XVIII 19. Skutki najazdu Dorów

W ciągu kilku wieków od ustania gwałtownych migracji ludów na obszarze Grecji powoli wyłonił się nowy układ polityczny. Nastąpił dalszy rozwój osadnictwa wokół dawnych pałaców mykeńskich, co doprowadziło do powstania miast-państw (poleis, l.p. - polis). W zakładanych na zajętych obszarach osadach dawny porządek społeczny opierający się na zgromadzeniu wolnych wojowników z królem na czele ustąpił nowemu, w którym władzę przejęła grupa posiadaczy ziemskich (arystokracja). Władza królewska utrzymała się tylko w niektórych regionach - w starej formie w Epirze i  Macedonii, a w nieco zmodyfikowanej - w Sparcie. Powstały też silniejsze niż dotąd więzy ogólnogreckie. Pismo, bazujące na przejętym od Fenicjan alfabecie, zostało rozwinięte przez dodanie samogłosek przy użyciu fenickich znaków dla nie istniejących w języku greckim spółgłosek. (Powstało w ten sposób pierwsze pismo czysto foniczne.) z okresu mykeńskiego przejęte zostały mity (np. o Atreusie, Perseuszu, Edypie, wyprawie siedmiu przeciw Tebom, Helenie, Menelaosie), poprzedzające eposy Homera. Pojawiły się zręby wspólnoty religijnej, w Delfach, Delos, Olimpii i na Samos powstały sanktuaria o zasięgu ogólnogreckim. Instytucją panhelleńską stały się wyrosłe z obrzędów kultowych igrzyska, z których najsłynniejsze odbywały się w Olimpii na cześć Zeusa. (Były też igrzyska nemejskie w Nemei w Argolidzie, pytyjskie w Delfach na cześć Apollina i istmijskie w Istmie Korynckim na cześć Posejdona.) Od 776 r. p.n.e. zachowała się zresztą lista zwycięzców olimpijskich. Kształtowało się także poczucie odrębności od barbarzyńców przejawiane przez wszystkich Hellenów, uczestniczących we wspólnocie kultury greckiej.