftalitów) (od 430), których panowanie zakończyło się ok. 527 r. W następnym okresie w północnych Indiach powstały państwo Malwa Gupta oraz imperium Arjawarta pod rządami Harszy, które po 647 r. rozpadło się na małe państewka rządzone przez radżów.

Od 700 r. datuje się w Indiach koniec ekspansji buddyzmu, wypieranego coraz bardziej przez hinduizm. Po 711 r. do Indii wtargnęli Arabowie, zapoznając kraj z nową światową religią - islamem.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach